Trucizna dzia\u0142a powoli, to kr\u00f3tki d\u017awi\u0119k w naszych uszach, kt\u00f3ry chce nas przekona\u0107, \u017ce d\u0105\u017cenie do wolno\u015bci nie musi by\u0107 powszechne. „Wiele narod\u00f3w bez w\u0105tpienia wola\u0142oby podda\u0144stwo od demokracji, a triumfalny powr\u00f3t talib\u00f3w jest tego dowodem\u201d \u2013 s\u0142yszymy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie nikt nie twierdzi, \u017ce to kwestia rasy czy kultury, \u017ce Rosjanie czy Afrykanie, muzu\u0142manie, Chi\u0144czycy czy Afga\u0144czycy byliby zadowoleni z despotyzmu, ale odpu\u015b\u0107my sobie skromno\u015b\u0107: istnieje zwi\u0105zek mi\u0119dzy upodobaniem do wolno\u015bci a cywilizacj\u0105, tzn. cywilizacj\u0105 zachodni\u0105 \u2013 taki pogl\u0105d jest coraz popularniejszy. Zwa\u017cmy jednak na dwa zagro\u017cenia, kt\u00f3re tu czyhaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, nie popadajmy w tak g\u0142\u0119bok\u0105 ignorancj\u0119. Gdyby w tej fa\u0142szywej pewno\u015bci by\u0142a cho\u0107 odrobina prawdy, to jak wyt\u0142umaczy\u0107, \u017ce tak wielu czo\u0142g\u00f3w by\u0142o potrzeba do zg\u0142adzenia manifestacji na pl. Tiananmen, \u017c\u0105da\u0144 wolnych wybor\u00f3w i systemu wielopartyjnego? Jak wyja\u015bni\u0107, \u017ce to demokracja, a nie islamizm, ponios\u0142a \u015bwiat arabski w 2011 r., a Iran nigdy, od stu lat, od swojej rewolucji konstytucyjnej z 1905 r., nie przesta\u0142 walczy\u0107 ze swoimi despotami; \u017ce ca\u0142a Afryka odrzuci\u0142a kolonialn\u0105 dominacj\u0119; \u017ce Rosjanie pokochali wolno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 dojrzeli podczas pierestrojki; \u017ce Birma\u0144czycy nie s\u0105 zadowoleni ze swoich genera\u0142\u00f3w, a Tajwan jest tak wzorcow\u0105 demokracj\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Historia \u015bwiata podpowiada, \u017ce narody wszystkich pi\u0119ciu kontynent\u00f3w chc\u0105 \u017cy\u0107 w wolno\u015bci z tego prostego powodu, \u017ce marzeniem ka\u017cdego niewolnika jest zerwanie kajdan. To absolutnie oczywiste. A je\u015bli dzi\u015b o tym zapomnieli\u015bmy, to przede wszystkim dlatego, \u017ce USA i du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 Europy zacz\u0119\u0142a myli\u0107 powszechno\u015b\u0107 d\u0105\u017cenia do wolno\u015bci z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 eksportowania demokracji za pomoc\u0105 samolot\u00f3w wojskowych.<\/p>\n\n\n\n
Trudno to sobie dzi\u015b wyobrazi\u0107, ale po upadku muru berli\u0144skiego Amerykanie naprawd\u0119 s\u0105dzili, \u017ce znikni\u0119cie dyktatur zagwarantuje wieczny pok\u00f3j, bo \u201edemokracje nie prowadz\u0105 ze sob\u0105 wojen\u201d. Szybko si\u0119 przekonali, \u017ce obca armia jest obarczana win\u0105 za wszystko, co z\u0142e w kraju, kt\u00f3ry okupuje, i natychmiast wzywana do opowiedzenia si\u0119 po kt\u00f3rej\u015b ze stron konfliktu, kt\u00f3rego przebiegu nie kontroluje.<\/p>\n\n\n\n
Tak by\u0142o w Iraku, tak by\u0142o w Afganistanie. Obowi\u0105zek samoobrony nie powinien by\u0107 rozci\u0105gany na prawo do ingerencji. Ingerencja nie powinna przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w protektorat. Przede wszystkim nie nale\u017ca\u0142o prowadzi\u0107 dw\u00f3ch wojen r\u00f3wnolegle. Drugim powodem pora\u017cki Stan\u00f3w w tych krajach by\u0142y niewyobra\u017calne b\u0142\u0119dy, takie jak rozmontowanie ca\u0142ego irackiego aparatu pa\u0144stwowego czy skierowanie do Bagdadu ameryka\u0144skiego personelu i zasob\u00f3w potrzebnych w Kabulu.<\/p>\n\n\n\n
Ten obraz jest tak ponury dla \u015bwiatowych demokracji, \u017ce dzi\u015b wol\u0105 nie skupia\u0107 si\u0119 zbytnio na rozpaczy Afga\u0144czyk\u00f3w w obliczu powrotu talib\u00f3w. Co wi\u0119cej, pozwalaj\u0105 na rozpowszechnianie argumentu, \u017ce Afga\u0144czycy nie byli gotowi na wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ten cynizm jest nie do zniesienia, jest odra\u017caj\u0105cy. I samob\u00f3jczy, bo gdyby zachodnie demokracje zrezygnowa\u0142y z obowi\u0105zku ochrony warto\u015bci demokratycznych, jak r\u00f3wnie\u017c z ich obrony, dowiod\u0142yby, \u017ce Putin, Xi czy Erdo\u011fan maj\u0105 racj\u0119 i wzmocni\u0142yby tym samym wszystkie dyktatury na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Pozw\u00f3lmy despotom masakrowa\u0107 bez strachu, dopu\u015b\u0107my do g\u0142osu star\u0105 i haniebn\u0105 bajk\u0119 o \u201er\u00f3\u017cnych koncepcjach demokracji\u201d, a stracimy najwi\u0119kszy z naszych atut\u00f3w: bycie wzorcem, atrakcyjno\u015b\u0107, moc wolno\u015bci, zdobytej i ci\u0105gle poszerzanej dzi\u0119ki naszym wysi\u0142kom.<\/p>\n\n\n\n
Porzu\u0107my nasze warto\u015bci, a demokracje nieuchronnie zanikn\u0105. Pozostanie tylko si\u0142a militarna \u2013 czyli ta, kt\u00f3r\u0105 mog\u0105 mie\u0107 tak\u017ce dyktatury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trucizna dzia\u0142a powoli, to kr\u00f3tki d\u017awi\u0119k w naszych uszach, kt\u00f3ry chce nas przekona\u0107, \u017ce d\u0105\u017cenie do wolno\u015bci nie musi by\u0107 powszechne. „Wiele narod\u00f3w bez w\u0105tpienia wola\u0142oby podda\u0144stwo od demokracji, a triumfalny powr\u00f3t talib\u00f3w jest tego dowodem\u201d \u2013 s\u0142yszymy.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":862,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=870"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":880,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/870\/revisions\/880"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}