Uda\u0142o mi si\u0119 wej\u015b\u0107 do s\u0142ynnego Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku. Odwiedzenie zagro\u017conej wystawy sta\u0142o si\u0119 swego rodzaju obywatelskim obowi\u0105zkiem, \u017ceby nie powiedzie\u0107 – aktem oporu. Je\u015bli w Krakowie miejscem manifestowania sprzeciwu inteligencji wobec bezczelno\u015bci rz\u0105du PiS, dewastuj\u0105cego polsk\u0105 demokracj\u0119 i polskie pa\u0144stwo, sta\u0142 si\u0119 Wawel, gdzie regularnie urz\u0105dza si\u0119 partyjne konwentykle pod pretekstem prywatnych odwiedzin grobu L. Kaczy\u0144skiego, to w Gda\u0144sku takim miejscem staje si\u0119 w\u0142a\u015bnie Muzeum.
\n
\nObywatele RP przygotowuj\u0105 si\u0119 do obrony tej reduty przed zniszczeniem jej przez barbarzy\u0144c\u00f3w z PiS, a zwykli ludzie spontanicznie organizuj\u0105 si\u0119, obmy\u015blaj\u0105c wsp\u00f3lne dzia\u0142ania. Pracownicy ni\u017cszego szczebla, niewylani jeszcze z roboty, poufale szepcz\u0105 z odwiedzaj\u0105cymi muzeum przedstawicielami kulturalnych elit kraju, wzajemnie si\u0119 pocieszaj\u0105c i mobilizuj\u0105c. A jako \u017ce wszystko to dzieje si\u0119 na tle dekoracji wojennych, odnosi si\u0119 dziwne wra\u017cenie, \u017ce te niespokojne rozmowy o planach zniszczenia muzeum s\u0105 jak uliczna szeptanka z czas\u00f3w okupacji. A\u017c g\u0142upio si\u0119 cz\u0142owiekowi robi, ale taka w\u0142a\u015bnie panuje tam dzisiaj atmosfera.<\/p>\n
Plotka si\u0119 niesie, \u017ce wystawa ma zosta\u0107 zamkni\u0119ta 29 kwietnia. Podobno nowo utworzona przez Gli\u0144skiego hybryda z Muzeum Westerplatte czeka na ostatnie formalno\u015bci rejestracyjne. Osobi\u015bcie nie bardzo wierz\u0119 w ten termin, ale wkr\u00f3tce si\u0119 przekonamy. W ka\u017cdym razie zdewastowanie muzeum b\u0119dzie dla PiS znacznie trudniejsze ni\u017c chamskie wyrzucenie na bruk jego tw\u00f3rc\u00f3w, na czele z prof. Paw\u0142em Machcewiczem, oraz obsadzenie stanowisk tej plac\u00f3wki \u201enarodowcami\u201d. Co innego upokorzy\u0107 \u201ewroga\u201d, a co innego zaatakowa\u0107 go fizycznie. Fizyczny atak na integralno\u015b\u0107 wystawy b\u0119dzie oznacza\u0107 konfrontacj\u0119 z s\u0105dem, gdy\u017c chroni\u0105 j\u0105 prawa autorskie, wykluczaj\u0105c tak\u0105 ingerencj\u0119. Trzeba by wi\u0119c najpierw doko\u0144czy\u0107 dzie\u0142a przejmowania partyjno-rz\u0105dowej kontroli nad s\u0105dami, a dopiero p\u00f3\u017aniej wchodzi\u0107 z buldo\u017cerami.<\/p>\n
Z drugiej strony taki proces s\u0105dowy b\u0119dzie si\u0119 ci\u0105gn\u0105\u0142 ze dwa lata, wi\u0119c mo\u017ce nie warto si\u0119 przejmowa\u0107. Z trzeciej strony cholera wie, kto b\u0119dzie za trzy lata rz\u0105dzi\u0107 i jaki b\u0119dzie wtedy wyrok. Takie to kombinacje i l\u0119ki zajmuj\u0105 dzi\u015b g\u0142owy ministr\u00f3w od kultury. Niepo\u015blednie miejsce ma w\u015br\u00f3d nich obawa o w\u0142asn\u0105 sk\u00f3r\u0119 tych urz\u0119dnik\u00f3w Kaczy\u0144skiego. Warto wi\u0119c mo\u017ce ostrzec: za to, co uczynili\u015bcie Polsce i narodowi w te lata populistycznej kontrrewolucji, zap\u0142acicie \u2013 przynajmniej tam, gdzie \u0142amiecie prawo. Tym razem nie ujdzie to na sucho.<\/p>\n
