Da\u0142o si\u0119 to zauwa\u017cy\u0107. W\u0142a\u015bciwie trzeba by\u0142o by\u0107 \u015blepym, \u017ceby to przeoczy\u0107. Czy kto\u015b dzi\u015b zaprzeczy, \u017ce trzema mocarstwami rz\u0105dz\u0105cymi na pocz\u0105tku tego wieku s\u0105 Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Chiny?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To one dominuj\u0105 w wiadomo\u015bciach. I nie w tym rzecz, \u017ce to nieistne, co si\u0119 stanie z Rosj\u0105, Wielk\u0105 Brytani\u0105 czy cho\u0107by Indiami – ale niezale\u017cnie od ich wagi i skali problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi si\u0119 borykaj\u0105, nie one s\u0105 decyduj\u0105ce. Najwa\u017cniejsze pytania s\u0105 dzi\u015b bowiem takie: czy Donald Trump zaryzykuje pogr\u0105\u017cenie ameryka\u0144skiej gospodarki w kryzysie, pr\u00f3buj\u0105c j\u0105 zbyt szybko ponownie uruchomi\u0107? Czy Chiny zapobiegn\u0105 niepokojom spo\u0142eczno-politycznym, gdy przestan\u0105 rosn\u0105\u0107? I czy 27 pa\u0144stw UE oka\u017ce w czwartek do\u015b\u0107 solidarno\u015bci, by pog\u0142\u0119bi\u0107 jedno\u015b\u0107, zamiast j\u0105 rozbija\u0107?<\/p>\n\n\n\n
To na tych trzech frontach decyduje si\u0119 dzi\u015b przysz\u0142o\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107 odbicia lub d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107 depresji, innymi s\u0142owy: stabilno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa, wojna albo pok\u00f3j. Niepokoje spo\u0142eczne, bieda i niech\u0119\u0107 do polityki to nie s\u0105 gwarancje harmonii. A cho\u0107 \u015bwiat przypomina dzi\u015b tr\u00f3jk\u0105t, to sprawy nie maj\u0105 si\u0119 tak samo w Pekinie, Waszyngtonie i Brukseli.<\/p>\n\n\n\n
A\u017c 22 mln Amerykan\u00f3w straci\u0142o prac\u0119 w nieca\u0142y miesi\u0105c (na 165 mln os\u00f3b czynnych zawodowo). Mo\u017cna zrozumie\u0107, dlaczego Trump panikuje. Nic dziwnego, \u017ce chce jak najszybciej wznowi\u0107 produkcj\u0119. Ale walcz\u0105c z restrykcjami, zast\u0119puje choler\u0119 d\u017cum\u0105 – szpitale w USA ju\u017c s\u0105 przeci\u0105\u017cone.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli szybko nie znajdzie si\u0119 lekarstwo, a wirus nie zniknie, to – o ile nie zdarzy si\u0119 cud – ameryka\u0144ski sen mo\u017ce zamieni\u0107 si\u0119 w ten sam koszmar co w 1929 r. Ale jest nadzieja: listopadowe wybory.<\/p>\n\n\n\n
Nieco inaczej maj\u0105 si\u0119 sprawy w Chinach. Epidemia jest pod kontrol\u0105. Wznawia si\u0119 produkcj\u0119, tyle \u017ce nie da si\u0119 eksportowa\u0107 na t\u0119 sam\u0105 skal\u0119 co wcze\u015bniej – trwale os\u0142ab\u0142y moce importowe. Po raz pierwszy w czasach gospodarki rynkowej najwi\u0119ksza dyktatura na \u015bwiecie stoi w obliczu spadku wzrostu. Po raz pierwszy od ok. 40 lat Chiny nie b\u0119d\u0105 w stanie unikn\u0105\u0107 bezrobocia. Tymczasem stabilno\u015b\u0107 Pa\u0144stwa \u015arodka opiera si\u0119 na kompromisie: partia ma monopol polityczny, ale w zamian zapewnia wysoki standard \u017cycia. Ten kompromis jest teraz bardziej ni\u017c