Poruszy\u0142 mnie podw\u00f3jny wywiad kol. Aksamit z Miros\u0142awem Chojeckim i W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem w DF. Dwie legendy opozycji i dwie odpowiedzi na pytanie, jak zaradzi\u0107 ha\u0144bie zapomnienia, kt\u00f3rego dopu\u015bcili\u015bmy si\u0119 wobec cichych bohater\u00f3w walki z komun\u0105.Wielu ludzi opozycji lat siedemdziesi\u0105tych, dzia\u0142aczy pierwszej Solidarno\u015bci i Solidarno\u015bci podziemnej w stanie wojennym dzi\u015b \u017cyje w n\u0119dzy i pies z kulaw\u0105 nog\u0105 nie patrzy w ich stron\u0119. Dawni podziemni drukarze i za\u0142o\u017cyciele S w zak\u0142adach i regionach, nierzadko wi\u0119\u017aniowie sumienia \u2013 je\u015bli nie nale\u017celi do kr\u0119g\u00f3w inteligencji, bardzo cz\u0119sto cen\u0119 za swoj\u0105 odwag\u0119 p\u0142ac\u0105 do dzi\u015b. \u017byciorysy z\u0142amane przez represje PRL w wielu wypadkach ju\u017c nigdy nie zosta\u0142y naprostowane. Zapomniani bohaterowie cierpi\u0105 sw\u00f3j los nierzadko w zupe\u0142nym odosobnieniu, bo nikt nawet nie wie, gdzie ich szuka\u0107. Dzi\u015b Chojecki zbiera pieni\u0105dze, a Frasyniuk \u017c\u0105da renty pa\u0144stwowej dla swoich koleg\u00f3w. Wygl\u0105da na to, \u017ce wkr\u00f3tce b\u0119dzie odpowiednia ustawa, jakkolwiek dla wielu jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Pomarli. Tak czy inaczej, czas zrobi\u0107 list\u0119 zas\u0142u\u017conych \u2013 niech ka\u017cdy, kto co\u015b wie o nazwiskach i adresach, zg\u0142asza to w ustalonym miejscu, tak aby jak najmniej os\u00f3b, kt\u00f3rym nale\u017ce\u0107 si\u0119 b\u0119dzie renta, musia\u0142o o ni\u0105 wyst\u0119powa\u0107.<\/p>\n
W tych samych dniach przez pras\u0119 przemkn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107, \u017ce 800 tys. Polak\u00f3w przyznaje si\u0119 do dzia\u0142alno\u015bci opozycyjnej w PRL. Czy to kandydaci do renty kombatanckiej? A mo\u017ce raczej profani, kt\u00f3rzy nie znaj\u0105 znaczenia s\u0142owa \u201eopozycja\u201d? Tak czy inaczej, wygl\u0105da na to, \u017ce nie istnieje \u017cadna pami\u0119\u0107 spo\u0142eczna i \u017caden utrwalony spo\u0142ecznie szacunek dla kilku tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy w PRL nara\u017cali si\u0119, prowadz\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zkow\u0105, wydawnicz\u0105 lub wspieraj\u0105c represjonowanych. Dla ludzi, kt\u00f3rzy siedzieli w wi\u0119zieniu, byli bici, tracili zatrudnienie. Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? Dlaczego przeci\u0119tny Polak nie ma skojarze\u0144 z rokiem 1976, skr\u00f3tem KOR ani nie wie, co to jest \u201ebibu\u0142a\u201d?<\/p>\n
Ano nie wie, nie pami\u0119ta i nie my\u015bli, bo \u017ceby co\u015b mog\u0142o znale\u017a\u0107 swe miejsce w pami\u0119ci spo\u0142ecznej musi by\u0107 u\u015bwi\u0119cone \u2013 albo krwi\u0105, albo religijn\u0105 symbolik\u0105, a najlepiej jednym i drugim. Tak kszta\u0142tuje si\u0119 wyobra\u017ania spo\u0142eczna i pod\u0105\u017caj\u0105ca za ni\u0105 propaganda pa\u0144stwowa oraz edukacja. Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce m\u0142ody Polak wyobra\u017ca sobie dzieje najnowsze Polski mniej wi\u0119cej tak: by\u0142y zabory, kt\u00f3re nar\u00f3d przetrwa\u0142 dzi\u0119ki wierze i Ko\u015bcio\u0142owi oraz patriotycznym zrywom powsta\u0144czym. Potem Dmowski z ma\u0142\u0105 pomoc\u0105 Pi\u0142sudskiego wr\u00f3cili nam wolno\u015b\u0107, cudem obronion\u0105 przed nawa\u0142\u0105 bolszewick\u0105 roku 1920. W 1939 napad\u0142 na nas Hitler ze Stalinem. Walczyli\u015bmy dzielnie, przede wszystkim w powstaniu warszawskim. Po wojnie za\u015b okupowali nas Ruscy, mimo zawzi\u0119tego oporu \u017co\u0142nierzy wykl\u0119tych, i tak by\u0142o do czasu wyboru Polaka na papie\u017ca. Dzi\u0119ki wierze ludu i niez\u0142omno\u015bci Jana Paw\u0142a II oraz ks. Popie\u0142uszki uda\u0142o si\u0119 Polakom w 1989 r. przezwyci\u0119\u017cy\u0107 totalitarny ustr\u00f3j i przywr\u00f3ci\u0107 wolno\u015b\u0107 Polsce, a przy okazji innym narodom Europy \u015arodowo-Wschodniej. I gdzie tu miejsce dla drukarza podziemnej prasy albo dla studenta zbieraj\u0105cego podpisy pod protestem przeciwko wpisaniu \u201eprzewodniej roli PZPR\u201d do konstytucji? Co najwy\u017cej s\u0142\u00f3wko uznania nale\u017cy si\u0119 Solidarno\u015bci, ale tylko w tej mierze, w jakiej by\u0142a to Solidarno\u015b\u0107 z Matk\u0105 Bosk\u0105 w klapie. Co znaczy te kilka tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy co\u015b pisali, drukowali, kolportowali, zbierali pieni\u0105dze dla represjonowanych, co\u015b podpisywali albo co\u015b wyk\u0142adali na nielegalnych zebraniach, a potem siadywali sobie w wi\u0119zieniach \u2013 zw\u0142aszcza w czasach, w kt\u00f3rych dzia\u0142anie przeciwko w\u0142adzy wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uwa\u017ca\u0142a za wichrzycielstwo lub fanaberi\u0119? Nic nie znaczy. Liczy si\u0119 powstaniec, liczy si\u0119 zabity na wybrze\u017cu robotnik, a zw\u0142aszcza zabity ksi\u0105dz. Najbardziej za\u015b liczy si\u0119 papie\u017c. Taki Kuro\u0144 od zupek to przy nim po prostu jaki\u015b \u015bmieszny ma\u0142y robaczek, godny co najwy\u017cej ronda na przedmie\u015bciu. A Geremek? Niech si\u0119 cieszy, \u017ce nie figuruje w podr\u0119czniku jako zdrajca. Wa\u0142\u0119sa? U st\u00f3p papie\u017ca mo\u017ce by\u0107 do zaakceptowania, ale nic ponadto.<\/p>\n
Prosty opozycyjny intelektualista, drukarz ani student nie liczy si\u0119 wcale. Bo prze\u017cy\u0142, bo nie otacza go nimb \u015bwi\u0119to\u015bci ni kap\u0142a\u0144stwa. Bo po prostu bra\u0142 udzia\u0142 w polityce, co jest chyba rzecz\u0105 do\u015b\u0107 normaln\u0105, prawda?<\/p>\n
Stopie\u0144 za\u0142gania naszych poj\u0119\u0107 o przesz\u0142o\u015bci Polski i czarna niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 wobec \u015bwieckich bohater\u00f3w naszej wolno\u015bci przyprawia mnie o md\u0142o\u015bci. Nasza wina, nasza bardzo wielka wina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Poruszy\u0142 mnie podw\u00f3jny wywiad kol. Aksamit z Miros\u0142awem Chojeckim i W\u0142adys\u0142awem Frasyniukiem w DF. Dwie legendy opozycji i dwie odpowiedzi na pytanie, jak zaradzi\u0107 ha\u0144bie zapomnienia, kt\u00f3rego dopu\u015bcili\u015bmy si\u0119 wobec cichych bohater\u00f3w walki z komun\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[91,68],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":338,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions\/338"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}