Ze zgroz\u0105 przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w Bundestagu, niemieckim parlamencie, po raz pierwszy od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej zasi\u0105d\u0105 faszy\u015bci \u2013 ich partia zdoby\u0142a w wyborach ponad 12 proc. g\u0142os\u00f3w \u2013 g\u0142os\u00f3w rozczarowanych emeryt\u00f3w i zagubionej m\u0142odzie\u017cy. R\u00f3wnie\u017c w Polsce ruch faszystowski ma si\u0119 coraz lepiej, a rz\u0105d patrzy na to z u\u015bmiechem. Z\u0142owrogim hydrom Obozu Narodowo-Radykalnego, M\u0142odzie\u017cy Wszechpolskiej i temu podobnych \u201eorganizacji narodowych\u201d odros\u0142y \u0142by. Dlaczego faszyzm trzyma si\u0119 dobrze i co b\u0119dzie dalej?
\n
\nM\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy wykrzykuj\u0105 gniewnie i nienawistne has\u0142a, odczuwaj\u0105 dum\u0119 i upojenie moc\u0105, kt\u00f3ra rodzi si\u0119 w grupie. S\u0105 nareszcie wa\u017cni i w\u015br\u00f3d swoich, bo w szarym, codziennym \u017cyciu niewiele spotyka ich dobrego, a za to nie brak w nim smutk\u00f3w i upokorze\u0144. Za to w glanach i z racami w r\u0119kach czuj\u0105 si\u0119 prawie jak w mundurach jakiej\u015b Milicji Nowego Wspania\u0142ego \u015awiata. Eufori\u0119 podbija jeszcze poczucie moralnej wznios\u0142o\u015bci. Na ustach maj\u0105 wszak pi\u0119kne s\u0142owa: nar\u00f3d, tradycja, suwerenno\u015b\u0107, zwyci\u0119stwo. Splataj\u0105 je w jeden retoryczny w\u0119ze\u0142 ze s\u0142owami o zdradzie, ha\u0144bie, libera\u0142ach i \u201elewakach\u201d. Duma, s\u0142uszny gniew i poczucie mocy. To prawie jak narkotyk.<\/p>\n
Wczujcie si\u0119 w ich po\u0142o\u017cenie. Wszak oni nie wiedz\u0105 nic o faszyzmie i zwi\u0105zku, jaki zachodzi mi\u0119dzy re\u017cimami Mussoliniego, Franco czy Salazara a nazizmem niemieckim. Nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, \u017ce istnia\u0142y ju\u017c pa\u0144stwa oparte na ideologii nacjonalistycznej i jakich potwornych zbrodni dopuszcza\u0142y si\u0119 te krwawe dyktatury. W szkole przecie\u017c o tym nie ucz\u0105. Czy\u017cby miano m\u00f3wi\u0107 w szkole o tym, \u017ce w przedwojennej Europie sro\u017cy\u0142y si\u0119 re\u017cimy wojskowo-ko\u015bcielne, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 szowinizmu, ksenofobii i pogardy dla swob\u00f3d obywatelskich? Przecie\u017c wtedy trzeba by wspomnie\u0107 o czarnych chmurach faszyzmu zbieraj\u0105cych si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad Polsk\u0105. No i trudno by\u0142oby przemilcze\u0107 rol\u0119 Ko\u015bcio\u0142a w tych z\u0142owieszczych procesach politycznych. Zamiast prawdy serwuje si\u0119 wi\u0119c m\u0142odzie\u017cy prawicow\u0105 propagand\u0119, z jej namoln\u0105 gloryfikacj\u0105 Dmowskiego i Ko\u015bcio\u0142a. Daleko st\u0105d do faszystowskiej ideologii, ale fundament dla k\u0142amstw, mit\u00f3w i fantasmagorii propagandy narodowc\u00f3w szkolna nauka daje solidny. A i grunt jest podatny.<\/p>\n
Faszyzm jest \u0142atwy i upojny. Naszo\u015b\u0107, si\u0142a, racja. To przecie\u017c przyjemniejsze i bardziej soczyste ni\u017c ca\u0142e to nudziarstwo o demokracji, o spo\u0142ecze\u0144stwie obywatelskim, pluralizmie, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o szacunku dla prawa i pa\u0144stwa. W latach mniej stabilnych, gdy kryzys gospodarczy i bezrobocie odbieraj\u0105 m\u0142odzie\u017cy rado\u015b\u0107 \u017cycia, cyniczni populi\u015bci wychodz\u0105 ze swych nor, wk\u0142adaj\u0105 garnitury lub glany i id\u0105 w miasto. Do blokowisk, na stadiony, pod szko\u0142y \u2013 wsz\u0119dzie, gdzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 rozdra\u017cnion\u0105 i zagubion\u0105 m\u0142odzie\u017c. Zbieraj\u0105 te dzieci pod sztandarami nienawi\u015bci i euforii. Oferuj\u0105 poczucie wsp\u00f3lnoty, niewzruszonej racji i si\u0142y.<\/p>\n
