Tylko jeden jedyny raz w nowoczesnych dziejach Europy i \u015bwiata Polska odegra\u0142a istotn\u0105, to znaczy sprawcz\u0105, a w dodatku pozytywn\u0105 rol\u0119. 29 lat temu w naszym kraju dokona\u0142 si\u0119 proces pokojowego, stopniowego ustanowienia demokracji i przekazania w\u0142adzy przez autorytarny re\u017cim.
\n
\nA prze\u0142omowym momentem w tym trwaj\u0105cym oko\u0142o trzech lat procesie by\u0142y cz\u0119\u015bciowo wolne wybory parlamentarne 4 czerwca 1989 r. Wydarzenie to nie tylko zmieni\u0142o wszystko w Polsce, inauguruj\u0105c epok\u0119 demokracji i swob\u00f3d obywatelskich w naszym kraju, lecz jednocze\u015bnie sta\u0142o si\u0119 zach\u0119t\u0105 i rzeczywist\u0105 inspiracj\u0105 dla narod\u00f3w Europy Wschodniej, kt\u00f3re w ci\u0105gu pami\u0119tnego roku 1989 pozby\u0142y si\u0119 rz\u0105dz\u0105cych nimi re\u017cim\u00f3w i w znacznym stopniu uwolni\u0142y si\u0119 od protektoratu os\u0142abionej i przechodz\u0105cej wielkie przemiany Rosji (ZSRR).<\/p>\n
\u017badne z krwawych polskich powsta\u0144 XIX i XX w., \u0142\u0105cznie z najbardziej tragicznym powstaniem warszawskim, nie przynios\u0142o Polsce tak jednoznacznych korzy\u015bci ani nie mia\u0142o wi\u0119kszego znaczenia dla polityki europejskiej i \u015bwiatowej. Jedynie odrodzenie Polski w roku 1918, a nast\u0119pnie powstanie PRL w granicach ustalonych przez Stalina mo\u017cna uzna\u0107 za fakty polityczne o znaczeniu wi\u0119cej ni\u017c lokalnym. I chocia\u017c nie by\u0142oby suwerennej II RP ani kalekiego pod wzgl\u0119dem atrybut\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bci PRL bez wielkiej ofiary krwi Polak\u00f3w walcz\u0105cych w r\u00f3\u017cnych armiach I wojny \u015bwiatowej i walcz\u0105cych z Niemcami w czasie II wojny, to jednak w obu przypadkach Polacy zdani byli na wyniki gry politycznej, w kt\u00f3rej wi\u0119cej do powiedzenia mieli inni.<\/p>\n
W roku 1989 by\u0142o inaczej \u2013 wyj\u0105tkowy na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105 ruch Solidarno\u015bci oraz wsp\u00f3lna pokojowa walka o demokracj\u0119 stoczona przez sprzymierzone ze sob\u0105 dla tych najwy\u017cszych cel\u00f3w si\u0142y lewicy i prawicy, inteligencji i robotnik\u00f3w, by\u0142a w ca\u0142o\u015bci procesem wewn\u0105trzkrajowym, a jednocze\u015bnie jak\u017ce brzemiennym w skutki dla ca\u0142ego regionu, a nawet dla \u015bwiata. Ka\u017cdy, kto \u017cy\u0142 \u015bwiadomie w tamtych czasach, doskonale pami\u0119ta powszechne poczucie historycznego znaczenia wielkich wydarze\u0144 zainicjowanych w\u0142a\u015bnie w Polsce wiosn\u0105 1989 r., a kulminuj\u0105cych w \u201eJesieni Lud\u00f3w\u201d, kt\u00f3rej symbolem okaza\u0142o si\u0119 obalenie muru berli\u0144skiego.<\/p>\n
