Polska i w\u0119gierska opozycja maj\u0105 pewne powody do optymizmu. Stolica W\u0119gier przesz\u0142a w r\u0119ce opozycji 13 pa\u017adziernika. Viktor Orb\u00e1n straci\u0142 10 z 23 najwi\u0119kszych miast, podczas gdy Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, cho\u0107 zwyci\u0119\u017cy\u0142o w ni\u017cszej izbie parlamentu, straci\u0142o Senat.
\n
\nNie jest to krach \u201enowej prawicy\u201d, polskich i w\u0119gierskich partii prawicowych – jeszcze daleko do tego. Ale pora\u017cki, kt\u00f3rych do\u015bwiadczy\u0142y obie partie, s\u0105 spektakularne, bo zdarzy\u0142y si\u0119, gdy mia\u0142y du\u017c\u0105 kontrol\u0119 nad mediami. I mimo wysokiego wzrostu gospodarczego w obu przypadkach.<\/p>\n
Opozycja i spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie s\u0105 o wiele \u017cywsze, silniejsze i bardziej zdeterminowane w Warszawie ni\u017c Budapeszcie. Polska nie jest W\u0119grami, ale cho\u0107 kraje s\u0105 r\u00f3\u017cne, z tych wybor\u00f3w parlamentarnych i lokalnych mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 trzy wsp\u00f3lne wnioski.<\/p>\n
Po pierwsze, wybory potwierdzi\u0142y pewien fenomen mi\u0119dzynarodowy. Tak jak mia\u0142o to miejsce w Rosji i Turcji w ci\u0105gu ostatnich kilku tygodni – polskie i w\u0119gierskie miasta, a tak\u017ce m\u0142odzi ludzie odrzucili i upokorzyli autorytarne, nacjonalistyczne i reakcyjne w\u0142adze, na kt\u00f3re z kolei g\u0142osuj\u0105 wie\u015b, ma\u0142e miasteczka i osoby starsze. Od Ankary po Warszaw\u0119 ca\u0142y kontynent europejski jest podzielony na dwie cz\u0119\u015bci: wiejsk\u0105 i miejsk\u0105, starsz\u0105 i m\u0142odsz\u0105, g\u0142osuj\u0105c\u0105 za europejsk\u0105 jedno\u015bci\u0105, zmianami obyczajowymi i liberalizacj\u0105 gospodarki, a tak\u017ce t\u0119 g\u0142osuj\u0105c\u0105 za powrotem do tradycyjnych warto\u015bci, dawnymi czasami i przeciw wolnemu handlowi.<\/p>\n
Putin, Kaczy\u0144ski, Orb\u00e1n i Erdo\u011fan trac\u0105 m\u0142ode pokolenie i miasta, zamo\u017cne obszary, w kt\u00f3rych kwitnie biznes i kreatywno\u015b\u0107. Jest to znak, \u017ce ich czas dobiega ko\u0144ca \u2013 na razie powoli, ale mo\u017ce szybciej, ni\u017c sobie teraz wyobra\u017camy.<\/p>\n
Druga lekcja z 13 pa\u017adziernika jest taka, \u017ce \u200b\u200bpunkty, kt\u00f3re zdoby\u0142a polska i w\u0119gierska opozycja, by\u0142y wynikiem wsp\u00f3lnego frontu przeciwko autorytaryzmowi. Centrum i lewica postanowi\u0142y wystawi\u0107 po jednym kandydacie na senatora przeciwko rz\u0105dowi w ka\u017cdym okr\u0119gu wyborczym. Na W\u0119grzech zjednoczony front rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 od lewicy do niegdysiejszej skrajnej prawicy, kt\u00f3ra przesun\u0119\u0142a si\u0119 w kierunku centrum, podbi\u0142 Budapeszt i 10 innych miast.<\/p>\n
Zjednoczone si\u0142y antyautorytarne s\u0105 bardziej znacz\u0105ce ni\u017c nacjonalizmy. Stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 i mog\u0105 obali\u0107 zar\u00f3wno PiS, jak i Fidesz, ale to, co by\u0142o mo\u017cliwe w polskim Senacie i w\u0119gierskich miastach, nie jest jeszcze mo\u017cliwe w przypadku wybor\u00f3w, kt\u00f3re bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105 na w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105, poniewa\u017c opozycja nie ma wsp\u00f3lnego programu.<\/p>\n
Lewica i libera\u0142owie \u2013 to nie to samo. Skrajna prawica, nawet je\u015bli przesun\u0119\u0142a si\u0119 do \u015brodka (jak w przypadku Jobbiku na W\u0119grzech), pozostaje niestrawna dla wielu ludzi. Podstawa programowa demokrat\u00f3w przeciwko nacjonalistycznym autorytaryzmom musi by\u0107 przemy\u015blana na nowo.<\/p>\n
Jest jeszcze trzecia, najmniej radosna lekcja tamtej niedzieli: Putin, Kaczy\u0144ski, Orb\u00e1n i Erdo\u011fan\u00a0s\u0105 w dalszym ci\u0105gu bardzo silni, cho\u0107 du\u017co s\u0142absi, ni\u017c s\u0105dzili\u015bmy. Czas wi\u0119c na libera\u0142\u00f3w: musimy mobilizowa\u0107 swoje mi\u0119\u015bnie i neurony.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czas na libera\u0142\u00f3w: musimy mobilizowa\u0107 swoje mi\u0119\u015bnie i neurony.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":19,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,2,4],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions\/20"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}