Pozew o naruszenie praw autorskich do wystawy to jedno, a kwestia bie\u017c\u0105cych protest\u00f3w to drugie. PiS ma tu powa\u017cny problem. Z pewno\u015bci\u0105 nie chcia\u0142by, aby muzeum sta\u0142o si\u0119 miejscem stacjonarnego protestu. Drogi PiS-ie, je\u015bli tego nie chcesz, to nie wa\u017c si\u0119 posy\u0142a\u0107 buldo\u017cer\u00f3w! Protest mog\u0119 Ci obieca\u0107 z r\u0119k\u0105 na sercu. I nie tylko protest, lecz r\u00f3wnie\u017c nag\u0142o\u015bnienie tego barbarzy\u0144stwa szeroko w \u015bwiecie. Koszty zniszczenia kt\u00f3rej\u015b z sal, by wepcha\u0107 tam narracj\u0119 pisowsk\u0105 (O czym? O \u201e\u017co\u0142nierzach wykl\u0119tych\u201d?), b\u0119d\u0105 ogromne. Swoj\u0105 drog\u0105 PiS lubuje si\u0119 w szkodzeniu samemu sobie. Mo\u017ce Muzeum II Wojny \u015awiatowej stanie si\u0119 kolejnym masochistycznym gad\u017cetem Kaczy\u0144skiego, obok Macierewicza, Misiewicza, Szyszki i Waszczykowskiego? Dowiemy si\u0119 tego wkr\u00f3tce.<\/p>\n
A teraz s\u0142\u00f3w kilka o samym muzeum. Jest to drugie po Muzeum Historii \u017byd\u00f3w Polskich wielkie i nowoczesne muzeum-wystawa. Nic dziwnego, \u017ce jest z tamtym por\u00f3wnywane. Oba s\u0105 wspania\u0142e, ale Gda\u0144sk przebi\u0142 Warszaw\u0119. Bry\u0142a muzeum jest fascynuj\u0105ca. To pochylony czerwony kubik \u2013 zreszt\u0105 wiecie. Sama wystawa, bardzo du\u017ca, usytuowana jest w betonowym podziemiu, na poziomie minus trzy. Schodzimy do hadesu.<\/p>\n
Zgodnie ze wsp\u00f3\u0142czesnymi trendami wystawa opowiada o wojnie z punktu widzenia cz\u0142owieka cywila. Niewiele jest tam militari\u00f3w, a w centrum uwagi znalaz\u0142o si\u0119 cierpienie ludzi. Prezentowane obja\u015bnienia (na tabliczkach i w znakomicie dzia\u0142aj\u0105cym przewodniku audio) s\u0105 niezwykle czytelne, bezpretensjonalne i tre\u015bciwe. Wszystko jednak\u017ce utrzymane jest na poziomie do\u015b\u0107 elementarnym. Wystawa jest (nienachalnie) dydaktyczna i adresowana najwyra\u017aniej do m\u0142odych ludzi, niewiedz\u0105cych wiele o historii. S\u0142usznie. Z biegiem lat II Wojna staje si\u0119 odleg\u0142ym wydarzeniem historycznym, kt\u00f3re trzeba opowiada\u0107 od samego pocz\u0105tku, nie boj\u0105c si\u0119 m\u00f3wienia oczywisto\u015bci.<\/p>\n