zagro\u017cony. Gdyby zosta\u0142 z\u0142amany, Chiny mog\u0142yby stan\u0105\u0107 w obliczu kryzysu w momencie, gdy nie maj\u0105 \u015brodk\u00f3w, \u017ceby go z\u0142agodzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Stany Zjednoczone s\u0105 os\u0142abione, Chiny s\u0105 os\u0142abione jeszcze bardziej, ale tylko Unia Europejska jest zagro\u017cona egzystencjalnie. Od czasu wprowadzenia wsp\u00f3lnej waluty brutalnie pog\u0142\u0119bi\u0142a si\u0119 przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy P\u00f3\u0142noc\u0105 a Po\u0142udniem. Pandemia doprowadza te\u017c do roz\u0142amu mi\u0119dzy re\u017cimami w\u0119gierskim i polskim oraz reszt\u0105 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. W\u0142ochy, dot\u0105d najbardziej eurofilskie, sta\u0142y si\u0119 eurosceptyczne czy wr\u0119cz eurofobiczne. Je\u015bli na najbli\u017cszym posiedzeniu Rady Europejskiej nie dojdzie do porozumienia w sprawie finansowania planu naprawy gospodarczej dla ka\u017cdego z 27 pa\u0144stw, nie da si\u0119 nijak unikn\u0105\u0107 stopniowego rozpadu wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 ofiar\u0105 pad\u0142aby wsp\u00f3lna waluta. Kolejn\u0105 – wsp\u00f3lna polityka handlowa. Potem za\u0142ama\u0142by si\u0119 wsp\u00f3lny rynek. Ka\u017cdy z 27 kraj\u00f3w musia\u0142by stawi\u0107 czo\u0142a wy\u0142\u0105cznie mi\u0119dzynarodowej konkurencji – w obliczu dumpingu podatkowego i spo\u0142ecznego obywatele Europy odkryliby, \u017ce ich pa\u0144stwa nie mog\u0105 samodzielnie broni\u0107 europejskiego modelu ochrony socjalnej. Taki parasol daje UE.<\/p>\n\n\n\n
Na nowo tworzy\u0142yby si\u0119 sojusze, kraje szuka\u0142yby wsparcia w Moskwie, Waszyngtonie czy Pekinie. Unia posz\u0142aby \u015bladem Federalnej Republiki Jugos\u0142awii, tylko \u017ce by\u0142oby gorzej. \u015awiat straci\u0142by ostoj\u0119 demokracji, ochrony socjalnej i redystrybucji poprzez podatki, kt\u00f3re nigdzie nie s\u0105 tak silne jak w dzisiejszej Unii.<\/p>\n\n\n\n
Niebezpiecze\u0144stwo i stawka s\u0105 tak wysokie, \u017ce Rada Europejska powinna w czwartek da\u0107 zielone \u015bwiat\u0142o zbiorowej gwarancji kredyt\u00f3w na finansowanie wsp\u00f3lnych inwestycji w przemy\u015ble przysz\u0142o\u015bci. Niewykluczone, \u017ce kryzys doprowadzi do pog\u0142\u0119bienia integracji. Ale i niewykluczone, \u017ce 27 pa\u0144stw zrobi za ma\u0142o i zbyt p\u00f3\u017ano – i nie sprosta wyzwaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Da\u0142o si\u0119 to zauwa\u017cy\u0107. W\u0142a\u015bciwie trzeba by\u0142o by\u0107 \u015blepym, \u017ceby to przeoczy\u0107. Czy kto\u015b dzi\u015b zaprzeczy, \u017ce trzema mocarstwami rz\u0105dz\u0105cymi na pocz\u0105tku tego wieku s\u0105 Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Chiny?<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":189,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=179"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions\/196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/189"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}