To ju\u017c drugi cios wymierzony w osi\u0105gni\u0119cia rewolucji konserwatywnej i najpewniej oka\u017ce si\u0119 \u015bmiertelny. Tak jak pandemia podwa\u017cy\u0142a zasady gospodarcze obowi\u0105zuj\u0105ce od czas\u00f3w Margaret Thatcher, tak mi\u0119dzynarodowy skandal zwi\u0105zany z zab\u00f3jstwem George\u2019a Floyda uderzy\u0142 w polityczny sojusz, na kt\u00f3rym opiera\u0142o si\u0119 ostatnie 40 lat.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
\u017belazna Dama pogrzeba\u0142a Keynesa i wskrzesi\u0142a Adama Smitha. Tak jak w przypadku Ronalda Reagana zanosi\u0142o si\u0119 na bunt przeciw latom 60., emancypacji kobiet, afirmacji ruchu wyzwolenia homoseksualist\u00f3w i przeciw sile, z jak\u0105 czarni Amerykanie za\u017c\u0105dali nagle praw i r\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Aspiracje te wystraszy\u0142y najmniej zarabiaj\u0105cych bia\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy obawiali si\u0119, \u017ce w drabinie spo\u0142ecznej nie b\u0119dzie ju\u017c nikogo pod nimi. Strach przed rewolucj\u0105 seksualn\u0105 zbli\u017cy\u0142 ich do religijnej prawicy. Tak si\u0119 zrodzi\u0142a polityczna wi\u0119kszo\u015b\u0107, a demokraci stracili ca\u0142e masy klasy robotniczej i \u015bredniej. Du\u017cy biznes znalaz\u0142 tam podstawy niezb\u0119dne do odzyskania w\u0142adzy i statusu z czas\u00f3w powojennych. Stary porz\u0105dek, zagro\u017cony przez pokolenie wy\u017cu demograficznego, obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 przeciw protestowi, kt\u00f3ry wybuch\u0142 wsz\u0119dzie w latach 60. A co obserwujemy dzi\u015b?<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, 40 lat po tej konserwatywnej rewolucji i po upadku komunizmu spu\u015bcizna Reagana i Thatcher zdaje si\u0119 zanika\u0107. Kryzys finansowy 2008 wstrz\u0105sn\u0105\u0142 wiar\u0105 w niewidzialn\u0105 r\u0119k\u0119 rynku. Nier\u00f3wno\u015bci sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym tematem debaty. Wybuch\u0142y protesty przeciw wycofaniu si\u0119 pa\u0144stwa i s\u0142u\u017cb publicznych, co wykorzysta\u0142y nowe skrajne skrzyd\u0142a prawicy, nowe skrajne skrzyd\u0142a lewicy oraz si\u0142y takie jak \u017c\u00f3\u0142te kamizelki czy Ruch Pi\u0119ciu Gwiazd na obu tych kra\u0144cach.<\/p>\n\n\n\n
W USA i Wielkiej Brytanii, gdzie Ronnie i Maggie triumfowali, najmniej zamo\u017cni Brytyjczycy i Amerykanie odkryli, \u017ce wiele stracili podczas owej rewolucji konserwatywnej. Wraz z brexitem i zwyci\u0119stwem Donalda Trumpa jedno\u015b\u0107 europejska i wolny handel zosta\u0142y odrzucone jako owoce tego, co nies\u0142usznie nazywa si\u0119 \u201eliberalizmem\u201d. A potem nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze przed pandemi\u0105 Unia Europejska zaczyna\u0142a rozumie\u0107, \u017ce musi inwestowa\u0107 we wsp\u00f3ln\u0105 polityk\u0119 obronn\u0105 i przemys\u0142ow\u0105, by sprosta\u0107 potrzebom bezpiecze\u0144stwa i konkurencji ze strony USA i Chin. Wyb\u00f3r Trumpa i post\u0119p technologiczny w Pa\u0144stwie \u015arodka prze\u0142ama\u0142y wielkie tabu w UE. I w ko\u0144cu koronawirus wszystko zmieni\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Z dnia na dzie\u0144 musieli\u015bmy si\u0119 zapo\u017cycza\u0107, by zaradzi\u0107 skutkom katastrofy. Dzia\u0142a\u0107 razem, by r\u00f3\u017cnice w stopach procentowych nie wzros\u0142y, a Unia si\u0119 nie rozpad\u0142a. Nale\u017ca\u0142o po\u017cyczy\u0107, aby inwestowa\u0107. Grzebi\u0105c Adama Smitha i sprowadzaj\u0105c Keynesa z powrotem, czyli robi\u0105c dok\u0142adnie odwrotnie ni\u017c 40 lat temu, UE przyjmuje wszystkie cechy unii politycznej.