Zwrot \u201eideologia gender\u201d, wzgl\u0119dnie \u201eideologia LGBT\u201d, u\u017cywany jest przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 z jawn\u0105 intencj\u0105 pi\u0119tnowania tego, co w ten spos\u00f3b si\u0119 okre\u015bla. S\u0142owo \u201eideologia\u201d ma bowiem we wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zyku wyd\u017awi\u0119k pejoratywny. Oznacza zestaw silnych, apodyktycznych przekona\u0144 o jednie s\u0142usznym i sprawiedliwym ustroju spo\u0142ecznym i stylu \u017cycia, kt\u00f3re nale\u017cy propagowa\u0107 i wszelkimi \u015brodkami \u2013 niekoniecznie demokratycznymi \u2013 realizowa\u0107.
\n
\nW j\u0119zyku Ko\u015bcio\u0142a nazywa si\u0119 tak ka\u017cdy tego rodzaju zestaw przekona\u0144 – z wyj\u0105tkiem katolickich, przez co nazwa \u201eideologia\u201d stosuje si\u0119 tu wy\u0142\u0105cznie do przekona\u0144 fa\u0142szywych i niemoralnych. System katolicki nie jest nazywany ideologi\u0105, gdy\u017c z natury rzeczy jest jedynie s\u0142uszny; tym samym zas\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie na nazwanie go prawd\u0105.<\/p>\n
W takich warunkach j\u0119zykowych by\u0107 mo\u017ce nie powinni\u015bmy bra\u0107 na siebie wmuszanego nam z nieprzyjazn\u0105 intencj\u0105 okre\u015blenia i nazywa\u0107 si\u0119 zwolennikami ideologii gender b\u0105d\u017a ideologii LGBT. A jednak mo\u017cna by, moim zdaniem, mimo wszystko pokusi\u0107 si\u0119 o to.<\/p>\n
To r\u00f3wnie\u017c jest bowiem przejawem wolno\u015bci w budowaniu w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Je\u015bli ju\u017c \u201eoni\u201d tak bardzo chc\u0105 nas etykietowa\u0107, to mo\u017ce sami sobie t\u0119 etykiet\u0119 wype\u0142nimy tre\u015bci\u0105? Proponuj\u0119 tak uczyni\u0107 mimo, a raczej w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jak dot\u0105d \u017cadna \u201eideologia gender\u201d ani \u201eideologia LGBT\u201d nie istnia\u0142a; a to cho\u0107by dlatego, \u017ce osoby broni\u0105ce praw os\u00f3b homoseksualnych itp. maj\u0105 r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy polityczne i r\u00f3\u017cne obyczaje.<\/p>\n
Czemu by jednak nie spr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lnego mianownika dla wszystkich, kt\u00f3rzy przejawiaj\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 w kwestii to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej i orientacji seksualnej? Przemawia\u0142oby za tym r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce s\u0142owo \u201eideologia\u201d, tak nieprzyja\u017anie brzmi\u0105ce w ustach ksi\u0119\u017cy i biskup\u00f3w, ma ca\u0142kiem neutralne znaczenie i bywa u\u017cywane (zw\u0142aszcza w XIX w.) po prostu na oznaczenie pewnego systemu warto\u015bci i przekona\u0144.<\/p>\n
Dlatego proponuj\u0119 kilka punkt\u00f3w, w kt\u00f3rych wyra\u017ca si\u0119 przekonania \u0142\u0105cz\u0105ce osoby stygmatyzowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 okre\u015bleniem \u201eideologia gender\u201d lub \u201eideologia LGBT\u201d. U\u017cyj\u0119 w tym celu pierwszej osoby liczby mnogiej – dla pokre\u015blenia wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119\u015bciowo z w\u0142asnej woli, a cz\u0119\u015bciowo z racji napi\u0119tnowania tworzymy.<\/p>\n
