Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar wypowiedzia\u0142 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eNie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za Holokaust byli odpowiedzialni Niemcy. (\u2026) Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wiele narod\u00f3w wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0142o w jego realizacji. W tym – o czym m\u00f3wi\u0119 z ubolewaniem – tak\u017ce nar\u00f3d polski\u201d. S\u0142owa rzecznika sta\u0142y si\u0119 okazj\u0105 do w\u015bciek\u0142ej nagonki \u015brodowisk rz\u0105dowych na znienawidzonego przez nich urz\u0119dnika, pe\u0142ni\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 odwa\u017cnie i z godno\u015bci\u0105 mimo nader niesprzyjaj\u0105cych ochronie praw obywatelskich i dzia\u0142alno\u015bci jego urz\u0119du okoliczno\u015bci politycznych.
\n
\nMno\u017c\u0105 si\u0119 wezwania do dymisji. Wicepremier Jaros\u0142aw Gowin posun\u0105\u0142 si\u0119 do okre\u015blenia wypowiedzi Bodnara jako skandalicznej, haniebnej, zdradzieckiej. PiS poczu\u0142 krew – u progu lata, gdy si\u0142y polityczne ulegaj\u0105 wakacyjnej demobilizacji, znalaz\u0142 \u015bwietny pretekst, by przyst\u0105pi\u0107 do natarcia na jeden z ostatnich bastion\u00f3w polskiej demokracji – urz\u0105d ombudsmana, obsadzony przez ludzi niezale\u017cnych od PiS i jego wszechw\u0142adnego prezesa.<\/p>\n
Teraz mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 wszystkiego, \u0142\u0105cznie ze specustaw\u0105 zmieniaj\u0105c\u0105 ustaw\u0119 o RPO, przerywaj\u0105c\u0105 jego kadencj\u0119 – podobn\u0105 do tej, jak\u0105 re\u017cim szykuje obecnie, by pozby\u0107 si\u0119 niepisowskiej Krajowej Rady S\u0105downictwa. I tak jak w przypadku KRS czy Puszczy Bia\u0142owieskiej – musimy uczyni\u0107, co w naszej mocy, aby uchroni\u0107 dobro publiczne przed zniszczeniem. Nawet je\u015bli jeste\u015bmy s\u0142abi i nasze szanse w starciu z re\u017cimem s\u0105 marne.<\/p>\n
Wierz\u0105c, \u017ce tak trzeba czyni\u0107, nawet gdy jest to g\u0142os na puszczy, pragn\u0119 niniejszym zadeklarowa\u0107 solidarno\u015b\u0107 z Adamem Bodnarem i poprosi\u0107 o to samo wszystkich tych, kt\u00f3rym zale\u017cy na niezale\u017cno\u015bci urz\u0119du Rzecznika Praw Obywatelskich i kt\u00f3rzy nie truchlej\u0105 ze strachu przed po\u0142\u0105czeniem s\u0142\u00f3w \u201ePolak\u201d i \u201eHolokaust\u201d.<\/p>\n
Adam Bodnar pope\u0142ni\u0142 niema\u0142\u0105 gaf\u0119. Nie wolno m\u00f3wi\u0107 o winie narodowej wtedy, gdy winni licz\u0105 si\u0119 niewielkim procentem populacji. To nie wi\u0119kszo\u015b\u0107 i nie miliony Polak\u00f3w mordowa\u0142y b\u0105d\u017a wydawa\u0142y Niemcom ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w, lecz dziesi\u0105tki tysi\u0119cy. Nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o narodzie, gdy chodzi o jego niewielk\u0105 cz\u0105stk\u0119. Jednak Adam Bodnar przeprosi\u0142 za niefortunne u\u017cycie s\u0142owa \u201enar\u00f3d\u201d, wyja\u015bniaj\u0105c w spos\u00f3b dobitny i w pe\u0142ni wiarygodny, \u017ce mia\u0142 na my\u015bli konkretnych sprawc\u00f3w, a nie ca\u0142o\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Jednocze\u015bnie, mimo \u017ce wyrazi\u0142 si\u0119 w spos\u00f3b wielce niefortunny, wykaza\u0142 si\u0119 odwag\u0105, podwa\u017caj\u0105c k\u0142amliwy oficjalny dyskurs na temat stosunk\u00f3w polsko-\u017cydowskich w czasie wojny, ograniczaj\u0105cy si\u0119 do podkre\u015blania bohaterstwa os\u00f3b pomagaj\u0105cych \u017bydom, a ca\u0142kowicie pomijaj\u0105cy drug\u0105 stron\u0119 tego medalu – liczne morderstwa i prze\u015bladowania, jakich doznawali \u017cydowscy wsp\u00f3\u0142obywatele ze strony ludno\u015bci etnicznie polskiej.<\/p>\n
