Wszystko wok\u00f3\u0142 b\u0119dzie inne. Inna b\u0119dzie scena mi\u0119dzynarodowa z punktu widzenia Europejczyk\u00f3w, bo nic ju\u017c nie jest takie samo w Pekinie, Waszyngtonie czy Moskwie. Pandemia albo zmienia trendy, albo przyspiesza istniej\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W USA „zwrot ku Azji\u201d nie jest nowy. Ju\u017c pod rz\u0105dami George’a Busha Amerykanie, zm\u0119czeni irack\u0105 przygod\u0105, pragn\u0105cy si\u0119 stamt\u0105d wycofa\u0107, zacz\u0119li koncentrowa\u0107 si\u0119 na Azji. Nie sprzeciwiali si\u0119, gdy rosyjskie wojska wesz\u0142y do Gruzji. Europa ju\u017c ich wtedy nie zajmowa\u0142a. Barack Obama potem za\u015b o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce Bliski Wsch\u00f3d te\u017c ich ju\u017c nie dotyczy, a najbardziej uderza\u0142a odmowa uziemienia si\u0142 powietrznych Baszara al-Asada, mimo \u017ce syryjski re\u017cim u\u017cy\u0142 broni chemicznej. Stany Zjednoczone od ok. 15 lat nie chc\u0105 by\u0107 \u015bwiatowym policjantem, a bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce gospodarka wymaga o\u017cywienia, ro\u015bnie d\u0142ug publiczny, a kraj czekaj\u0105 trudne decyzje polityczne i bud\u017cetowe, nast\u0119pny prezydent te\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie otoczy Europy parasolem.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od tego, czy b\u0119dzie to Joe Biden, Trump, czy jeszcze kto\u015b inny – i tak zamknie parasol, bo zmieni\u0105 si\u0119 priorytety. Trzeba b\u0119dzie szuka\u0107 oszcz\u0119dno\u015bci, a mo\u017ce nawet porozumienia z Rosj\u0105, by nie zbli\u017cy\u0142a si\u0119 zanadto do Chin.<\/p>\n\n\n\n
Europa po zmianie lokatora Bia\u0142ego Domu mog\u0142aby oczekiwa\u0107 najwy\u017cej podzia\u0142u obowi\u0105zk\u00f3w w zawi\u0105zanym na nowo sojuszu. Ale bardziej ni\u017c kiedykolwiek musi przemy\u015ble\u0107 sw\u00f3j system obrony, utworzy\u0107 plan inwestycji, polityki wobec Bliskiego Wschodu i Maghrebu. Zar\u00f3wno Algierii, zdestabilizowanej przez za\u0142amanie si\u0119 cen ropy, jak i Libii, gdzie panuje anarchia, czy w obliczu pr\u00f3\u017cni po ruinie ira\u0144skiej gospodarki – Europejczycy b\u0119d\u0105 musieli wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 na siebie.<\/p>\n\n\n\n
USA zmusz\u0105 nas do zaistnienia na arenie mi\u0119dzynarodowej, podczas gdy Rosja mo\u017ce postawi\u0107 nas przed now\u0105 alternatyw\u0105. Badania opinii publicznej sprzed roku pokaza\u0142y, \u017ce Putinowi wyra\u017anie spada poparcie. Nie by\u0142o to i nie jest nag\u0142e – standard \u017cycia obni\u017cy\u0142 si\u0119 w Rosji znacznie przez sankcje po aneksji Krymu.<\/p>\n\n\n\n
