Kongres w\u0142a\u015bnie zgodzi\u0142 si\u0119 wpompowa\u0107 w gospodark\u0119<\/a>, to ameryka\u0144ski odpowiednik europejskiej decyzji o zaci\u0105gni\u0119ciu wsp\u00f3lnej po\u017cyczki.<\/p>\n\n\n\nPo obu stronach Atlantyku formu\u0142\u0119 Reagana i Thatcher, \u017ce pa\u0144stwo „nie jest rozwi\u0105zaniem, lecz problemem”, przewr\u00f3cono do g\u00f3ry nogami. Pa\u0144stwo zn\u00f3w jest rozwi\u0105zaniem. A dla pewno\u015bci Biden odrzuci\u0142 tak\u017ce dwa pozosta\u0142e dogmaty „konserwatywnej rewolucji”.<\/p>\n\n\n\n
„Musimy – powiedzia\u0142 – odzyska\u0107 zaufanie Amerykan\u00f3w, ich wiar\u0119 w to, \u017ce rz\u0105d mo\u017ce funkcjonowa\u0107 dla nich i zapewni\u0107 im dobrobyt, bezpiecze\u0144stwo, da\u0107 mo\u017cliwo\u015bci”.<\/p>\n\n\n\n
„Przez d\u0142ugi czas – doda\u0142 – obowi\u0105zywa\u0142a taka teoria: obni\u017ccie podatki, a korzy\u015bci, kt\u00f3re dostan\u0105 ci na g\u00f3rze, sp\u0142yn\u0105 na wszystkich. C\u00f3\u017c, wiecie, jak to si\u0119 ko\u0144czy”.<\/p>\n\n\n\n
Wracamy wi\u0119c na s\u0142uszne tory. Do ko\u0144ca lat 70. system opieku\u0144czy sprawi\u0142, \u017ce pracownicy fizyczni zasilili szeregi klasy \u015bredniej. Pa\u0144stwo opieku\u0144cze Roosevelt \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 najpierw ze Szwecji, \u017ceby z pomoc\u0105 swojego Nowego \u0141adu walczy\u0107 ze skutkami kryzysu 1929. Po wojnie koncepcj\u0119 rozwini\u0119to: stymuluj\u0105c wzrost gospodarczy poprzez nap\u0119dzanie konsumpcji. Tak przypiecz\u0119towano now\u0105 umow\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra uciele\u015bnia\u0142a ameryka\u0144ski sen, ale \u017ce by\u0142a finansowana z redystrybucji podatk\u00f3w, irytowa\u0142a nie tylko najbogatszych. Now\u0105 klas\u0119 \u015bredni\u0105 te\u017c w ko\u0144cu znudzi\u0142 system, kt\u00f3ry wyci\u0105gn\u0105\u0142 j\u0105 z biedy – teraz to z jej podatk\u00f3w op\u0142acano pomoc dla najbiedniejszych, najcz\u0119\u015bciej czarnego proletariatu.<\/p>\n\n\n\n
Przej\u015bcie du\u017cej cz\u0119\u015bci klasy \u015bredniej na stron\u0119 republikan\u00f3w i walka bogatych o ni\u017csze podatki zapocz\u0105tkowa\u0142y kolejn\u0105 er\u0119: ograniczania roli pa\u0144stwa i bogacenia si\u0119 bogatych. Najbiedniejsi mieli na tym skorzysta\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Taki neoliberalizm przyni\u00f3s\u0142 oczywi\u015bcie wiele korzy\u015bci. Dereguluj\u0105c gospodark\u0119, pom\u00f3g\u0142 rozwin\u0105\u0107 nowe ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u i technologii. Wydoby\u0142 z n\u0119dzy setki milion\u00f3w Chi\u0144czyk\u00f3w, beneficjent\u00f3w przeniesienia produkcji i importu. Ale brak bezpiecze\u0144stwa socjalnego sprawi\u0142, \u017ce uby\u0142o zachodniej klasy \u015bredniej, doprowadzi\u0142 do eksplozji nier\u00f3wno\u015bci i sprzyja\u0142 nacjonalistycznym, skrajnie prawicowym partiom.<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142 brexit. To by\u0142 Trump. Covid tymczasem dowodzi, \u017ce pa\u0144stwo nadal jest rozwi\u0105zaniem. Biden rehabilituje Keynesa, mistrza my\u015bli socjaldemokracji, dok\u0142adnie tak jak Roosevelt upora\u0142 si\u0119 z „gronami gniewu”, buduj\u0105c konsensus wok\u00f3\u0142 swego New Dealu. Wraca inna Ameryka, Ameryka Roosevelta. A takie aggiornamento<\/em> USA mo\u017ce by\u0107 zwiastunem globalnej „zmiany paradygmatu”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zdarzy\u0142o si\u0119 to w ostatni pi\u0105tek. Zapami\u0119tajcie t\u0119 dat\u0119: 12 marca 2021 r. Przem\u00f3wienie Joego Bidena tego dnia zostanie zapami\u0119tane jako zapowied\u017a zmiany modelu gospodarczego, wskrzeszenia Keynesa i drugiej \u015bmierci Margaret Thatcher. „Zmiany paradygmatu”, jak to uj\u0105\u0142 prezydent USA.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":708,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions\/715"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}