Uwa\u017cajmy na lato. Kojarzy si\u0119 z wakacjami, przerw\u0105 od wydarze\u0144 politycznych, ale zdarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c kiedy\u015b w sierpniu, \u017ce si\u0142y Uk\u0142adu Warszawskiego zmia\u017cd\u017cy\u0142y Prask\u0105 Wiosn\u0119, Irak najecha\u0142 na Kuwejt albo, z rzeczy pozytywnych, \u017ce zrodzi\u0142a si\u0119 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, pierwszy wolny zwi\u0105zek zawodowy komunistycznego \u015bwiata, kt\u00f3remu zada\u0142 on potem najdotkliwszy cios.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Rzadko si\u0119 zdarza spokojne lato i w 2020 r. te\u017c zbieraj\u0105 si\u0119 chmury. Ciemniej\u0105 po drugiej stronie Morza \u015ar\u00f3dziemnego, gdzie w szczycie kryzysu syryjskiego, ira\u0144skiego i libijskiego, w cieniu wojny w Jemenie, w obliczu niepewno\u015bci politycznej Izraela i irackiego chaosu – wybuch\u0142 kryzys liba\u0144ski. Pod nieobecno\u015b\u0107 USA, gdy Unia Europejska nie ma do\u015b\u0107 si\u0142 militarnych, gdy Turcja si\u0119 awanturuje, Grecja denerwuje, a Rosja ucieka do przodu, \u201eMare Nostrum\u201d staje si\u0119 szczeg\u00f3lnym regionem zagro\u017ce\u0144. A na tym nie koniec.<\/p>\n\n\n\n
Na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim, wa\u017cnej arterii \u015bwiatowej gospodarki, Stany Zjednoczone wzmocni\u0142y swoj\u0105 obecno\u015b\u0107, by ograniczy\u0107 militarn\u0105 rol\u0119 Chin, to za\u015b mo\u017ce doprowadzi\u0107 do niekontrolowanej eskalacji. Mamy dwa morza, dwa gor\u0105ce, wr\u0119cz p\u0142on\u0105ce punkty. I coraz bardziej nieprzewidywalnego prezydenta USA, kt\u00f3ry nie wie ju\u017c, jak odzyska\u0107 kontrol\u0119. Coraz bardziej os\u0142abia si\u0119 te\u017c Putin. Do tego wisi nad nami pandemia, miecz Damoklesa – w dalszym ci\u0105gu mo\u017cemy traci\u0107 i w dziedzinie gospodarki, i zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
Jest tak wiele pe\u0142zaj\u0105cych niebezpiecze\u0144stw i tak wiele znak\u00f3w zapytania, \u017ce mo\u017cna by kiedy\u015b m\u00f3wi\u0107 o \u201esierpniu 2020\u201d, by opisa\u0107 odrodzenie si\u0119 trwa\u0142ego i powszechnego nieporz\u0105dku, tak jak od stu lat wigili\u0119 I wojny \u015bwiatowej nazywamy \u201esierpniem 1914\u201d. Dzi\u015b nie nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107 zbrojnego starcia dwu mocarstw czy dwu wielkich sojuszy, ale kresu wszelkich mi\u0119dzynarodowych regu\u0142 i porozumie\u0144. A to mog\u0142oby doprowadzi\u0107, jak w staro\u017cytno\u015bci, do nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 konfrontacji mocarstw regionalnych. Ich powr\u00f3t zapowiada\u0142 ju\u017c kryzys syryjski, do\u0142\u0105czy\u0142 libijski, potem liba\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b Azja a\u017c za bardzo przypomina wczorajsz\u0105 Europ\u0119, kt\u00f3ra wojuj\u0105c, pr\u00f3bowa\u0142a ustali\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy mocarstwami. Libia, Syria i Liban \u0142\u0105cz\u0105 w sobie, w r\u00f3\u017cnych proporcjach, zapa\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 w stylu argenty\u0144skim, wenezuelski chaos re\u017cimu, kt\u00f3ry wola\u0142by zabi\u0107 w\u0142asny kraj, ni\u017c odda\u0107 nad nim kontrol\u0119, oraz etniczno-religijny podzia\u0142 w by\u0142ej Jugos\u0142awii. Te trzy kryzysy zwiastowa\u0142y obecne czasy. W du\u017cej mierze je zdefiniowa\u0142y. Mno\u017c\u0105 si\u0119 podmioty na scenie mi\u0119dzynarodowej – czy Unia Europejska przynajmniej zyskuje jakie\u015b znaczenie?<\/p>\n\n\n\n