Tematycznie wystawa jest, si\u0142\u0105 rzeczy, wybi\u00f3rcza. Jest mocno, mo\u017ce zbyt mocno skoncentrowana na Wschodzie, a szczeg\u00f3lnie \u2013 co zrozumia\u0142e \u2013 na Polsce. Mo\u017ce faktycznie za ma\u0142o jest mowy o samych walkach, o wielkiej ofensywie alianckiej na Zachodzie i o pochodzie Armii Czerwonej. Za to bardzo szeroko om\u00f3wiono przyczyny wojny, a film na ko\u0144cu pi\u0119knie opowiada o porz\u0105dku \u015bwiatowym, kt\u00f3ry z II Wojny wynikn\u0105\u0142. Dla rozumienia \u015bwiata przez m\u0142odego cz\u0142owieka taka koncepcja wystawy wydaje si\u0119 najlepsza.<\/p>\n
Wystawa jest klarowna i \u0142atwa w zwiedzaniu. Pi\u0119knie \u0142\u0105czy instalacje, makiety, ekspozycje pami\u0105tek i artefakt\u00f3w z filmami i nagraniami. Ogl\u0105da si\u0119 to naprawd\u0119 \u015bwietnie. Niekt\u00f3re miejsca s\u0105 doprawdy przejmuj\u0105ce \u2013 na przyk\u0142ad sala po\u015bwi\u0119cona obl\u0119\u017ceniu Leningradu. Wielkie wra\u017cenie robi prawdziwy wagon towarowy z czas\u00f3w wojny, kt\u00f3rym przewo\u017cono ludzi do oboz\u00f3w. Wspania\u0142e zaaran\u017cowana jest przedwojenna ulica Warszawy (wysz\u0142o znacznie lepiej ni\u017c w muzeum Polin), a tak\u017ce \u201eruski czo\u0142g\u201d w ruinach.<\/p>\n
Niew\u0105tpliw\u0105 za\u015b wad\u0105 i brakiem wystawy jest z\u0142o\u015bliwe pomijanie roli Ko\u015bcio\u0142a i osobi\u015bcie Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego w wyzwoleniu Polski \u015bwiata od faszyzmu i hitleryzmu. Nie wspomina si\u0119 nawet o Objawieniach Fatimskich, kt\u00f3re wielk\u0105 wojn\u0119 zapowiedzia\u0142y. Nie ma ani jednej figury Matki Bo\u017cej, kt\u00f3ra wszak patronowa\u0142a zwyci\u0119zcom. Z drugiej strony, co trzeba tw\u00f3rcom muzeum zapisa\u0107 na plus, nie m\u00f3wi si\u0119 nic o wsp\u00f3\u0142tworzeniu przez papiestwo faszystowskiego re\u017cimu we W\u0142oszech, Hiszpanii i w innych krajach. Nie ma zdj\u0119\u0107 heiluj\u0105cych biskup\u00f3w, aczkolwiek po\u015bwi\u0119cenie czwartej cz\u0119\u015bci ekspozycji Polsce zamyka usta tym, kt\u00f3rzy chcieliby zarzuci\u0107 wystawie, \u017ce \u201epolskiej perspektywy\u201d jest tam za ma\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uda\u0142o mi si\u0119 wej\u015b\u0107 do s\u0142ynnego Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku. Odwiedzenie zagro\u017conej wystawy sta\u0142o si\u0119 swego rodzaju obywatelskim obowi\u0105zkiem, \u017ceby nie powiedzie\u0107 – aktem oporu. Je\u015bli w Krakowie miejscem manifestowania sprzeciwu inteligencji wobec bezczelno\u015bci rz\u0105du PiS, dewastuj\u0105cego polsk\u0105 demokracj\u0119 i polskie pa\u0144stwo, sta\u0142 si\u0119 Wawel, gdzie regularnie urz\u0105dza si\u0119 partyjne konwentykle pod pretekstem […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[304],"tags":[513,514,464],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2264"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2264"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2271,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2264\/revisions\/2271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}