Od jakiego\u015b czasu zadaj\u0119 si\u0119 z politykami i partiami politycznymi. Traf chcia\u0142, \u017ce r\u00f3wnolegle zadaj\u0119 si\u0119 te\u017c z rz\u0105dem. Jak to bywa z profesorami, \u201ezasiadam\u201d to tu, to tam. Z po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch okoliczno\u015bci u politycznych m\u0119drk\u00f3w, co to s\u0142yszeli co\u015b, \u017ce dzwoni w sprawie demokracji, tylko nie wiedz\u0105, w kt\u00f3rym ko\u015bciele, w \u0142epetynach narodzi\u0142a si\u0119 my\u015bl, \u017ce wielka dzieje si\u0119 niedemokratyczna niesprawiedliwo\u015b\u0107, bo przecie\u017c \u201eekspert\u201d czy inny \u201edoradca\u201d musi by\u0107 \u201eapolityczny\u201d. Nu\u017ce wi\u0119c na mnie z pretensjami i wypisywa\u0107 protesta. Ostatnio narzeka\u0142em, \u017ce logiki w szkole nie ucz\u0105. Ach, gdyby tak jeszcze tego WoSu uczyli jako\u015b skutecznie. Wiedzia\u0142by jeden z drugim mo\u017ce, \u017ce \u201epolityczny\u201d nie znaczy koniecznie \u201ez\u0142y, interesowny, stronniczy\u201d, lecz na og\u00f3\u0142 po prostu \u201ezaanga\u017cowany w sprawy publiczne, zw\u0142aszcza zwi\u0105zane z tworzeniem prawa i dzia\u0142aniem instytucji pa\u0144stwowych\u201d.<\/p>\n
Ale nie. W kraju, kt\u00f3ry ledwie wyszed\u0142 z r\u00f3\u017cnych zabor\u00f3w i p\u00f3\u0142zabor\u00f3w, ludno\u015b\u0107 my\u015bli, \u017ce kto przy w\u0142adzy, ten zdrajca, a honor jest wielki i obywatelsko\u015b\u0107 najpe\u0142niejsza, gdy na w\u0142adz\u0119 si\u0119 pluje i unika jej z najwy\u017cszym obrzydzeniem, a ju\u017c w szczeg\u00f3lno\u015bci wszelkich tam partii, co to tylko o sto\u0142ki si\u0119 bij\u0105. Jeden wyj\u0105tek jest wtedy, gdy jaki\u015b ja\u015bnie pan od ludu wybrany mowy wielce podnios\u0142e wyg\u0142asza\u0107 b\u0119dzie o tym, jaki \u00f3w lud i nar\u00f3d jest wspania\u0142y, m\u0119\u017cny i cierpi\u0105cy. Taka polityczno\u015b\u0107 godna jest czci, ale wszelka inna to ha\u0144ba i zdrada.<\/p>\n
<\/p>\n
Drogie polityczne nieuki. Zaprawd\u0119 powiadam wam, \u017ce nie jest lepszy obywatel nie maj\u0105cy pogl\u0105d\u00f3w politycznych ani taki, kt\u00f3ry w \u017cadnych organizacjach politycznych nie dzia\u0142a, od takiego, kt\u00f3ry pogl\u0105dy ma i dzia\u0142a. Linia podzia\u0142u biegnie zupe\u0142nie inaczej, a mianowicie mi\u0119dzy s\u0142usznymi i nies\u0142usznymi pogl\u0105dami. A kt\u00f3re s\u0105 s\u0142uszne? Ano o to w\u0142a\u015bnie toczy si\u0119 w demokracji nieustaj\u0105cy sp\u00f3r! Ale, owszem, owszem, s\u0105 sytuacje, kiedy jest rzecz\u0105 po\u017c\u0105dan\u0105, aby w danym gremium uczestniczy\u0142y osoby ma\u0142o zaanga\u017cowane politycznie. Ma to miejsc wtedy, gdy decyzje owego gremium nie powinny by\u0107 politycznie stronnicze, bo dotycz\u0105 dzia\u0142ania instytucji, z kt\u00f3rych dobrodziejstw w pe\u0142nej ufno\u015bci chc\u0105 b\u0105d\u017a musz\u0105 korzysta\u0107 wszyscy na r\u00f3wni, bez wzgl\u0119du na swe preferencje polityczne, zw\u0142aszcza za\u015b wtedy, gdy instytucje te pomagaj\u0105 kontrolowa\u0107 rz\u0105d. Tak\u0105 instytucj\u0105 jest na przyk\u0142ad telewizja publiczna, a tak\u017ce trybuna\u0142 konstytucyjny. Demokracja potrzebuje takich obszar\u00f3w w sferze