Proponuj\u0119, aby\u015bmy do tego zestawu si\u0119 odwo\u0142ywali i tego samego oczekiwali od naszych katolickich adwersarzy. Je\u015bli biskup m\u00f3wi o \u201eideologii gender\u201d, to niechaj tu b\u0119dzie adres, pod kt\u00f3rym mo\u017cna sprawdzi\u0107, o czym w\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi. W takim wypadku b\u0119dzie ju\u017c znacznie trudniej okazywa\u0107 pogard\u0119 i wrogo\u015b\u0107 owej mitycznej dotychczas \u201eideologii\u201d, bo zaiste niczego godnego pogardy tu nie ma.<\/p>\n
1.<\/strong> My, zwolennicy \u201eideologii gender i LGBT\u201d (je\u015bli ju\u017c koniecznie chcecie tak to nazywa\u0107), jeste\u015bmy osobami wykazuj\u0105cymi si\u0119 du\u017c\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 na wszelkie przejawy dyskryminowania kogokolwiek z powodu jego\/jej orientacji seksualnej b\u0105d\u017a sposobu, w jaki odczuwa i manifestuje swoj\u0105 p\u0142e\u0107 i swoj\u0105 seksualno\u015b\u0107.<\/p>\n Wra\u017cliwo\u015b\u0107 na tego rodzaju dyskryminacj\u0119 \u0142\u0105czymy z niezgod\u0105 na r\u00f3\u017cne formy niesprawiedliwych nier\u00f3wno\u015bci oraz uprzedze\u0144 w \u017cyciu spo\u0142ecznym i publicznym, a zw\u0142aszcza na dyskryminacj\u0119 kobiet. Tym samym bliskie s\u0105 nam postulaty ruch\u00f3w feministycznych, domagaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3wnych praw dla m\u0119\u017cczyzn i kobiet w r\u00f3\u017cnych obszarach \u017cycia.<\/p>\n 2.<\/strong> Jeste\u015bmy wra\u017cliwi na potrzeby mniejszo\u015bci spo\u0142ecznych i kulturowych. Niekt\u00f3re spo\u015br\u00f3d nich wymagaj\u0105 specjalnej uwagi i pomocy, ze wzgl\u0119du na do\u015bwiadczan\u0105 przez nie dyskryminacj\u0119 b\u0105d\u017a ze wzgl\u0119du na ich specjalne potrzeby lub ograniczenia. Sprzeciwiamy si\u0119 twierdzeniom, jakoby obecno\u015b\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie mniejszo\u015bci obyczajowych i kulturowych, w tym mniejszo\u015bci seksualnych, stanowi\u0142a krzywd\u0119 i opresj\u0119 dla wi\u0119kszo\u015bci, z uwagi na \u201ez\u0142y wp\u0142yw\u201d, jaki mniejszo\u015bci mog\u0105 mie\u0107 na niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci (np. na dzieci).<\/p>\n Ten sam argument i tak samo nieuczciwie zastosowa\u0107 mo\u017cna w drug\u0105 stron\u0119, czyli w odniesieniu do wi\u0119kszo\u015bci wywieraj\u0105cej wp\u0142yw na mniejszo\u015bci. Nazywamy opisan\u0105 tu postaw\u0119 niekt\u00f3rych przedstawicieli dominuj\u0105cych kulturowo grup nietolerancj\u0105; w nietolerancji widzimy za\u015b zapowied\u017a represji, izolacji spo\u0142ecznej, wykluczenia i przemocy. Dlatego stanowczo opowiadamy si\u0119 przeciwko niej, co nie oznacza, \u017ce nie zdajemy sobie sprawy i nie akceptujemy tego, \u017ce w klimacie spo\u0142ecznym i organizacji \u017cycia potrzeby i formy zachowania wi\u0119kszo\u015bci w naturalny spos\u00f3b utrzymuj\u0105 przewag\u0119 nad zjawiskami mniejszo\u015bciowymi.<\/p>\n 3.