Ju\u017c po raz trzeci przyznali\u015bmy nagrody Kryszta\u0142owego \u015awiecznika za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz budowy \u015bwieckiego pa\u0144stwa.
\n
\nW tym roku nagrody otrzymali: aktor Krzysztof Pieczy\u0144ski, kt\u00f3ry – jak powiedziano w uzasadnieniu – \u201eodwa\u017cnie i konsekwentnie g\u0142osi niepopularne s\u0105dy na temat Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i jego wp\u0142ywu na polskie spo\u0142ecze\u0144stwo i polityk\u0119\u201d, prof. Monika P\u0142atek, kt\u00f3ra od lat niestrudzenie walczy z klerykalizacj\u0105 \u017cycia publicznego i motywowan\u0105 religijnie dyskryminacj\u0105, oraz red. Leszek Ja\u017cd\u017cewski z \u201eLiberte\u201d, kt\u00f3ry zainicjowa\u0142 akcj\u0119 \u201e\u015awiecka szko\u0142a\u201d. Wszystkim laureatom serdecznie gratuluj\u0119 i dzi\u0119kuj\u0119. Wiem, \u017ce nie jest \u0142atwo, ale nie martwicie si\u0119 \u2013 b\u0119dzie tylko trudniej.<\/p>\n
Jestem bardzo dumny, \u017ce mog\u0119 by\u0107 w kapitule tej wyj\u0105tkowej nagrody, ustanowionej przez Wand\u0119 Nowick\u0105. W dziejach III RP zdarza si\u0119 to bowiem po raz pierwszy, \u017ce dygnitarz pa\u0144stwa polskiego, wysoki przedstawiciel Rzeczpospolitej, uczyni\u0142 co\u015b dla sprawy \u015bwiecko\u015bci pa\u0144stwa, b\u0119d\u0105cej niezb\u0119dnym warunkiem przestrzegania konstytucyjnej zasady bezstronno\u015bci pa\u0144stwa w sprawach przekona\u0144 \u015bwiatopogl\u0105dowych i religijnych. <\/p>\n
Dlatego inicjatyw\u0119 marsza\u0142kini Wandy Nowickiej oceniam jako prze\u0142omow\u0105, wi\u0105\u017c\u0105c z ni\u0105 nadzieje na otwarcie nowego etapu w budowaniu kultury konstytucyjnej w Polsce. To d\u0142ugi marsz, ale kiedy\u015b dojdzie do celu!<\/p>\n
Nasza nagroda jest bowiem w istocie swej nagrod\u0105 za obron\u0119 warto\u015bci konstytucyjnych. Nie jest ona ustanowiona przeciwko komukolwiek, lecz na rzecz czego\u015b \u2013\u00a0 na rzecz powa\u017canego traktowania naszej ustawy zasadniczej i zapisanych w niej warto\u015bci. Nie zwracamy si\u0119 przeciwko religii ani przeciwko krzy\u017cowi \u2013 zwracamy si\u0119 przeciwko brakowi respektu na \u015bwieckiego charakteru pa\u0144stwa. <\/p>\n
W \u017caden spos\u00f3b Nagroda Kryszta\u0142owego \u015awiecznika nie s\u0142u\u017cy promowaniu ateizmu czy niewiary w Boga. Kto napisze, \u017ce walczymy z krzy\u017cem i religi\u0105, ten sk\u0142amie. \u015awiecko\u015b\u0107 pa\u0144stwa jest wsp\u00f3lnym dobrem wszystkich obywateli, bez wzgl\u0119du na to, czy s\u0105 wierz\u0105cy, czy te\u017c nie. W kapitule nagrody s\u0105 zar\u00f3wno osoby wierz\u0105ce, jak i niewierz\u0105ce. Sprawa bezstronno\u015bci \u015bwiatopogl\u0105dowej pa\u0144stwa, \u015bwiecko\u015bci i rozdzia\u0142u ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa – nie dzieli wierz\u0105cych i niewierz\u0105cych. W krajach demokratycznych \u015bwiecko\u015b\u0107 pa\u0144stwa jest oczywist\u0105 i wsp\u00f3ln\u0105 warto\u015bci\u0105 ateist\u00f3w i os\u00f3b g\u0142\u0119boko religijnych. <\/p>\n
Podzia\u0142 jest inny: na tych, kt\u00f3rzy ciesz\u0105 si\u0119 prawem do swobodnego wyznawania swych pogl\u0105d\u00f3w i \u017cycia zgodnie z nimi, przyznaj\u0105c to samo prawo innym, oraz tych, kt\u00f3rzy chcieliby \u2013 jako wi\u0119kszo\u015b\u0107 lub mniejszo\u015b\u0107 \u2013 narzuci\u0107 swoje przekonania i styl \u017cycia innym, wykorzystuj\u0105c do tego celu prawo i instytucje pa\u0144stwa.<\/p>\n
Ku obronie spo\u0142ecze\u0144stwa przed tymi, kt\u00f3rzy chcieliby podda\u0107 je dyktatowi swego \u015bwiatopogl\u0105du, do konstytucji wpisano artyku\u0142 25, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce: \u201e1. Ko\u015bcio\u0142y i inne zwi\u0105zki wyznaniowe s\u0105 r\u00f3wnouprawnione. 2. W\u0142adze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowuj\u0105 bezstronno\u015b\u0107 w sprawach przekona\u0144 religijnych, \u015bwiatopogl\u0105dowych i filozoficznych, zapewniaj\u0105c swobod\u0119 ich wyra\u017cania w \u017cyciu publicznym\u201d.<\/p>\n
