Rz\u0105d USA wyda\u0142 bardzo szczeg\u00f3lny dokument na u\u017cytek wszelkich rz\u0105dowych agencji i program\u00f3w. Prokurator generalny Jeff Sessions, na wezwanie Donalda Trumpa, sformu\u0142owa\u0142 w obszernym, licz\u0105cym 25 stron memorandum 20 zasad ochrony wolno\u015bci religijnej w Stanach Zjednoczonych.
\n
\nW jakim\u015b sensie doprecyzowuje ono tre\u015b\u0107 ustawy o wolno\u015bci religijnej z 1993 roku. Nowy dokument zawiera wiele stwierdze\u0144 oczywistych dla wsp\u00f3\u0142czesnych demokracji. Mi\u0119dzy innymi podkre\u015bla, \u017ce wolno\u015b\u0107 wyznania nie ogranicza si\u0119 do sfery prywatnej modlitwy i przekona\u0144, obejmuj\u0105c prawo do wykonywania b\u0105d\u017a powstrzymywania si\u0119 od wykonywania pewnych czynno\u015bci zgodnych z wiar\u0105 danej osoby.<\/p>\n
Prokurator podkre\u015bla, \u017ce ameryka\u0144skie prawo wyznacza bardzo wysokie standardy respektu dla wolno\u015bci religijnej, zabraniaj\u0105c rz\u0105dowi oceniania przekona\u0144 religijnych obywateli oraz uznaj\u0105c sytuacje, w kt\u00f3rych obowi\u0105zek prawny zostanie w wyj\u0105tkowych przypadkach uchylony, je\u015bli wykroczenie poza jego granice z powod\u00f3w religijnych stanowi\u0107 b\u0119dzie korzy\u015b\u0107 dla osoby trzeciej. Instytucje publiczne w USA s\u0105 ponadto zobowi\u0105zane do respektowania przekona\u0144 religijnych i praktyk zwi\u0105zanych z wiar\u0105 religijn\u0105 zatrudnionych przez siebie os\u00f3b, je\u015bli tylko nie s\u0105 one dewastuj\u0105ce dla ich funkcjonowania. R\u00f3wnie\u017c finansowanie przez rz\u0105d jakichkolwiek organizacji nie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od wyznania, z jakim s\u0105 one ewentualnie powi\u0105zane.<\/p>\n
Wszystko to brzmi bardzo liberalnie i demokratycznie. A jednak wolno\u015b\u0107 pod\u0105\u017ca kr\u0119tymi \u015bcie\u017ckami, i to w r\u00f3\u017cnych kierunkach. Wolno\u015bciowe gwarancje w jednych obszarach mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 ograniczaj\u0105co na swobody w innych. Tak si\u0119 dzieje zw\u0142aszcza wtedy, gdy owe swobody dotycz\u0105 dzia\u0142a\u0144 niezgodnych z duchem wolno\u015bci, tolerancji i demokratyzmu. Liberalna demokracja, paradoksalnie, musi w jakiej\u015b mierze tolerowa\u0107, a nawet chroni\u0107 nieliberalne postawy i dzia\u0142ania obywateli, a nawet instytucji, jakie ci wolni obywatele tworz\u0105. Memorandum Sessionsa jest tego przyk\u0142adem.<\/p>\n
Konserwatywny rz\u0105d Trumpa w pewnym sensie stawia wolno\u015b\u0107 religijn\u0105 wy\u017cej ni\u017c wolno\u015b\u0107 od dyskryminacji na tle orientacji seksualnej i p\u0142ci. W imi\u0119 religii wolno w USA bardzo wiele, a b\u0119dzie wolno jeszcze wi\u0119cej. Niestety, nie tylko w odniesieniu do w\u0142asnego \u017cycia i spraw, lecz r\u00f3wnie\u017c w stosunku do innych ludzi. Jak pisze Sessions, \u201ewy\u0142\u0105czaj\u0105c bardzo szczeg\u00f3lne okoliczno\u015bci, nikt nie mo\u017ce by\u0107 zmuszany do dokonywania wyboru pomi\u0119dzy \u017cyciem w zgodzie z w\u0142asn\u0105 wiar\u0105 a stosowaniem si\u0119 do wymog\u00f3w prawa (\u2026) w najwi\u0119kszym mo\u017cliwym stopniu, w granicach prawa, wiara i praktyki religijne musz\u0105 by\u0107 respektowane w obr\u0119bie wszelkich aktywno\u015bci w\u0142adzy publicznej, a w tym w obszarze zatrudniania, zawierania um\u00f3w oraz tworzenia program\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Obawy dotycz\u0105 mi\u0119dzy innymi sfery medycznej. Nowy dokument otwiera szerokie pole dla klauzuli sumienia, a tak\u017ce wprost upowa\u017cnia pracodawc\u00f3w do wy\u0142\u0105czania antykoncepcji z oferowanego pracownikom ubezpieczenia zdrowotnego, je\u015bli \u00f3w pracodawca jest \u2013 z powod\u00f3w religijnych \u2013 przeciwnikiem zapobiegania ci\u0105\u017cy. Co gorsza, mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Ameryka Trumpa b\u0119dzie tolerowa\u0107 pracodawc\u00f3w dyskryminuj\u0105cych osoby nale\u017c\u0105ce do grupy LGBT, gdy\u017c wiele wyzna\u0144 uwa\u017ca je za grzesznik\u00f3w.<\/p>\n