<\/strong> Odr\u00f3\u017cniamy to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 od orientacji seksualnej, a jednocze\u015bnie jeste\u015bmy \u015bwiadomi, \u017ce istniej\u0105 skomplikowane zwi\u0105zki mi\u0119dzy jednym i drugim. M\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety w r\u00f3\u017cnych epokach i r\u00f3\u017cnych kulturach rozmaicie kszta\u0142tuj\u0105 swoje stosunki i rozmaicie manifestuj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105. Nie istnieje jeden uniwersalny model bycia m\u0119\u017cczyzn\u0105 ani bycia kobiet\u0105. Wyst\u0119puj\u0105 tu r\u00f3\u017cnice historyczne i kulturowe, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnice w obr\u0119bie tego samego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n Inaczej prze\u017cywa i manifestuje swoj\u0105 m\u0119sko\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny kap\u0142an katolicki, a inaczej bokser wagi ci\u0119\u017ckiej. Inn\u0105 rol\u0119 jako kobiety widzi dla siebie zakonnica, a inn\u0105 aktorka filmowa. W r\u00f3\u017cny te\u017c spos\u00f3b mo\u017cna odgrywa\u0107 role matki czy siostry albo ojca czy brata. Nie nale\u017cy domaga\u0107 si\u0119 od nikogo, aby podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 jednemu modelowi \u017cycia i obyczaju \u2013 \u017cycie jest r\u00f3\u017cnorodne i bogate, a w spo\u0142ecze\u0144stwie wolnych ludzi jest miejsce dla wielu \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w i styl\u00f3w \u017cycia, \u0142\u0105cznie z tymi konserwatywnymi.<\/p>\n Mamy szacunek dla tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i dla osobistego prawa ka\u017cdego cz\u0142owieka do prze\u017cywania w odpowiadaj\u0105cy mu\/jej spos\u00f3b w\u0142asnej p\u0142ciowo\u015bci, a tak\u017ce seksualno\u015bci. Niemniej dostrzegamy, i\u017c niekt\u00f3re role p\u0142ciowe i seksualne zwi\u0105zane s\u0105 z opresj\u0105 i podporz\u0105dkowaniem kobiet w\u0142adzy m\u0119\u017cczyzn \u2013 w takim wypadku opowiadamy si\u0119 za zmian\u0105 panuj\u0105cych obyczaj\u00f3w spo\u0142ecznych, zw\u0142aszcza za\u015b wtedy, gdy sankcjonuj\u0105 one przemoc.<\/p>\n Absolutnie nie godzimy si\u0119 na u\u017cywanie przemocy fizycznej wobec kobiet pod pretekstem wolno\u015bci obyczajowo-religijnej. Granic\u0105 tolerancji nie jest wyobra\u017cenie wi\u0119kszo\u015bci lub takich czy innych autorytet\u00f3w publicznych odno\u015bnie do tego, co jest obyczajne, a co nie (np. w sferze stroju lub modelu po\u017cycia), lecz wy\u0142\u0105czne bezpiecze\u0144stwo i prawa innych os\u00f3b. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, ka\u017cdemu wolno \u017cy\u0107 tak, jak chce, je\u015bli tylko nikogo nie krzywdzi, np. poprzez ograniczanie czyich\u015b praw lub stosowanie innych form opresji, takich jak obra\u017canie i wyszydzanie (mowa nienawi\u015bci), okazywanie pogardy, wykluczanie, dyskryminowanie w rozmaitych sytuacjach spo\u0142ecznych i zawodowych. Dlatego te\u017c w naszym przekonaniu takie postawy jak rasizm albo homofobia (wrogo\u015b\u0107 wobec os\u00f3b homoseksualnych) s\u0105 nie do zaakceptowania, znajduj\u0105 si\u0119 poza granic\u0105 tego, co mo\u017ce by\u0107 publicznie tolerowane.<\/p>\n 4.