Czy nasze pa\u0144stwo zdo\u0142a\u0142o si\u0119 wobec spo\u0142ecze\u0144stwa uwiarygodni\u0107 pod wzgl\u0119dem swej rzeczywistej intencji wykonania nakazu konstytucji? Czy posiada dostateczne zabezpieczenia, neutralizuj\u0105ce sk\u0142onno\u015b\u0107 polityk\u00f3w do stanowienia prawa zgodnego z ich \u015bwiatopogl\u0105dem i narzucania go poprzez to prawo og\u00f3\u0142owi obywateli? Oczywi\u015bcie nie. <\/p>\n
Przed ideologicznym nadu\u017cywaniem w\u0142adzy, przed faworyzowaniem \u015bwiatopogl\u0105du wi\u0119kszo\u015bci przez pa\u0144stwo chroni\u0107 ma artyku\u0142 25, lecz niestety nie chroni. Tego artyku\u0142u konstytucji w Polsce si\u0119 nie przestrzega. Zwi\u0105zki wyznaniowe nie s\u0105 r\u00f3wnoprawne, bo na ka\u017cdym kroku uprzywilejowany jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Przestrze\u0144 pa\u0144stwowa, \u0142\u0105cznie z sal\u0105 obrad plenarnych Sejmu, naznaczona jest krzy\u017cami. Czy\u017c ich obecno\u015b\u0107 nie mo\u017ce by\u0107 przez niekt\u00f3rych obywateli interpretowana w ten spos\u00f3b, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest dro\u017csze pa\u0144stwu polskiemu ni\u017c islam lub ateizm, a chrze\u015bcijanie b\u0119d\u0105 przez pa\u0144stwo traktowani z wi\u0119kszym szacunkiem i b\u0119d\u0105 w Polsce bardziej u siebie ni\u017c niewierz\u0105cy albo wyznawcy innych religii? <\/p>\n
Oczywi\u015bcie, tak w\u0142a\u015bnie krzy\u017c w pomieszczeniach pa\u0144stwowych mo\u017ce by\u0107 odebrany. I to ju\u017c jest ca\u0142kowicie wystarczaj\u0105cy pow\u00f3d, aby pa\u0144stwo chc\u0105ce traktowa\u0107 dan\u0105 w konstytucji obietnic\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie faworyzowa\u0107 \u017cadnej religii ani \u015bwiatopogl\u0105du (w tym ateistycznego) na powa\u017cnie, nie pozwala\u0142o na to, by wieszano krzy\u017ce w urz\u0119dach. <\/p>\n
Ma po temu jeszcze jeden pow\u00f3d. Ten sam, kt\u00f3ry ma Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, nieeksponuj\u0105cy god\u0142a pa\u0144stwowego w katedrach. Tym powodem jest rozdzia\u0142 przestrzeni \u015bwieckiej i sakralnej, pa\u0144stwa od ko\u015bcio\u0142a. Ten rozdzia\u0142, nawet niezale\u017cnie od kwestii bezstronno\u015bci, jest fundamentaln\u0105 warto\u015bci\u0105 polityczn\u0105 suwerennego pa\u0144stwa. Czy obecno\u015b\u0107 krzy\u017ca na przyk\u0142ad w Sejmie po\u015bwiadcza ten rozdzia\u0142, czy wr\u0119cz przeciwnie?<\/p>\n
\u015awiecko\u015b\u0107 pa\u0144stwa nie polega na biernym przygl\u0105daniu si\u0119, jak przestrze\u0144 pa\u0144stwowa staje si\u0119 przestrzeni\u0105 wystawow\u0105 dla rozmaitych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w. Aby zgodnie z konstytucj\u0105 pa\u0144stwo mog\u0142o \u201ezapewni\u0107 swobod\u0119\u201d wyra\u017cania \u015bwiatopogl\u0105du i wiary w miejscach publicznych, musi strzec r\u00f3wnych praw obywateli w tym zakresie. Tym samym musi samo na siebie na\u0142o\u017cy\u0107 w\u0119dzid\u0142o, czyli odm\u00f3wi\u0107 sobie samemu prawa do faworyzowania jakiegokolwiek \u015bwiatopogl\u0105du lub wyznania. <\/p>\n
Nawet je\u015bli nie da si\u0119 tego idea\u0142u bezstronno\u015bci osi\u0105gn\u0105\u0107 w pe\u0142ni, pa\u0144stwo ma obowi\u0105zek dok\u0142ada\u0107 stara\u0144, by si\u0119 do niego zbli\u017ca\u0107. Nagroda Kryszta\u0142owego \u015awiecznika, ustanowiona przez wicemarsza\u0142kini\u0119 Sejmu, jest pierwszym przejawem takich stara\u0144. Oby pierwszym z wielu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ju\u017c po raz trzeci przyznali\u015bmy nagrody Kryszta\u0142owego \u015awiecznika za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz budowy \u015bwieckiego pa\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[243,245,247,246,244],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1066"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1069,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1066\/revisions\/1069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}