Bo tak samo jak nie wolno m\u00f3wi\u0107 o wsp\u00f3\u0142udziale narodu polskiego w eksterminacji \u017byd\u00f3w, dokonuj\u0105c w ten spos\u00f3b nieuprawnionego uog\u00f3lnienia, nie wolno te\u017c m\u00f3wi\u0107 o \u201enielicznych zwyrodnialcach”, kt\u00f3rzy zdarzaj\u0105 si\u0119 w ka\u017cdym spo\u0142ecze\u0144stwie. Jest to bowiem nieuprawnione \u201euszczeg\u00f3\u0142owienie\u201d – Polacy zabijaj\u0105cy \u017byd\u00f3w nie byli nieliczni, a ich zbrodnicza dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a mocn\u0105 podbudow\u0119 w pot\u0119\u017cnym ruchu antysemickim okresu II RP.<\/p>\n
Niechaj krzykacze oburzaj\u0105cy si\u0119 za ka\u017cdym razem, gdy mowa o pope\u0142nionych przez Polak\u00f3w zbrodniach, zadadz\u0105 sobie minimalny cho\u0107 trud i zdob\u0119d\u0105 si\u0119 na minimum uczciwo\u015bci, zasi\u0119gaj\u0105c elementarnej wiedzy. Wiedza o stosunkach polsko-\u017cydowskich podczas wojny jest obfita i dobrze udokumentowana. Badacze izraelscy i polscy dokonali wielkiego wysi\u0142ku, aby upami\u0119tni\u0107 Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w. Jednocze\u015bnie jednak, w imi\u0119 prawdy, przebadano r\u00f3wnie\u017c tre\u015b\u0107 czarnych kart historii polsko-\u017cydowskiej. Naukowe publikacje, zw\u0142aszcza za\u015b wydawnictwa Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w Polskiej Akademii Nauk, s\u0105 dost\u0119pne dla wszystkich.<\/p>\n
Czas sko\u0144czy\u0107 z \u0107wier\u0107prawd\u0105, kt\u00f3ra polega na \u015bwiadomym tuszowaniu i przemilczaniu niewygodnych fakt\u00f3w. Prawda \u015bwiadomie okrojona jest warta tyle samo co k\u0142amstwo. Jest bowiem manipulacj\u0105 i wyst\u0119pkiem przeciwko prawdom\u00f3wno\u015bci. Miejmy wreszcie, jak kady dojrza\u0142y nar\u00f3d, odwag\u0119, by spojrze\u0107 w oczy prawdzie, ca\u0142ej prawdzie. I niechaj znajd\u0105 w sobie t\u0119 odwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c rz\u0105dz\u0105cy. Z\u0142a wola, stronniczo\u015b\u0107 i ignorancja w sprawie tak bolesnej kompromituj\u0105 nas po stokro\u0107 bardziej ni\u017c nieopatrznie u\u017cyte przez Bodnara s\u0142owo \u201enar\u00f3d\u201d.<\/p>\n
Pozw\u00f3lcie, \u017ce w najkr\u00f3tszych s\u0142owach streszcz\u0119 to, co ka\u017cda Polka i ka\u017cdy Polak powinni wiedzie\u0107 o Polakach i \u017bydach w straszliwej dobie Zag\u0142ady.<\/p>\n
Polska by\u0142a jedynym krajem, w kt\u00f3rym za pomaganie \u017bydom grozi\u0142a \u015bmier\u0107.<\/p>\n
Polacy uratowali najwi\u0119cej \u017byd\u00f3w (oko\u0142o 50 tys.) i stanowi\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 po\u015br\u00f3d Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata. Ponadto jednak: generalny stosunek ludno\u015bci do \u017byd\u00f3w oraz os\u00f3b ich ukrywaj\u0105cych by\u0142 negatywny; najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo zwi\u0105zane z ukrywaniem \u017byd\u00f3w polega\u0142o na ryzyku wydania ich Niemcom b\u0105d\u017a tzw. granatowej policji przez s\u0105siad\u00f3w. Zar\u00f3wno ukrywani, jak i ukrywaj\u0105cy bali si\u0119 s\u0105siad\u00f3w – i bali si\u0119 nie bez racji. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w \u015bmierci ukrywanych \u017byd\u00f3w oraz ukrywaj\u0105cych ich nie-\u017byd\u00f3w powodem by\u0142a denuncjacja (zadenuncjowany by\u0142 na przyk\u0142ad m\u00f3j ojciec, kt\u00f3ry jednak\u017ce cudem prze\u017cy\u0142 Pawiak i wojn\u0119, dzi\u0119ki bohaterskiej pomocy przyjaciela – etnicznego Polaka).<\/p>\n