publicznej, kt\u00f3re by\u0142yby ostoj\u0105 sprawiedliwo\u015bci i zaufania, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 wszystkim, bez poczucia, \u017ce s\u0142u\u017cy bardziej popieraj\u0105cym rz\u0105d ni\u017c jego przeciwnikom (albo odwrotnie). Z natury rzeczy takim obszarem nie jest jednak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 rz\u0105du, kt\u00f3ry z partii si\u0119 wywodzi i program partyjny realizuje. Owszem, mo\u017ce rz\u0105d i powinien dopuszcza\u0107 do g\u0142osu r\u00f3wnie\u017c opozycj\u0119 i dba\u0107 o pluralizm w swoich satelickich gremiach, ale to bynajmniej nie oznacza, \u017ce ma poszukiwa\u0107 wsparcia raczej u takich, kt\u00f3rzy politycznych pogl\u0105d\u00f3w i zaanga\u017cowa\u0144 nie maj\u0105, ni\u017c takich, kt\u00f3rzy wr\u0119cz przeciwnie \u2013 maj\u0105. Osobn\u0105 za\u015b kategori\u0119 stanowi\u0105 gremia eksperckie, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 sprawami od sprawowania w\u0142adzy i program\u00f3w politycznych odleg\u0142ymi. Wtedy ich cz\u0142onkami mog\u0105 by\u0107 \u0142ysi i komuni\u015bci, rudzi i nacjonali\u015bci, bo w og\u00f3le nie ma to \u017cadnego prze\u0142o\u017cenia na tematyk\u0119 prac takiego gremium.<\/p>\n
<\/p>\n
Generalnie \u017cycie publiczne, tak jak prywatne, jest stronnicze. Stronniczo\u015b\u0107 nie jest sama w sobie czym z\u0142ym, tak jak nie jest niczym z\u0142ym zale\u017cno\u015b\u0107. Wszyscy jeste\u015bmy stronniczy i zale\u017cni. Chodzi tylko o to, by by\u0107 po stronie dobrego, a nie z\u0142ego! Bezstronno\u015b\u0107 za\u015b rzadko kiedy bywa tym samym, co stani\u0119cie po stronie dobra.<\/p>\n
<\/p>\n
Fetyszyzacja \u201eapolityczno\u015bci\u201d polega na samouwielbieniu prostaka, kt\u00f3ry o polityce wie tyle, \u017ce \u201erz\u0105d to z\u0142odzieje\u201d, wobec czego wyobra\u017ca sobie, \u017ce jak w jakim\u015b gremium znajdzie si\u0119 taki sam, jak on \u201eapolityczny wzgardziciel\u201d, to tym samym \u00f3w \u201eidiota\u201d (tak w Grecji zwano ten typ \u2013 cz\u0142owieka poch\u0142oni\u0119tego ca\u0142kowicie sprawami prywatnymi) b\u0119dzie \u201ereprezentowany\u201d. Je\u015bli w Polsce wci\u0105\u017c jeszcze m\u00f3wi si\u0119 o \u201eapolityczno\u015bci\u201d jako cnocie, to znaczy to tyle tylko, \u017ce nadal jeste\u015bmy w og\u00f3lnej swej masie \u201eidiotami\u201d, a nie \u201eobywatelami\u201d.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od jakiego\u015b czasu zadaj\u0119 si\u0119 z politykami i partiami politycznymi. Traf chcia\u0142, \u017ce r\u00f3wnolegle zadaj\u0119 si\u0119 te\u017c z rz\u0105dem. Jak to bywa z profesorami, \u201ezasiadam\u201d to tu, to tam. Z po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch okoliczno\u015bci u politycznych m\u0119drk\u00f3w, co to s\u0142yszeli co\u015b, \u017ce dzwoni w sprawie demokracji, tylko nie wiedz\u0105, w kt\u00f3rym ko\u015bciele, w \u0142epetynach narodzi\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[62],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=233"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":242,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/233\/revisions\/242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}