Pesymizm jest intelektualnie kusz\u0105cy, a optymizmu nie uznaje si\u0119 za stanowisko realistyczne, lecz naiwne. Dzisiaj jednak b\u0119d\u0119 optymist\u0105 \u2013 cho\u0107 nie \u015blepcem czy naiwniakiem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Podobnie jak inni wiem, \u017ce Stany Zjednoczone, najbogatsza i najpot\u0119\u017cniejsza demokracja na \u015bwiecie, kraj, kt\u00f3ry by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 si\u0142\u0105 stoj\u0105c\u0105 za zwyci\u0119stwami nad nazizmem i komunizmem, mo\u017ce zerwa\u0107 z demokracj\u0105, wolno\u015bciami i prawami cz\u0142owieka. Sta\u0107 si\u0119 czym\u015b w rodzaju W\u0119gier Orb\u00e1na, gdyby ponownie wygra\u0142 Trump. Indie ju\u017c s\u0105 demokratur\u0105: p\u00f3\u0142 demokracj\u0105, p\u00f3\u0142 dyktatur\u0105. Dla Chin demokracja to system gorszy ni\u017c ich jednopartyjny re\u017cim, a w najwi\u0119kszych demokracjach mamy do czynienia z intelektualnym wyczerpaniem lewicy i prawicy, zm\u0119czeniem.<\/p>\n\n\n\n
Gdy kryzys gospodarczy staje si\u0119 przyt\u0142aczaj\u0105cy z powodu pandemii, mamy powody si\u0119 obawia\u0107, \u017ce w tym stuleciu nast\u0105pi kres jedno\u015bci europejskiej, ale i demokracji na ca\u0142ym \u015bwiecie, z wyj\u0105tkiem, by\u0107 mo\u017ce, Norwegii. Ale nie! Nie podzielam tego pogl\u0105du i wyja\u015bni\u0119, dlaczego.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze: czu\u0107 zm\u0119czenie demokracj\u0105, ale tylko w krajach demokratycznych. Hongkong marzy o wolno\u015bci, tak jak Iran i pa\u0144stwa arabskie. Orb\u00e1n straci\u0142 dziesi\u0119\u0107 najwi\u0119kszych miast w ostatnich wyborach lokalnych i wyra\u017anie si\u0119 obawia \u2013 s\u0142usznie \u2013 utraty wi\u0119kszo\u015bci. Demonstracje w Polsce imponuj\u0105; konserwatywna wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest coraz bardziej podzielona od czasu wybor\u00f3w prezydenckich.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie, Putin jest zm\u0119czony. Jego sytuacja na Bliskim Wschodzie jest bardzo z\u0142a, a jedyny sojusznik, re\u017cim ira\u0144ski, os\u0142abi\u0142y kryzysy iracki i liba\u0144ski, sankcje gospodarcze i pandemia. Asad i Putin wygrali wojn\u0119, ale to pyrrusowe zwyci\u0119stwo. Rosyjski przyw\u00f3dca jest w impasie na Ukrainie i Bia\u0142orusi. Traci popularno\u015b\u0107 i nie ma umie zaradzi\u0107 zapa\u015bci gospodarczej: ceny ropy w najbli\u017cszych latach nie wzrosn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Z Putinem czy bez rosyjska elita b\u0119dzie musia\u0142a spr\u00f3bowa\u0107 osi\u0105gn\u0105\u0107 porozumienie o bezpiecze\u0144stwie i wsp\u00f3\u0142pracy z Uni\u0105 Europejsk\u0105 – opcja chi\u0144ska by\u0142aby wszak narodowym samob\u00f3jstwem.<\/p>\n\n\n\n
Po trzecie, idea wsp\u00f3lnej obrony europejskiej nie jest ju\u017c tematem tabu, nawet w Polsce. Wszyscy zrozumieli, \u017ce Europa nie jest ju\u017c priorytetem dla USA. To, co by\u0142o jasne w dobie kryzysu gruzi\u0144skiego i wojny syryjskiej, sta\u0142o si\u0119 jeszcze ja\u015bniejsze z Trumpem i nie zmieni si\u0119 z Bidenem. Za oko\u0142o dwie dekady powstanie europejska obrona, a to wiele zmieni, bo\u2026<\/p>\n\n\n\n
To nast\u0119pna sprawa: bo Unia ze swoj\u0105 walut\u0105, wsp\u00f3lnymi zasadami, politykami, inwestycjami, instytucjami i obron\u0105 b\u0119dzie czym\u015b wi\u0119cej. Jako konfederacja czy federacja b\u0119dzie ju\u017c aktorem na arenie mi\u0119dzynarodowej, zamo\u017cnym, zdolnym do negocjowania nowego sojuszu z USA, wsp\u00f3\u0142istnienia z Rosj\u0105 i gospodarczej konkurencji z po\u0142udniowymi obrze\u017cami Mare Nostrum.<\/p>\n\n\n\n
Po pi\u0105te, nic nie b\u0119dzie pewne. Przed nami same trudno\u015bci, ale odniesiemy sukces, bo to wy\u017csza konieczno\u015b\u0107. Rosja i USA b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0142y silnej Unii Europejskiej – ze wzgl\u0119du na Chiny. Po sz\u00f3ste wi\u0119c, Europa powinna jak najszybciej przed\u0142o\u017cy\u0107 wnioski w Waszyngtonie i Moskwie: pomys\u0142y na nowy sojusz atlantycki i na nowe porozumienie helsi\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n
Po si\u00f3dme: gdyby w tym tygodniu ponownie wygra\u0142 Trump, \u0142atwiej by\u0142oby o jednomy\u015blno\u015b\u0107 w sprawach zagranicznych wewn\u0105trz Unii. Z Bidenem b\u0119dzie na tym polu trudniej, ale nowa ekipa w Waszyngtonie powinna do\u015b\u0107 szybko zrozumie\u0107, \u017ce w najlepszym ameryka\u0144skim interesie le\u017cy silny sojusz z Europ\u0105, gotow\u0105 finansowa\u0107 w\u0142asn\u0105 obron\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pna sprawa: sonda\u017ce wskazuj\u0105 na g\u0142\u0119bokie polityczne zamieszanie w Europie, z wyj\u0105tkiem kwestii jedno\u015bci i ruch\u00f3w populistycznych. Europejczycy \u2013 teraz dotyczy to nawet Brytyjczyk\u00f3w \u2013 nie chc\u0105 opuszcza\u0107 UE, a nowi nacjonali\u015bci trac\u0105 grunt pod nogami w prawie ka\u017cdym kraju.<\/p>\n\n\n\n
I kolejna sprawa: s\u0105 wszelkie powody, aby mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce Joe Biden w tym tygodniu zwyci\u0119\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Po dziesi\u0105te i ostatnie: bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119, nie wydaje si\u0119 przesadnym optymizmem odrzucanie pesymizmu. Jest nadzieja, \u017ce demokracja przetrwa to stulecie i narodzi si\u0119 silna unia nowego typu: Stany Zjednoczone Europy, zjednoczone politycznie w swej kulturowej, historycznej i instytucjonalnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pesymizm jest intelektualnie kusz\u0105cy, a optymizmu nie uznaje si\u0119 za stanowisko realistyczne, lecz naiwne. Dzisiaj jednak b\u0119d\u0119 optymist\u0105 \u2013 cho\u0107 nie \u015blepcem czy naiwniakiem.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":77,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=528"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":536,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions\/536"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}