Najbli\u017csze wybory w Rosji b\u0119d\u0105 jak \u017cadne inne dot\u0105d. Oczywi\u015bcie nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z demokratycznymi elekcjami, kt\u00f3rych wynik zawsze jest niepewny. Nie da si\u0119 ich te\u017c zestawi\u0107 z nieuczciw\u0105 konkurencj\u0105 w „demokraturach” takich jak W\u0119gry, kt\u00f3re mog\u0105 na\u0142o\u017cy\u0107 kaganiec na pras\u0119, ale musz\u0105 podda\u0107 si\u0119 werdyktowi z urn. Wybory w Rosji w przysz\u0142y weekend nie b\u0119d\u0105 te\u017c por\u00f3wnywalne z tymi z czas\u00f3w sowieckich, kt\u00f3re gwarantowa\u0142y triumf prognostyk\u00f3w. Co zatem?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, wybory b\u0119d\u0105 tym, co prezydent Putin, i tylko on, zdecyduje si\u0119 z nich uczyni\u0107, by ograniczy\u0107 ryzyko, na jakie jest nara\u017cony: ka\u017cdy b\u0142\u0105d mo\u017ce go drogo kosztowa\u0107. To nie tak, \u017ce wszystkie okoliczno\u015bci s\u0105 dla niego ponure. Ceny dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych zasob\u00f3w, ropy i gazu, gwa\u0142townie rosn\u0105 i poszerzaj\u0105 mu pole manewru. Morduj\u0105ce wolno\u015b\u0107 ustawy przeciwko „ekstremizmowi” i „zagranicznym agentom” pozwoli\u0142y uciszy\u0107 wszystkie niezale\u017cne stronnictwa i ruchy, kt\u00f3re mog\u0142yby podsyci\u0107 wyborcz\u0105 debat\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Jest jednak kilka wa\u017cnych „ale”. Po pierwsze, si\u0142a nabywcza Rosjan spad\u0142a od 2013 r. o ponad 10 proc., ok. 20 mln obywateli \u017cyje poni\u017cej poziomu ub\u00f3stwa, ceny \u017cywno\u015bci rosn\u0105, a inflacja wymyka si\u0119 spod kontroli do tego stopnia, \u017ce Bank Centralny wci\u0105\u017c podnosi stopy procentowe.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszymi ofiarami s\u0105 emeryci, twarde j\u0105dro elektoratu prezydenckiego. Druga zmiana polega na tym, \u017ce ludzie poni\u017cej 40. roku \u017cycia wyznaj\u0105 warto\u015bci i styl \u017cycia m\u0142odych z Zachodu i nie czuj\u0105 nostalgii za Imperium Rosyjskim, kt\u00f3rego nie znali tak samo, jak nie znali komunizmu. Ukraina, Bia\u0142oru\u015b czy Gruzja to dla nich obce kraje, nie marz\u0105, by je zaj\u0105\u0107, i nie s\u0105 zbyt wra\u017cliwi na wielkorosyjski nacjonalizm, kt\u00f3rym Putin wymachuje od czasu rekonkwisty Czeczenii.<\/p>\n\n\n\n
Prezydent, przez d\u0142ugi czas bardzo popularny, patrzy, jak topnieje jego baza wyborcza, bo 20 lat rz\u0105dzenia to d\u0142ugo, za d\u0142ugo. Oznak\u0105 jego ko\u0144ca jest to, \u017ce mniej ni\u017c 30 proc. wyborc\u00f3w popiera teraz jego parti\u0119 Jedn\u0105 Rosj\u0119, a 20 proc. spo\u015br\u00f3d nich woli Aleksieja Nawalnego. W wyborczy weekend Putina czekaj\u0105 dwa wyzwania.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsze to niska frekwencja, oznaczaj\u0105ca kruchy mandat. Putin by\u0142by os\u0142abiony w oczach wielkiego biznesu i aparatu bezpiecze\u0144stwa, dw\u00f3ch filar\u00f3w jego w\u0142adzy. Problemu nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 – Kreml mo\u017ce og\u0142asza\u0107 liczby, jakie chce, ale zbytnio zawy\u017caj\u0105c, ryzykuje, \u017ce zostanie przy\u0142apany na k\u0142amstwie, i narazi si\u0119 na ten sam rodzaj odrzucenia co \u0141ukaszenka na Bia\u0142orusi.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli chodzi o drugie niebezpiecze\u0144stwo, to polega na tym, \u017ce wielu wyborc\u00f3w mo\u017ce zastosowa\u0107 pomys\u0142 „inteligentnego g\u0142osowania” autorstwa Aleksieja Nawalnego. Zamiast wstrzyma\u0107 si\u0119 od g\u0142osu, wielu z nich odda\u0142oby g\u0142os na dowolnego kandydata innego ni\u017c kandydat Jednej Rosji, kt\u00f3rego musieliby wszelkimi metodami zdezawuowa\u0107. Jab\u0142oko, jedyna realna si\u0142a opozycyjna dopuszczona do rywalizacji, mog\u0142aby w ten spos\u00f3b zdoby\u0107 do\u015b\u0107 okr\u0119g\u00f3w, by mie\u0107 jakie\u015b znaczenie. Na pomy\u015ble Nawalnego, kt\u00f3rego popularno\u015b\u0107 stale ro\u015bnie, mogliby skorzysta\u0107 te\u017c komuni\u015bci, zyskuj\u0105c autonomi\u0119, kt\u00f3rej dzi\u015b im brakuje. Putin ma wi\u0119c ryzyko do podj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n
Albo ucieknie si\u0119 do oszustwa, by nie dopu\u015bci\u0107 do parlamentarnej afirmacji przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy wygraj\u0105 dzi\u0119ki Nawalnemu, albo uzna upadek Jednej Rosji i zwyci\u0119stwa innych partii, bo nie mo\u017ce ca\u0142kowicie ich zanegowa\u0107. W pierwszym przypadku ryzykuje zerwanie ze spo\u0142ecze\u0144stwem, a konsekwencje tego stanu rzeczy mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne. W drugim scenariuszu pozwoli na otwarcie si\u0119 innej dynamiki politycznej, kt\u00f3ra mo\u017ce sk\u0142oni\u0107 wielkie fortuny i aparat bezpiecze\u0144stwa do szukania nowego lidera.<\/p>\n\n\n\n
Dyktatura to nielekki kawa\u0142ek chleba, a dzi\u015b w Rosji wszystko jest nieprzewidywalne. Ale Putin nie zmieni raczej utartych sposob\u00f3w dzia\u0142ania, a to w\u0142a\u015bnie z bezruchu bior\u0105 si\u0119 zazwyczaj najwi\u0119ksze zmiany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najbli\u017csze wybory w Rosji b\u0119d\u0105 jak \u017cadne inne dot\u0105d. Oczywi\u015bcie nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z demokratycznymi elekcjami, kt\u00f3rych wynik zawsze jest niepewny. Nie da si\u0119 ich te\u017c zestawi\u0107 z nieuczciw\u0105 konkurencj\u0105 w „demokraturach” takich jak W\u0119gry, kt\u00f3re mog\u0105 na\u0142o\u017cy\u0107 kaganiec na pras\u0119, ale musz\u0105 podda\u0107 si\u0119 werdyktowi z urn. Wybory w Rosji w przysz\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":444,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=882"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":889,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions\/889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/guetta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}