<\/strong> Pami\u0119tamy, \u017ce opr\u00f3cz os\u00f3b o jednoznacznie lub prawie jednoznacznie okre\u015blonej heteroseksualnej orientacji istniej\u0105 osoby odczuwaj\u0105ce poci\u0105g do os\u00f3b tej samej p\u0142ci b\u0105d\u017a do obu p\u0142ci. Domagamy si\u0119 tego, aby osoby homoseksualne b\u0105d\u017a w dowolny inny, wykluczaj\u0105cy przemoc spos\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105ce w\u0142asnej seksualno\u015bci mia\u0142y te same prawa i mo\u017cliwo\u015bci \u017cyciowe co heteroseksualna (heteronormatywna) wi\u0119kszo\u015b\u0107.<\/p>\n Nie widzimy \u017cadnych powa\u017cnych argument\u00f3w przemawiaj\u0105cych przeciwko temu, aby osoby homoseksualne mog\u0142y korzysta\u0107 z tych samych b\u0105d\u017a analogicznych praw co osoby heteroseksualne, tak\u017ce w zakresie \u017cycia rodzinnego. Potrzeba \u017cycia w prawnie usankcjonowanym zwi\u0105zku oraz pragnienie posiadania i wychowywania dzieci nie zale\u017cy od orientacji seksualnej, kt\u00f3ra nie powinna stanowi\u0107 tu przeszkody.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 heteroseksualna nie doznaje \u017cadnego uszczerbku ani straty, gdy prawa do zawierania ma\u0142\u017ce\u0144stw przyznawane s\u0105 tak\u017ce osobom \u017cyj\u0105cym w parach jednop\u0142ciowych. Za oparte na uprzedzeniach uwa\u017camy te\u017c twierdzenie, \u017ce dzieci wychowywane przez pary jednop\u0142ciowe s\u0105 przez ten fakt pokrzywdzone. Za niedopuszczalne uwa\u017camy zw\u0142aszcza wskazywanie w tym kontek\u015bcie na \u201eniebezpiecze\u0144stwo\u201d, i\u017c zostan\u0105 one \u201enauczone\u201d czy w inny spos\u00f3b wdro\u017cone w homoseksualno\u015b\u0107.<\/p>\n Nawet gdyby tak mia\u0142o by\u0107 (a praktyka tego nie potwierdza), to nie mo\u017cna tego uwa\u017ca\u0107 za krzywd\u0119 dla dziecka \u2013 homoseksualno\u015b\u0107 nie jest bowiem wad\u0105 ani chorob\u0105, lecz jedn\u0105 z form prze\u017cywania seksualno\u015bci, kt\u00f3rej dyskryminowanie jest niedopuszczalne etycznie ani prawnie.<\/p>\n Jednocze\u015bnie stanowczo odrzucamy jako nieetyczne dywagacje na temat statystycznej zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy orientacj\u0105 seksualn\u0105 a przest\u0119pczo\u015bci\u0105 seksualn\u0105. Nawet gdyby by\u0142o prawd\u0105, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b homoseksualnych jest wi\u0119cej pedofil\u00f3w ni\u017c w\u015br\u00f3d os\u00f3b heteroseksualnych, to nie mo\u017ce to by\u0107 podstaw\u0105 \u017cadnych represji ani nier\u00f3wnego traktowania, podobnie jak ewentualne stwierdzenie, \u017ce osoby jedz\u0105ce mi\u0119so cz\u0119\u015bciej dopuszczaj\u0105 si\u0119 zab\u00f3jstw ni\u017c wegetarianie, nie upowa\u017cnia\u0142oby do dyskryminowania tych pierwszych.<\/p>\n 5.<\/strong> Pami\u0119tamy, \u017ce opr\u00f3cz os\u00f3b, kt\u00f3re identyfikuj\u0105 si\u0119 jednoznacznie jako kobiety b\u0105d\u017a m\u0119\u017cczy\u017ani, s\u0105 i takie osoby, kt\u00f3rych poczucie przynale\u017cno\u015bci p\u0142ciowej nie jest tak jednoznaczne b\u0105d\u017a jest zmienne. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce r\u00f3wnie\u017c te osoby maj\u0105 pe\u0142ne prawo prze\u017cywa\u0107, kszta\u0142towa\u0107 i manifestowa\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, kt\u00f3ra powinna spotyka\u0107 si\u0119 z publiczn\u0105, a nawet prawn\u0105 akceptacj\u0105.