Rosjanie s\u0105 zaniepokojeni. My\u015bl\u0105, dok\u0105d ich zaprowadzi zaanga\u017cowanie prezydenta w Syrii. Zreszt\u0105 ta choroba roznosi si\u0119 w kraju od dawna, a pandemia tylko j\u0105 uwypukli\u0142a. Czu\u0107 mieszanin\u0119 niezadowolenia i zu\u017cycia, awanturnicza polityka Kremla budzi za\u015b w\u0105tpliwo\u015bci. Putin musia\u0142 odroczy\u0107 na czas nieokre\u015blony referendum konstytucyjne, z kt\u00f3rym wi\u0105za\u0142 nadzieje na odrodzenie. W Moskwie nie ma \u017cadnej solidnej obecno\u015bci politycznej: ani instytucjonalnej, ani prezydenckiej. Karetki ustawiaj\u0105 si\u0119 przed szpitalami, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie przyj\u0105\u0107 ofiar wirusa, bo w\u0142adza pozwoli\u0142a im popa\u015b\u0107 w ruin\u0119. Popularno\u015b\u0107 ekipy nie wzros\u0142a, a skrajnie niskie ceny ropy, g\u0142\u00f3wnego surowca, opr\u00f3\u017cniaj\u0105 kas\u0119. Z kolei trudno\u015bci ira\u0144skiej teokracji pozbawiaj\u0105 Putina jedynego sojusznika, czyli Syrii.<\/p>\n\n\n\n
W Moskwie wszystkie \u015bwiat\u0142a pal\u0105 si\u0119 na czerwono. Europejczycy by\u0107 mo\u017ce b\u0119d\u0105 wkr\u00f3tce wybiera\u0107: albo szuka\u0107 porozumienia o bezpiecze\u0144stwie i wsp\u00f3\u0142pracy z Rosj\u0105, albo pozwoli\u0107 Putinowi, by (a) przypiecz\u0119towa\u0142 sojusz z Chinami, (b) zbli\u017cy\u0142 si\u0119 nad naszymi g\u0142owami do Waszyngtonu, (c) kontynuowa\u0142 interwencje poza granicami swego kraju.<\/p>\n\n\n\n
Nie b\u0119dzie to \u0142atwa debata. Pary\u017c, Berlin i ca\u0142a Europa Zachodnia chcia\u0142yby zawrze\u0107 nowe porozumienie helsi\u0144skie z Moskw\u0105, ale perspektywa ta przera\u017ca te kraje UE, kt\u00f3re wydosta\u0142y si\u0119 z jarzma ZSRR czy bloku sowieckiego.<\/p>\n\n\n\n
Wreszcie Chiny. Dominuje pogl\u0105d, \u017ce umocni je zwyci\u0119stwo nad wirusem. Pa\u0144stwo \u015arodka uruchamia przemys\u0142 na nowo, wyprzedzaj\u0105c Europ\u0119 i USA. Ale druga fala zaka\u017ce\u0144 grozi mu tak samo jak innym. Chiny maj\u0105 do tego cztery inne problemy. Po pierwsze: partia i przyw\u00f3dca utracili presti\u017c i bior\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za wi\u0119zienie lub „znikanie” lekarzy, kt\u00f3rzy chcieli wszcz\u0105\u0107 alarm w sprawie wirusa. Po drugie: spad\u0142 eksport. Po trzecie, ro\u015bnie wrogo\u015b\u0107 Trumpa, kt\u00f3ry szuka koz\u0142a ofiarnego. Po czwarte, USA i Unia chcia\u0142yby przenie\u015b\u0107 produkcj\u0119 strategiczn\u0105 do siebie, by zapewni\u0107 sobie wi\u0119ksz\u0105 suwerenno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Sporo. Wiele tych element\u00f3w Chi\u0144czycy dostali w „pakcie”: partia dzier\u017cy w\u0142adz\u0119, a obywatele w zamian si\u0119 bogac\u0105. Nie znaczy to wi\u0119c, \u017ce re\u017cim jest zagro\u017cony, ale musi odbudowa\u0107 pozycj\u0119. Istnieje ryzyko, \u017ce zechce schlebia\u0107 nacjonalizmom, prowadz\u0105c dzia\u0142ania na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim, w Hongkongu czy na Tajwanie.<\/p>\n\n\n\n
A w\u00f3wczas nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce Waszyngton i Pekin zaanga\u017cuj\u0105 si\u0119 w walk\u0119 o w\u0142adz\u0119. Efekt? Powa\u017cnie zagro\u017cony chi\u0144ski eksport zagrozi gospodarce Niemiec, a tym samym reszcie Europy. Chiny, niegdy\u015b kraj wiecznego wzrostu, przesta\u0142y nim by\u0107 z pocz\u0105tkiem pandemii. To najg\u0142\u0119bsza i najbardziej niejasna z trzech zmian, kt\u00f3re przed nami.<\/p>\n\n\n\n