Ka\u017cdy, kto odegra\u0142 wtedy wa\u017cn\u0105 rol\u0119 polityczn\u0105, \u0142\u0105cznie z obro\u0144cami aktyw\u00f3w re\u017cimu, sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105 polskiej historii. Od Lecha Wa\u0142\u0119sy, Bogdana Borusewicza, Bronis\u0142awa Geremka i Zbigniewa Bujaka po stronie solidarno\u015bciowej po Wojciecha Jaruzelskiego, Czes\u0142awa Kiszczaka i Mieczys\u0142awa Rakowskiego po stronie re\u017cimu \u2013 oni wszyscy przes\u0105dzili o tym wielkim sukcesie, jakim by\u0142o porozumienie Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u i wybory do Sejmu kontraktowego. Dzi\u0119ki roztropno\u015bci tych ludzi, w tym samych komunist\u00f3w, w naszym kraju nie pola\u0142a si\u0119 krew, a nasze pokojowe przemiany sta\u0142y si\u0119 wzorem dla innych narod\u00f3w i pa\u0144stw.<\/p>\n
Osi\u0105gni\u0119ty w 1989 r. kompromis \u2013 jak to kompromis \u2013 nie zadowoli\u0142 w pe\u0142ni nikogo. Nasze odnowione pa\u0144stwo \u2013 III RP \u2013 mia\u0142o i ma mn\u00f3stwo wad. Niew\u0105tpliwie wiele rzeczy mo\u017cna by\u0142o przeprowadzi\u0107 lepiej. \u0141atwiej wszak krytykowa\u0107 ex post<\/em>, ni\u017c dokonywa\u0107 najlepszych wybor\u00f3w w toku realnej walki politycznej i w realiach hic et nunc<\/em>. Zreszt\u0105 sprawy mog\u0142y potoczy\u0107 si\u0119 o wiele gorzej.<\/p>\n Bez wzgl\u0119du na ocen\u0119 kolejnych rz\u0105d\u00f3w i procesu transformacji polityczno-ekonomicznej (a ja np. oceniam ten proces krytycznie) ka\u017cdy patriota i demokrata musi uzna\u0107 wielko\u015b\u0107 i donios\u0142o\u015b\u0107 prze\u0142omu, jaki przyni\u00f3s\u0142 Polsce rok 1989. 4 czerwca jest jedyn\u0105 wielk\u0105 i chwalebn\u0105 dat\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej historii, kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017cemy nie z tragedi\u0105, lecz wy\u0142\u0105cznie z wydarzeniem radosnym i dla Polski szcz\u0119\u015bliwym. Przez ca\u0142a lat 90. Europejczycy podziwiali nas i wspierali w naszych reformach i naszych d\u0105\u017ceniach. Ten jeden jedyny raz byli\u015bmy dla Europy i USA wa\u017cni \u2013 nie tylko politycznie, lecz przede wszystkim emocjonalnie. Ka\u017cdy niemal mieszkaniec Zachodu zna\u0142 nazwisko \u201eWaleza\u201d. Ka\u017cdy nam gratulowa\u0142. Co\u015b takiego mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 tylko raz. I nie zosta\u0142o z tego nic. Uczynili\u015bmy wszystko, by zaprzepa\u015bci\u0107, zmarnowa\u0107, wr\u0119cz zdepta\u0107 jedyny pozytywny i (co akurat wyj\u0105tkowe) prawdziwy polski mit.<\/p>\n To, \u017ce osobiste animozje i idiosynkrazje Kaczy\u0144skich i kilku innych frustrat\u00f3w doprowadzi\u0142y do zdeprecjonowania wielkiej i chwalebnej rewolucji, jaka dokona\u0142a si\u0119 u nas w 1989 r. (a poprzedzonej \u201ekarnawa\u0142em Solidarno\u015bci\u201d z lat 1980-81), jest absurdem, ha\u0144b\u0105 i wstydem dla nich, lecz i dla ca\u0142ego polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. My\u015bmy nawet nie zgubili z\u0142otego rogu \u2013 my\u015bmy zrobili sobie z niego pisuar.<\/p>\n Jest czym\u015b niewybaczalnym i zdumiewaj\u0105cym, \u017ce 4 czerwca nie jest dat\u0105 celebrowan\u0105 przez pa\u0144stwo polskie i powszechnie uwa\u017can\u0105 za \u015bwi\u0105teczn\u0105. 