<\/p>\n Uwa\u017camy bowiem, \u017ce ka\u017cdy, kto korzysta ze swej wolno\u015bci samookre\u015blenia w spos\u00f3b nieczyni\u0105cy krzywdy innym ludziom, ma do tego pe\u0142ne prawo i nie powinien by\u0107 w \u017caden spos\u00f3b z tego powodu represjonowany. Co wi\u0119cej, uwa\u017camy, \u017ce je\u015bli osoby nale\u017c\u0105ce do pewnej mniejszo\u015bci w zakresie do\u015bwiadczenia i kulturowego manifestowania p\u0142ci i seksualno\u015bci maj\u0105 specjalne potrzeby, kt\u00f3rych spe\u0142nienie wymaga zmian w prawie lub jakich\u015b rozporz\u0105dze\u0144 w\u0142adzy, to tego rodzaju u\u0142atwienia powinny by\u0107 z uwagi na te osoby wprowadzane w \u017cycie, je\u015bli tylko nie dzieje si\u0119 to z krzywd\u0105 dla innych.<\/p>\n Szczeg\u00f3ln\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 okazujemy osobom cierpi\u0105cym z powodu niezgodno\u015bci ich p\u0142ci biologicznej i psychicznej. Osobom odczuwaj\u0105cym pragnienie, aby dokona\u0107 zmiany p\u0142ci nie tylko w sferze symbolicznej, takiej jak imi\u0119, ubi\u00f3r czy uczesanie, lecz ponadto w wi\u0119kszym lub mniejszym stopniu odmieni\u0107 swoje cia\u0142o, by bardziej odpowiada\u0142o wygl\u0105dem p\u0142ci, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 identyfikuj\u0105, powinno si\u0119 zapewni\u0107 warunki prawne i organizacyjne u\u0142atwiaj\u0105ce dokonywanie po\u017c\u0105danych przez nie zmian.<\/p>\n 6.<\/strong> Wyra\u017camy przekonanie, \u017ce ka\u017cdy cz\u0142owiek, nie tylko nale\u017c\u0105cy do kulturowej i obyczajowej wi\u0119kszo\u015bci, ma pe\u0142ne prawo realizowa\u0107 swoj\u0105 potrzeb\u0105 samoidentyfikacji w r\u00f3\u017cnych zakresach aktywno\u015bci i do\u015bwiadczenia, kt\u00f3rej to potrzeby integralnym sk\u0142adnikiem jest pragnienie wyra\u017cania siebie, tj. wyra\u017cania swojej to\u017csamo\u015bci i przekona\u0144.<\/p>\n Dlatego domaganie si\u0119 od os\u00f3b nale\u017c\u0105cych do pewnej mniejszo\u015bci z uwagi na swoj\u0105 p\u0142ciowo\u015b\u0107 (gender) lub seksualno\u015b\u0107 (LGBTQ), aby swoje preferencje ukrywa\u0142y i nie manifestowa\u0142y ich publicznie, uwa\u017camy za form\u0119 opresji i dyskryminacji. Tak jak ogromn\u0105 i wa\u017cn\u0105 potrzeb\u0105 cz\u0142owieka jest prywatno\u015b\u0107 i intymno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie wolno narusza\u0107 opresyjnym i opartym na hegemonizmie kulturowo-obyczajowym prawem, r\u00f3wnie\u017c potrzeba ekspresji i manifestowania tego, kim i jakim\/jak\u0105 si\u0119 jest, musi by\u0107 uszanowana.<\/p>\n Ta potrzeba jest szczeg\u00f3lnie silna w dziedzinie mi\u0142o\u015bci i zwi\u0105zk\u00f3w kochaj\u0105cych si\u0119 ludzi. Nie wolno odmawia\u0107 osobom homoseksualnym b\u0105d\u017a w inny spos\u00f3b odmiennym pod wzgl\u0119dem orientacji seksualnej i identyfikacji p\u0142ciowej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawa do publicznego manifestowania swojej mi\u0142o\u015bci i swojego szcz\u0119\u015bcia. Zdecydowanie odrzucamy koncept \u201ezgorszenia\u201d jako argument na rzecz spychania nieheteronormatywnej mi\u0142o\u015bci w sfer\u0119 wy\u0142\u0105cznie prywatn\u0105.