<\/p>\n\n\n\n
Brytyjscy konserwaty\u015bci nie widz\u0105 dla siebie innego drogi ni\u017c du\u017ce projekty, oczywi\u015bcie realizowane przez pa\u0144stwo. Prawica bierze na siebie zapowiedzi wyborcze Trumpa, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki obietnicy inwestycji w modernizacj\u0119 infrastruktury. Reagan i Thatcher s\u0105 dezawuowani przez konieczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra staje si\u0119 prawem, a co si\u0119 dzieje jednocze\u015bnie?<\/p>\n\n\n\n
Czu\u0107 mi\u0119dzynarodowe oburzenie tak przypominaj\u0105ce lata 60. Rasizm w USA wyprowadza na ulice nowe pokolenie, kt\u00f3re ju\u017c popiera\u0142o r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci, gromadz\u0105c si\u0119 wok\u00f3\u0142 walki z nier\u00f3wno\u015bci\u0105 i na rzecz potrzeby pa\u0144stwa, pa\u0144stwa, kt\u00f3re jest arbitrem i gwarantem przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jest tak, jakby 2020 r. wymaza\u0142 1980. Pytanie brzmi: kto na tym skorzysta? Wszystko wskazuje, \u017ce nowi centry\u015bci: zwolennicy multilateralizmu, keynesizmu, idei europejskiej, walki o lepszy klimat i, oczywi\u015bcie, demokraci. By\u0142oby to logiczne, a oznaki wyczerpania Trumpa, Putina, Salviniego, Kaczy\u0144skiego czy nawet Orb\u00e1na daj\u0105 na to nadziej\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Ale nie mo\u017cna wykluczy\u0107 innej hipotezy. Po upadku rewolucji konserwatywnej narodowi konserwaty\u015bci, ju\u017c nieho\u0142duj\u0105cy Thatcher i wolnemu handlowi, ale nacjonalistyczni, protekcjonistyczni i ksenofobiczni, nadal mog\u0105 wygrywa\u0107 i rozpala\u0107 wyobra\u017ani\u0119. Wszystko b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od jasnej wizji centryst\u00f3w, od dojrza\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zademonstruj\u0105 zieloni, oraz od trzech kluczowych postaci w najbli\u017cszym czasie: Joe’a Bidena, Angeli Merkel i Emmanuela Macrona.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To ju\u017c drugi cios wymierzony w osi\u0105gni\u0119cia rewolucji konserwatywnej i najpewniej oka\u017ce si\u0119 \u015bmiertelny. Tak jak pandemia podwa\u017cy\u0142a zasady gospodarcze obowi\u0105zuj\u0105ce od czas\u00f3w Margaret Thatcher, tak mi\u0119dzynarodowy skandal zwi\u0105zany z zab\u00f3jstwem George\u2019a Floyda uderzy\u0142 w polityczny sojusz, na kt\u00f3rym opiera\u0142o si\u0119 ostatnie 40 lat.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":293,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=292"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":306,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292\/revisions\/306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}