To, co dzieje si\u0119 w Izraelu, nie jest tylko spraw\u0105 izraelsk\u0105. To tak samo sprawa w\u0119gierska, ameryka\u0144ska, rosyjska, s\u0142owem: mi\u0119dzynarodowa. Za pr\u00f3b\u0105 zast\u0105pienia nieusuwalnego Benjamina Netanjahu „koalicj\u0105 zmian”, skupiaj\u0105c\u0105 wszystkie partie z wyj\u0105tkiem jego w\u0142asnej, kryje si\u0119 pragnienie odnowy. A to wymaga zburzenia granic politycznych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
We\u017amy W\u0119gry. W Budapeszcie i Tel Awiwie autorytarni premierzy rz\u0105dz\u0105 od ponad dekady i, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, s\u0105 sobie bardzo bliscy, bo opieraj\u0105 swoj\u0105 polityczn\u0105 d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 na rozproszeniu si\u0142 opozycji i afirmacji figury ojca narodu. Viktor Orb\u00e1n my\u015bla\u0142, \u017ce jest r\u00f3wnie niezwyci\u0119\u017cony co Netanjahu, ale 20 miesi\u0119cy przed Izraelczykami W\u0119grzy wymy\u015blili zasad\u0119 „wszyscy przeciw jednemu” – zjednoczyli si\u0119 przeciw niemu i wygrali wybory samorz\u0105dowe w 2019 r., zdobywaj\u0105c dziesi\u0119\u0107 najwi\u0119kszych miast. Od skrajnej lewicy po skrajn\u0105 prawic\u0119 – sukces tak skutecznie zjednoczy\u0142 przeciwnik\u00f3w premiera, \u017ce by\u0107 mo\u017ce powt\u00f3rzy si\u0119 w wyborach parlamentarnych.<\/p>\n\n\n\n
A kto pokona\u0142 Donalda Trumpa w USA? Nie jeden cz\u0142owiek, lecz wsp\u00f3lna wola wszystkich obro\u0144c\u00f3w demokracji, od nowej lewicy po centroprawic\u0119, by zewrze\u0107 szeregi za Bidenem i powiedzie\u0107: zobaczmy, co si\u0119 stanie, kiedy Trump zostanie wyrzucony. Ta koalicja te\u017c by\u0142a ma\u0142o prawdopodobna.<\/p>\n\n\n\n
Bro\u0144 „wszyscy przeciw jednemu” jest tak\u017ce rosyjska. Bo dlaczego Putin kaza\u0142 otru\u0107, a potem uwi\u0119zi\u0107 Aleksieja Nawalnego? Dlatego, \u017ce wpad\u0142 na pomys\u0142 „u\u017cytecznego g\u0142osu”, tj. wezwa\u0142 do g\u0142osowania na jak\u0105kolwiek parti\u0119, komunistyczn\u0105, nacjonalistyczn\u0105 czy inn\u0105, byle nie na prezydenta. Celem jest os\u0142abienie i upokorzenie Putina w wyborach parlamentarnych we wrze\u015bniu. Kwestie programowe nie by\u0142y dla rosyjskich demokrat\u00f3w istotniejsze ni\u017c dla demokrat\u00f3w w\u0119gierskich czy ameryka\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko dzieje si\u0119 w swoim czasie. Jak t\u0142umaczy\u0142 Jair Lapid, autor izraelskiego „wszyscy przeciwko jednemu”, kraj potrzebuje „rz\u0105du, kt\u00f3ry dowiedzie, \u017ce nie wszyscy si\u0119 nienawidz\u0105; w kt\u00f3rym lewica, prawica i centrum pracuj\u0105 razem, by sprosta\u0107 wyzwaniom gospodarczym i zwi\u0105zanym z bezpiecze\u0144stwem\u201d. Lider lewicy Mossi Raz doda\u0142, \u017ce koalicja zmian „zrobi\u0142aby wiele dobrych rzeczy”, ale nie jest pewien, czy „pok\u00f3j by\u0142by jedn\u0105 z nich”.<\/p>\n\n\n\n
Innymi s\u0142owy, koalicja najpierw zajmie si\u0119 tym, co \u0142\u0105czy, a nie tym, co dzieli. T\u0119 sam\u0105 ide\u0119 poszukiwania narodowego konsensusu wida\u0107 u Bidena, Nawalnego i w\u0119gierskich opozycjonist\u00f3w. W tym duchu mo\u017cna czyta\u0107 ambicj\u0119 odtworzenia fundament\u00f3w jedno\u015bci narodowej i wolnej debaty politycznej mi\u0119dzy partiami, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do odbudowy demokracji. Uderzaj\u0105ce przy tym, \u017ce izraelska „zmiana” zak\u0142ada w\u0142\u0105czenie partii arabskich do parlamentarnej gry – dwie z nich wnios\u0142yby g\u0142osy do nowego rz\u0105du. By\u0142aby to bezprecedensowa, niezb\u0119dna normalizacja, warunek sine qua non pokoju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
To, co dzieje si\u0119 w Izraelu, nie jest tylko spraw\u0105 izraelsk\u0105. To tak samo sprawa w\u0119gierska, ameryka\u0144ska, rosyjska, s\u0142owem: mi\u0119dzynarodowa. Za pr\u00f3b\u0105 zast\u0105pienia nieusuwalnego Benjamina Netanjahu „koalicj\u0105 zmian”, skupiaj\u0105c\u0105 wszystkie partie z wyj\u0105tkiem jego w\u0142asnej, kryje si\u0119 pragnienie odnowy. A to wymaga zburzenia granic politycznych.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":819,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=808"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":818,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/808\/revisions\/818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}