Jak wiadomo, nie jeste\u015bmy jeszcze na tym etapie. W pewnym sensie jeste\u015bmy mniejsi ni\u017c kiedykolwiek, bo brexit uczyni\u0142 Francj\u0119 jedyn\u0105 pot\u0119g\u0105 militarn\u0105 Unii. UE jest pot\u0119g\u0105 bez miecza i nie ma ju\u017c nawet pewno\u015bci, czy b\u0119dzie mog\u0142a skorzysta\u0107 z parasola ochronnego USA. Zreszt\u0105 wygrana Trumpa i brexit g\u0142\u0119boko zmieni\u0142y sytuacj\u0119 ju\u017c przed pandemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Pomys\u0142, \u017ce Unia musi mie\u0107 \u015brodki, \u017ceby wi\u0119cej znaczy\u0107 na arenie mi\u0119dzynarodowej, jest ju\u017c dobrze ugruntowany – jej wysoki przedstawiciel jest regularnie upominany przez europos\u0142\u00f3w, zaniepokojonych Chinami czy Turcj\u0105, kt\u00f3rzy chcieliby, aby Unia pokaza\u0142a mi\u0119\u015bnie, kt\u00f3rych jej brak. Idea unii politycznej sta\u0142a si\u0119 oczywista, podobnie jak potrzeba wsp\u00f3lnych po\u017cyczek w celu o\u017cywienia naszych gospodarek.<\/p>\n\n\n\n
Spieramy si\u0119 o wk\u0142ad i ewentualn\u0105 sp\u0142at\u0119 tej nadzwyczajnej sumy ok. 750 mld euro, ale absolutnie nie o zasad\u0119 wsp\u00f3lnych po\u017cyczek. Unia polityczna staje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105: po wsp\u00f3lnej walucie wsp\u00f3lny rynek zmierza w stron\u0119 wsp\u00f3lnych po\u017cyczek, inwestycji i wsp\u00f3lnej roli na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n
\u201eBy\u0107 mo\u017ce\u201d – powiedz\u0105 pesymi\u015bci i ci wszyscy, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 my\u015blenia w kategoriach dynamiki – \u201eale eurosceptycy w\u0142a\u015bnie wygrali polskie wybory prezydenckie i nie jest bynajmniej pewne, czy 27 przyw\u00f3dc\u00f3w Unii zgodzi si\u0119 w ten weekend na plan naprawczy Komisji Europejskiej\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Jedno i drugie zdanie jest prawdziwe. \u017badna z tych prawd nie jest przyjemna. Ale Rada Europejska osi\u0105gnie kompromis, teraz lub nied\u0142ugo, a polska opozycja przegra\u0142a o w\u0142os i ma coraz wi\u0119cej zwolennik\u00f3w. Konserwaty\u015bci wygrali, ale nieznacznie: zwyci\u0119stwo powinno ich niepokoi\u0107, skoro otwarta, nowoczesna i europejska Polska, ta opozycyjna, wyra\u017anie wygra\u0142a w miastach i w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Podobnie jak na W\u0119grzech, ale jeszcze bardziej – polska opozycja czyni post\u0119py. A z ni\u0105 idea zjednoczonej i politycznej Europy.<\/p>\n\n\n\n
Powiedzmy wi\u0119c, \u017ce latem 2020 zaczyna si\u0119 wy\u015bcig: albo narodzi si\u0119 polityczna Europa, Europa rozumu i dialogu, albo pogr\u0105\u017cymy si\u0119 w otch\u0142ani rywalizacji regionalnej, etnicznej i religijnej. Albo zawrzemy spo\u0142eczny kontrakt, albo ka\u017cdy b\u0119dzie dba\u0142 tylko o siebie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uwa\u017cajmy na lato. Kojarzy si\u0119 z wakacjami, przerw\u0105 od wydarze\u0144 politycznych, ale zdarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c kiedy\u015b w sierpniu, \u017ce si\u0142y Uk\u0142adu Warszawskiego zmia\u017cd\u017cy\u0142y Prask\u0105 Wiosn\u0119, Irak najecha\u0142 na Kuwejt albo, z rzeczy pozytywnych, \u017ce zrodzi\u0142a si\u0119 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, pierwszy wolny zwi\u0105zek zawodowy komunistycznego \u015bwiata, kt\u00f3remu zada\u0142 on potem najdotkliwszy cios.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":44,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=373"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":399,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions\/399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}