<\/p>\n 7.<\/strong> Najwa\u017cniejszym \u015brodkiem zwalczania nietolerancji oraz budowania otwartego, wolnego od uprzedze\u0144 i dyskryminacji spo\u0142ecze\u0144stwa jest edukacja. Domagamy si\u0119, aby szkolnictwo publiczne wzi\u0119\u0142o na siebie zadanie kszta\u0142towania postaw tolerancji i szacunku dla r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i odmienno\u015bci w r\u00f3\u017cnych obszarach kultury i obyczaj\u00f3w.<\/p>\n Konieczne jest w tym kontek\u015bcie r\u00f3wnie\u017c upowszechnianie wiedzy o r\u00f3\u017cnorodno\u015bci postaw i preferencji w zakresie \u017cycia p\u0142ciowego i to\u017csamo\u015bci p\u0142ciowej, gdy\u017c tylko wiedza pozwala skutecznie zabezpieczy\u0107 m\u0142odzie\u017c przed podatno\u015bci\u0105 na k\u0142amliw\u0105, w tym homofobiczn\u0105 propagand\u0119. Wiedza o ludzkiej seksualno\u015bci powinna by\u0107 upowszechniana w szko\u0142ach r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119du na potrzeb\u0119 uwra\u017cliwienia dzieci i m\u0142odzie\u017cy na niebezpieczne zachowania seksualne, na czele ze \u201ez\u0142ym dotykiem\u201d i wszelkiego rodzaju przemoc\u0105 seksualn\u0105.<\/p>\n Kultura \u017cycia seksualnego, powa\u017cny i odpowiedzialny stosunek do seksu, a tak\u017ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 prokreacyjna mog\u0105 by\u0107 skutecznie upowszechniane jedynie poprzez edukacj\u0119 seksualn\u0105 w szko\u0142ach. Dost\u0119p do takiej edukacji uwa\u017camy za prawo przys\u0142uguj\u0105ce starszym dzieciom i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n 8.<\/strong> Uwa\u017camy za istotne, aby prowadzone by\u0142y i wspierane ze \u015brodk\u00f3w publicznych badania naukowe (socjologiczne, psychologiczne, historyczne) na temat r\u00f3\u017cnych \u2013 historycznie kulturowo zmiennych – form przejawiania si\u0119 ludzkiej p\u0142ciowo\u015bci i seksualno\u015bci, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c bada\u0144 nad zjawiskami antagonizmu p\u0142ci oraz dyskryminacji ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107.<\/p>\n Za bardzo istotne uwa\u017camy r\u00f3wnie\u017c badania nad niedocenianym wcze\u015bniej udzia\u0142em kobiet w r\u00f3\u017cnych obszarach tw\u00f3rczo\u015bci kulturowej oraz genderow\u0105 specyfik\u0105 tej tw\u00f3rczo\u015bci. Zar\u00f3wno szeroko rozumiane gender studies<\/em>, jak i studia feministyczne stanowi\u0105 niezwykle cenny sk\u0142adnik wsp\u00f3\u0142czesnej humanistyki i nauk spo\u0142ecznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Proponuj\u0119, aby\u015bmy do tego zestawu si\u0119 odwo\u0142ywali i tego samego oczekiwali od naszych katolickich adwersarzy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3734,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,708],"tags":[736,738,117,739,128,737,88],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3728"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3733,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3728\/revisions\/3733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3734"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}