3 maja \u015bwi\u0119tujemy uchwalenie Konstytucji 1791 r., kt\u00f3rej znaczenie by\u0142o niewielkie, a tre\u015b\u0107 w minimalnym tylko stopniu demokratyczna; 2 maja jest \u201e\u015awi\u0119to flagi\u201d, czyli \u0142\u0105cznik z 1 maja \u2013 \u015bwi\u0119tem pracy. A co jest 4 czerwca? Jedynie coroczne po\u0142ajanki PiS na temat \u201ezdrady Wa\u0142\u0119sy\u201d, braku \u201eprawdziwej dekomunizacji\u201d i moralnego zepsucia III RP, czyli \u2013 ni mniej, ni wi\u0119cej \u2013 naszego pa\u0144stwa.<\/p>\n Tego naprawi\u0107 si\u0119 ju\u017c nie da. Oddane w pacht Ko\u015bcio\u0142a i skrajnej prawicy szkolnictwo starannie wychowa\u0142o nowe pokolenie, kt\u00f3re nie wie nic o tamtych wydarzeniach i nie czuje \u017cadnego z nimi zwi\u0105zku. Zrobiono wszystko, by chwalba dla w\u0105skiej grupy duchownych i dzia\u0142aczy narodowo-katolickich, a tak\u017ce kult powstania warszawskiego i dzia\u0142aj\u0105cych po roku 1944 oddzia\u0142\u00f3w zbrojnych przes\u0142oni\u0142y w ca\u0142o\u015bci widok na epopej\u0119 polskiej wolno\u015bci. To za\u0142ganie si\u0119ga tak g\u0142\u0119boko, \u017ce nie ma ju\u017c szans, aby jaka\u015b przysz\u0142a \u201epolityka historyczna\u201d mog\u0142a je odwr\u00f3ci\u0107. Dzisiejsi trzydziestolatkowie nie opowiedz\u0105 ju\u017c swoim dzieciom o chwale Solidarno\u015bci i polskich przemian. Na zawsze b\u0119d\u0105 si\u0119 ju\u017c one kojarzy\u0107 ze szlamem wydobywaj\u0105cym si\u0119 z ust Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego i innych cynicznych potwarc\u00f3w-frustrat\u00f3w.<\/p>\n Dla m\u0142odszej po\u0142owy Polak\u00f3w rok 1989 to po prostu jaka\u015b przebrzmia\u0142a awantura polityczna, kt\u00f3rej kontynuacj\u0105 jest awantura wsp\u00f3\u0142czesna. I je\u015bli ob\u00f3z Kaczy\u0144skich uczyni\u0142 \u015bwiadomo\u015bci narodowej Polak\u00f3w i Polsce jak\u0105\u015b trwa\u0142\u0105 krzywd\u0119, to w\u0142a\u015bnie t\u0119. Odebrali nam nasz\u0105 chwa\u0142\u0119 i nasz\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. Podeptali nasz pi\u0119kny i prawdziwy mit. Zapluli, zbryzgali b\u0142otem i ze szcz\u0119tem obrzydzili nam nasz w\u0142asny kraj i jego wielkie dokonania ostatnich dekad. Oto i bilans \u017cyciowy odchodz\u0105cego dzi\u015b z polityki Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Gratulacje!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" My\u015bmy nawet nie zgubili z\u0142otego rogu \u2013 my\u015bmy zrobili sobie z niego pisuar.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3046,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[304,95],"tags":[377,342,68],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3044"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3044\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3048,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3044\/revisions\/3048"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}