Przyjrzyjmy si\u0119 G\u00f3rskiemu Karabachowi. Obserwujmy go z uwag\u0105, bo nigdzie indziej nie wida\u0107 wyra\u017aniej, jak bardzo zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat: tu mieszaj\u0105 si\u0119 religie, kultury, narody.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Azerbejd\u017can zdo\u0142a\u0142 przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119 na tym terenie z pomoc\u0105 Rosji, Turcji oraz Izraela. Te trzy kraje praktycznie wszystko dzieli, ale ich interesy tak si\u0119 zbieg\u0142y, \u017ce Armenia t\u0119 bitw\u0119 przegra\u0142a – z Recepem Erdo\u011fanem, W\u0142adimirem Putinem i Beniaminem Netanjahu. Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli chodzi o Turcj\u0119, odpowied\u017a jest oczywista. Erdo\u011fan pom\u00f3g\u0142 krajowi, kt\u00f3rego religi\u0105 jest islam, kt\u00f3rego j\u0119zyk jest bliski tureckiemu i kt\u00f3rego historia jest \u015bci\u015ble powi\u0105zana z dziejami Imperium Osma\u0144skiego (dwukrotnie w\u0142\u0105czy\u0142o Azerbejd\u017can do swoich granic). Prezydent potwierdzi\u0142, \u017ce jest obro\u0144c\u0105 \u201eummy\u201d, wsp\u00f3lnoty wierz\u0105cych, przyw\u00f3dc\u0105 odradzaj\u0105cego si\u0119 islamu – przeciw Arabii Saudyjskiej, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a tradycyjn\u0105 rol\u0119 niegdysiejszego imperium.<\/p>\n\n\n\n
Wspieranie Azerbejd\u017canu by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 tego samego procesu co przekszta\u0142cenie Hagia Sophia z powrotem w meczet, kwestionowanie granic w\u00f3d greckich czy pog\u0142\u0119bianie podzia\u0142u Cypru. To nowy spos\u00f3b wieszczenia \u201epowrotu\u201d Turcji wiek po I wojnie \u015bwiatowej, kt\u00f3ra zredukowa\u0142a j\u0105 do obecnego terytorium. Nic dziwnego, \u017ce \u201esu\u0142tan\u201d tak aktywnie pomaga\u0142 Azerom przygotowa\u0107 si\u0119 do rekonkwisty G\u00f3rskiego Karabachu.<\/p>\n\n\n\n
A jak zrozumie\u0107 to, \u017ce Rosja, obro\u0144czyni chrze\u015bcija\u0144skiej Armenii, przymkn\u0119\u0142a oko na azersk\u0105 ofensyw\u0119? Jak wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce Putin nie zdo\u0142a\u0142 zdusi\u0107 w zarodku rekonkwisty G\u00f3rskiego Karabachu, ale i ledwie pom\u00f3g\u0142 Armenii przed zawieszeniem broni, kt\u00f3re daje zwyci\u0119stwo Azerbejd\u017canowi?<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia racji stanu to do\u015b\u0107 niezrozumia\u0142e, ale przyzwalaj\u0105c na okrutn\u0105 pora\u017ck\u0119 bastionowi swoich wp\u0142yw\u00f3w na Kaukazie, Putin tak\u017ce mia\u0142 sw\u00f3j cel. Chcia\u0142 os\u0142abi\u0107 ormia\u0144skiego premiera Nikola Paszyniana, kt\u00f3ry w 2018 r. dzi\u0119ki rewolcie doszed\u0142 do w\u0142adzy, wyp\u0119dzaj\u0105c z urz\u0119du protegowanego Kremla.<\/p>\n\n\n\n
Nikol Paszynian jest dzi\u015b atakowany przez manifestant\u00f3w i opozycj\u0119, kt\u00f3ra zarzuca mu, \u017ce zgodzi\u0142 si\u0119 na utrat\u0119 wi\u0119kszo\u015bci G\u00f3rskiego Karabachu \u2013 terytorium Azerbejd\u017canu, ale historycznie ziemi ormia\u0144skiej, z kt\u00f3rej Armenia wypar\u0142a Azerbejd\u017can po rozpadzie ZSRR. Obliczenia Kremla s\u0105 s\u0142uszne. W obliczu kryzysu gospodarczego, impasu na Ukrainie i Bia\u0142orusi Putin w\u0142a\u015bnie przypomnia\u0142 swojej \u201ebliskiej zagranicy\u201d i samym Rosjanom, \u017ce nie mo\u017cna mu si\u0119 przeciwstawia\u0107 bez ryzyka.<\/p>\n\n\n\n
Nie jest to bardziej zaskakuj\u0105ce ni\u017c postawa Erdo\u011fana. A dlaczego tak\u017ce Izrael popar\u0142 Azerbejd\u017can? Dlaczego da\u0142 mu drony, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zako\u0144czenia wojny, skoro jego stosunki z Turcj\u0105 sta\u0142y si\u0119 z\u0142e, a ludob\u00f3jstwo \u017byd\u00f3w i Ormian powinno sprzyja\u0107 raczej solidarno\u015bci z Armeni\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c priorytetem dyplomatycznym Izraela jest zacie\u015bnienie relacji z jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 pa\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich. Poza tym Azerbejd\u017can nie jest w dobrych stosunkach ze swoim ira\u0144skim s\u0105siadem, a to najwi\u0119kszy przeciwnik Izraela. Armenia zn\u00f3w pad\u0142a ofiar\u0105 wielkiej gry, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy Izrael i pa\u0144stwa sunnickie w strachu przed Iranem. To l\u0119k zmienia Bliski Wsch\u00f3d, a teraz tak\u017ce Kaukaz.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie to nie polityczne bloki z minionego wieku tworz\u0105 histori\u0119. To nie jest ju\u017c sp\u00f3r dyktatur z demokracjami ani nawet ludzi Zachodu z innymi. Nie, to nostalgia za utraconymi terytoriami, \u017c\u0105dza wskrzeszenia imperi\u00f3w, konkurencja si\u0142 regionalnych, niemoc mocarstw. A w konsekwencji chaos na ca\u0142ej scenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przyjrzyjmy si\u0119 G\u00f3rskiemu Karabachowi. Obserwujmy go z uwag\u0105, bo nigdzie indziej nie wida\u0107 wyra\u017aniej, jak bardzo zmieni\u0142 si\u0119 \u015bwiat: tu mieszaj\u0105 si\u0119 religie, kultury, narody.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":597,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=560"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":602,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560\/revisions\/602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}