Za nami czas, kt\u00f3ry przejdzie zapewne do historii. Kto\u015b kiedy\u015b mo\u017ce uzna, \u017ce w pierwszy weekend pa\u017adziernika 2020 Europa si\u0119 obudzi\u0142a, a Stany Zjednoczone zacz\u0119\u0142y upada\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W obliczu nies\u0142ychanego nagromadzenia wyzwa\u0144 geopolitycznych Unia Europejska zwar\u0142a szeregi w kwestii tureckiej i bia\u0142oruskiej. Uda\u0142o si\u0119, mimo \u017ce ma\u0142y Cypr, aby zmusi\u0107 26 partner\u00f3w do dzia\u0142a\u0144 wobec Turcji, kt\u00f3ra kr\u0119ci\u0142a si\u0119 u jego wybrze\u017cy, zawetowa\u0142 sankcje na bia\u0142oruskich przyw\u00f3dc\u00f3w. Z tego powodu Unia by\u0142a wy\u015bmiewana.<\/p>\n\n\n\n
Jak wiele razy w przesz\u0142o\u015bci – prasa op\u0142akiwa\u0142a t\u0119 europejsk\u0105 niemoc. Ale kraje UE w ko\u0144cu zdo\u0142a\u0142y powstrzyma\u0107 Cypr przed wetem, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 do rozwa\u017cenia sankcji wobec Ankary w ci\u0105gu trzech miesi\u0119cy, je\u015bli prezydent Turcji nie przestanie dolewa\u0107 oliwy do ognia. Unia mog\u0142a wi\u0119c ukara\u0107 bia\u0142oruskich urz\u0119dnik\u00f3w, winnych sfa\u0142szowania wybor\u00f3w i brutalnych represji wobec swego narodu. Unia pogodzi\u0142a zarazem Francj\u0119 i Niemcy, kt\u00f3re publicznie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 co do taktyki post\u0119powania z Erdo\u011fanem: jedna strona sugerowa\u0142a rozwi\u0105zania dyplomatyczne, druga militarny pokaz si\u0142y. Unia potrafi\u0142a m\u00f3wi\u0107 jednym g\u0142osem w dw\u00f3ch najbardziej pal\u0105cych sprawach polityki zagranicznej, ale i pokaza\u0142a, w jakim stopniu jej d\u0105\u017cenie do suwerenno\u015bci nabiera znaczenia.<\/p>\n\n\n\n
Od czasu zwyci\u0119stwa Donalda Trumpa w Brukseli upad\u0142o tabu dotycz\u0105ce idei europejskiej obrony i polityki przemys\u0142owej, bo sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce ameryka\u0144ski parasol jest ju\u017c dziurawy, a USA traktuj\u0105 Uni\u0119 jako takiego samego konkurenta gospodarczego co Chiny. Konieczno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 prawem: w Unii w 2016 r. dokona\u0142a si\u0119 epistemologiczna zmiana. Pandemia przyspieszy\u0142a bieg zdarze\u0144, narzucaj\u0105c wsp\u00f3lne zad\u0142u\u017canie si\u0119 i wsp\u00f3lny plan naprawczy. Teraz kszta\u0142tuje si\u0119 te\u017c jej wsp\u00f3lna dyplomacja.<\/p>\n\n\n\n
Pr\u00f3cz Bia\u0142orusi i Turcji s\u0105 inne pal\u0105ce tematy: Chiny, Iran, Rosja i walka ze zmianami klimatu. Agresja, na kt\u00f3r\u0105 pozwalaj\u0105 sobie Chiny, doprowadzi\u0142a Niemcy, kt\u00f3rych dobrobyt tak bardzo zale\u017cy od chi\u0144skiego eksportu, do wypowiedzenia si\u0119 przeciwko Pekinowi razem z 26 pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi UE. Je\u015bli chodzi o Iran, to 27 pa\u0144stw wybra\u0142o w\u0142a\u015bnie inn\u0105 drog\u0119 ni\u017c Stany. Je\u015bli chodzi o Rosj\u0119, zaczyna wygrywa\u0107 koncepcja, \u017ce w kr\u00f3tkiej perspektywie nie da si\u0119 wycofa\u0107 z twardego stanowiska i zarazem potwierdza si\u0119 potrzeba dialogu w perspektywie d\u0142u\u017cszej. Je\u015bli chodzi o walk\u0119 z globalnym ociepleniem, to zdeterminowa\u0142a ona polityk\u0119 przemys\u0142ow\u0105 i bud\u017cetow\u0105 UE.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3lnota wchodzi w etap unii politycznej. Jest jeszcze sporo do zrobienia, a pr\u00f3cz wsp\u00f3lnego rynku i wsp\u00f3lnej waluty wszystko zaczyna czyni\u0107 z UE podmiot na scenie mi\u0119dzynarodowej. Historyk, kt\u00f3ry zdecyduje si\u0119 to kiedy\u015b opisa\u0107, rozpoczynaj\u0105c swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 od pierwszego weekendu pa\u017adziernika 2020 r., zestawi t\u0119 sytuacj\u0119 z USA, bo…<\/p>\n\n\n\n
W ten sam weekend dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce prezydent, kt\u00f3ry tak \u017carliwie negowa\u0142 pandemi\u0119 covid-19, wy\u015bmiewaj\u0105c ostro\u017cnych i odmawiaj\u0105c noszenia maseczki, trafi\u0142 do szpitala. Trump zosta\u0142 ukarany za to, \u017ce zgrzeszy\u0142. Dwie obserwacje si\u0119 nasuwaj\u0105. Po pierwsze: du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 obywateli odrzuci\u0142a maseczki jako atak na ameryka\u0144skie wolno\u015bci i styl \u017cycia, narzucony przez elity ca\u0142kowicie pozbawione m\u0119stwa. Nagle g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego podzia\u0142u staje si\u0119 niezaprzeczalna i w obliczu os\u0142abionego przez pandemi\u0119 prezydenta \u015bwiat zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce Stany nie maj\u0105 ju\u017c nad nim kontroli. To Europa stoi w obliczu, samotna i bez armii, powrotu na aren\u0119 graczy regionalnych w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym jednostronno\u015b\u0107 relacji staje si\u0119 ponownie prawem – zamiast multilateralizmu.<\/p>\n\n\n\n
Historyk z przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie wiedzia\u0142, co sta\u0142o si\u0119 potem. Co\u015b dobrego? Co\u015b z\u0142ego? My tego nie wiemy, ale po pierwszym weekendzie pa\u017adziernika 2020 demokracja ameryka\u0144ska okaza\u0142a si\u0119 bardzo chora, a obowi\u0105zkiem Unii sta\u0142a si\u0119 obrona modelu globalnego, kt\u00f3ry jest zagro\u017cony ze wszystkich stron.<\/p>\n\n\n\n