Nie wi\u0144my prostych m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rych uwiedziono i kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce s\u0105 po stronie dobra. To, czy na oficjalnej scenie politycznej Polski pojawi\u0105 si\u0119 znowu faszy\u015bci, zale\u017cy od tego, czy b\u0119dziemy tolerowa\u0107 w swoim otoczeniu ich przyw\u00f3dc\u00f3w. Jak dot\u0105d stawiamy im tylko jeden warunek, kt\u00f3rego spe\u0142nienie gwarantuje im dost\u0119p do kamer telewizyjnych i prasy, a w konsekwencji dost\u0119p do polityki. Ten warunek to formalne wyrzeczenie si\u0119 faszyzmu i antysemityzmu. Spe\u0142niaj\u0105 go bez najmniejszego wahania. C\u00f3\u017c prostszego dla nich ni\u017c o\u015bwiadczy\u0107, \u017ce nazywanie ich faszystami wr\u0119cz im uw\u0142acza, a nast\u0119pnie g\u0142osi\u0107 klasyczne tezy tej obmierz\u0142ej ideologii, wraz ze wszystkimi cynicznymi k\u0142amstwami historycznymi i odra\u017caj\u0105cymi obelgami w stosunku do wszystkiego, co nie jest narodowo-katolickie? Co\u015b za tani ten bilet na medialne salony.<\/p>\n
Z faszyzmem nie da si\u0119 walczy\u0107. Faszyzm sam wszak\u017ce \u017cywi si\u0119 walk\u0105. Faszyzmu mo\u017cemy jednak unikn\u0105\u0107. To zale\u017cy tylko od nas, doros\u0142ych. Je\u015bli b\u0119dziemy mieli wi\u0119cej czasu dla m\u0142odzie\u017cy, je\u015bli lepiej troszczy\u0107 si\u0119 b\u0119dziemy o jej wykszta\u0142cenie i \u017cyciowy start, je\u015bli w\u0142\u0105czymy m\u0142odych ludzi w realne wi\u0119zi spo\u0142eczne, to nie b\u0119d\u0105 musieli pociesza\u0107 si\u0119 gniewem i dum\u0105. Tylko b\u0119d\u0105c nikim, zostaje si\u0119 faszyst\u0105. Nie pozw\u00f3lmy wi\u0119c, by nasze dzieci czu\u0142y si\u0119 nikim. Wtedy nie b\u0119d\u0105 robi\u0107 na nich wra\u017cenia tyrady cwaniaczk\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych rozpali\u0107 w ich naiwnych umys\u0142ach narkotyczne idee glorii, a w zapalczywych sercach gniew na wyimaginowanych wrog\u00f3w i wzruszenie w\u0142asn\u0105 nieskazitelno\u015bci\u0105.<\/p>\n
Wierz\u0119, \u017ce faszyzm nie przejdzie. Ale to my musimy zbudowa\u0107 mur przeciwko chorym emocjom i strasznym ideom. Przez mur sprawiedliwo\u015bci, solidarno\u015bci i spo\u0142ecznych wi\u0119zi opartych na zaufaniu \u017caden polityczny dra\u0144, w garniturze ni w glanach, nie przeskoczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ze zgroz\u0105 przyj\u0119li\u015bmy wiadomo\u015b\u0107, \u017ce w Bundestagu, niemieckim parlamencie, po raz pierwszy od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej zasi\u0105d\u0105 faszy\u015bci \u2013 ich partia zdoby\u0142a w wyborach ponad 12 proc. g\u0142os\u00f3w \u2013 g\u0142os\u00f3w rozczarowanych emeryt\u00f3w i zagubionej m\u0142odzie\u017cy. R\u00f3wnie\u017c w Polsce ruch faszystowski ma si\u0119 coraz lepiej, a rz\u0105d patrzy na to z u\u015bmiechem. Z\u0142owrogim hydrom Obozu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2513,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2508"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2508"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2512,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2508\/revisions\/2512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}