Nie wiadomo jeszcze, czy memorandum Sessionsa b\u0119dzie mia\u0142o realne skutki prawne. Zdecyduje o tym praktyka s\u0105d\u00f3w. W\u0142adze nie ukrywaj\u0105 jednak\u017ce, i\u017c ich celem jest wzmocnienie organizacji religijnych w \u017cyciu publicznym, a zw\u0142aszcza danie sygna\u0142u Ko\u015bcio\u0142om, \u017ce mog\u0105 w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w \u017cycie polityczne bez obawy utraty nale\u017cnych im ulg podatkowych.<\/p>\n
Konserwaty\u015bci nieraz u\u017cywaj\u0105 liberalnej retoryki i liberalnych zasad do antywolno\u015bciowych cel\u00f3w. Pod p\u0142aszczykiem ochrony wolno\u015bci religijnej mo\u017cna przemyci\u0107 akceptacj\u0119 dla nietolerancji, dyskryminacj\u0119 mniejszo\u015bci, a nawet ograniczanie praw kobiet. Wszystko dlatego, \u017ce religie i ich doktryny powsta\u0142y w czasach przednowoczesnych, wobec czego w najlepsze praktykuj\u0105 paternalizm, dyskryminacj\u0119, a nawet zupe\u0142ny zabobon – w czasach i w spo\u0142ecze\u0144stwach, kt\u00f3re odrzuci\u0142y autorytaryzm i nier\u00f3wno\u015b\u0107 praw na rzecz wolno\u015bci i egalitaryzmu. Administracji Trumpa nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce zgodnie z liberalnym duchem ameryka\u0144skiej konstytucji wolno\u015b\u0107 obywateli powinna by\u0107 jak najwi\u0119ksza, a jednocze\u015bnie jak najbardziej ograniczona \u2013 ograniczona r\u00f3wnym prawem do wolno\u015bci innych obywateli.<\/p>\n
Amerykanie poradz\u0105 sobie z krucjat\u0105 republikan\u00f3w. Ale dla m\u0142odych demokracji i dzia\u0142aj\u0105cych w nich si\u0142 konserwatywnych, a wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c dla Polski, klerykalizacja stosunk\u00f3w za oceanem jest powa\u017cn\u0105 zach\u0119t\u0105, by pot\u0119gowa\u0107 indoktrynacj\u0119, przymus religijny i wzmacnia\u0107 w\u0142adz\u0119 religijn\u0105. W USA jest wiele religii i chocia\u017c jasne jest, \u017ce wzmacniaj\u0105c religi\u0119, Trump chce wzmocni\u0107 przede wszystkim organizacje chrze\u015bcija\u0144skie, to w \u017caden spos\u00f3b nie stwarza to zagro\u017cenia przej\u0119ciem cz\u0119\u015bci w\u0142adzy politycznej przez kt\u00f3ry\u015b z Ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/p>\n
W Polsce natomiast logika \u201eochrony wolno\u015bci religijnej\u201d oznacza wy\u0142\u0105cznie dalsz\u0105 ekspansj\u0119 rzymskiego katolicyzmu w \u017cycie spo\u0142eczne i instytucjonalne. Gdy za oceanem dudni\u0105 b\u0119bny, biskupi nadstawiaj\u0105 ucha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rz\u0105d USA wyda\u0142 bardzo szczeg\u00f3lny dokument na u\u017cytek wszelkich rz\u0105dowych agencji i program\u00f3w. Prokurator generalny Jeff Sessions, na wezwanie Donalda Trumpa, sformu\u0142owa\u0142 w obszernym, licz\u0105cym 25 stron memorandum 20 zasad ochrony wolno\u015bci religijnej w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2525,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[578,455],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2521"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2521"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2524,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2521\/revisions\/2524"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2525"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}