Blisko tysi\u0105c Polak\u00f3w zosta\u0142o zamordowanych z powodu ukrywania \u017byd\u00f3w – wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zgin\u0119\u0142a dlatego, \u017ce wydali ich inni Polacy, a ok. dwustu ukrywaj\u0105cych zosta\u0142o zamordowanych bezpo\u015brednio przez polskich s\u0105siad\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie w nadziei znalezienia \u201e\u017cydowskiego z\u0142ota\u201d).<\/p>\n
Kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy Polak\u00f3w by\u0142o zaanga\u017cowanych w bezinteresowne, bohaterskie ukrywanie \u017byd\u00f3w (dzi\u0119ki takim ludziom wojn\u0119 prze\u017cy\u0142a mi\u0119dzy innymi moja mama).<\/p>\n
Os\u00f3b pomagaj\u0105cych \u017bydom by\u0142o jednak\u017ce znacznie wi\u0119cej – wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w ukrywana by\u0142a bowiem za pieni\u0105dze i (przynajmniej cz\u0119\u015bciowo) dla pieni\u0119dzy (tak jak moi dziadkowie). Nie ma nic z\u0142ego w ukrywaniu za pieni\u0105dze. Zdarza\u0142o si\u0119 jednak\u017ce do\u015b\u0107 cz\u0119sto, \u017ce gdy pieni\u0105dze si\u0119 ko\u0144czy\u0142y, ukrywaj\u0105cy si\u0119 byli wyp\u0119dzani lub zabijani przez ukrywaj\u0105cych. Nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107 o licznych przypadkach, gdy do zamo\u017cnych ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w do\u0142\u0105czali \u017bydzi biedni, ukrywani ju\u017c bezinteresownie (tak by\u0142o na przyk\u0142ad w skoligaconej z moimi dziadkami warszawskiej rodzinie, kt\u00f3ra \u017cyj\u0105c cz\u0119\u015bciowo z ukrywania \u017byd\u00f3w, uratowa\u0142a dodatkowo biednego \u017cydowskiego ch\u0142opca, w przysz\u0142o\u015bci maj\u0105cego zosta\u0107 profesorem filozofii; chodzi o Stefana Morawskiego).<\/p>\n
Liczba \u017byd\u00f3w oddanych w r\u0119ce polskiej granatowej policji i Niemc\u00f3w b\u0105d\u017a wprost zamordowana przez nie\u017cydowskich wsp\u00f3\u0142obywateli szacowana jest najostro\u017cniej (zreszt\u0105 na podstawie bardzo wyrafinowanej metodologii) na sto tysi\u0119cy. Potwornie smutn\u0105 prawd\u0105 jest to, \u017ce z r\u0105k ludno\u015bci etnicznie polskiej zgin\u0119\u0142o wi\u0119cej \u017byd\u00f3w, ni\u017c zosta\u0142o przez Polak\u00f3w uratowanych.<\/p>\n
T\u0119 ostatni\u0105 prawd\u0119 przyj\u0105\u0107 najtrudniej. By\u0107 mo\u017ce przej\u0119zyczenie Adama Bodnara b\u0119dzie mia\u0142o ten dobry skutek, \u017ce jaka\u015b liczba ludzi, tak\u017ce w \u015brodowiskach prawicowych, dowie si\u0119 o niej i przestanie szerzy\u0107 k\u0142amliw\u0105 opowie\u015b\u0107 o nieskazitelnych Polakach. Uparte jej powielanie i kneblowanie ust wszystkim, kt\u00f3rzy chc\u0105 przypomnie\u0107, jak to by\u0142o, szkodzi dobremu imieniu Polski. Czy chcemy uchodzi\u0107 za kraj i spo\u0142ecze\u0144stwo niezdolne do odwa\u017cnego skonfrontowania si\u0119 ze swoj\u0105 histori\u0105, z ca\u0142\u0105, a nie tylko cz\u0105stkow\u0105 prawd\u0105 o swojej przesz\u0142o\u015bci?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar wypowiedzia\u0142 nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eNie ma \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za Holokaust byli odpowiedzialni Niemcy. (\u2026) Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce wiele narod\u00f3w wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0142o w jego realizacji. W tym – o czym m\u00f3wi\u0119 z ubolewaniem – tak\u017ce nar\u00f3d polski\u201d. S\u0142owa rzecznika sta\u0142y si\u0119 okazj\u0105 do w\u015bciek\u0142ej nagonki \u015brodowisk rz\u0105dowych na znienawidzonego przez nich urz\u0119dnika, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[95],"tags":[546,131],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2376"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2379,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2376\/revisions\/2379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}