Absolutne szale\u0144stwo rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 wok\u00f3\u0142 Kamila Durczoka, kt\u00f3ry kompletnie pijany zosta\u0142 zatrzymany na autostradzie. \u015awi\u0119ty gniew miesza si\u0119 z wezwaniami do prawnego linczu, kt\u00f3remu zdaje si\u0119 wt\u00f3rowa\u0107 prokurator wnosz\u0105cy o areszt tymczasowy (\u017ce b\u0119dzie mataczy\u0142 czy zabija\u0142?) i zapowiadaj\u0105cy oskar\u017cenia z paragrafu umo\u017cliwiaj\u0105cego wsadzenie cz\u0142owieka nawet na 12 lat. Niedosz\u0142y morderca zosta\u0142 nareszcie pogrzebany \u017cywcem, a nad zasypanym do\u0142em odta\u0144czono taniec etycznie wzmo\u017conych z dzidami.
\n
\nWidz\u0105c, w kt\u00f3r\u0105 to idzie stron\u0119, napisa\u0142em na Twitterze nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa, kt\u00f3re niniejszym chcia\u0142bym z ca\u0142\u0105 moc\u0105 powt\u00f3rzy\u0107: \u201eKamil Durczok ca\u0142e \u017cycie ma jakie\u015b afery. Ale potem si\u0119 jako\u015b podnosi. I tak te\u017c b\u0119dzie tym razem. Bardzo mi go \u017cal, cho\u0107 to trudny go\u015b\u0107. Mo\u017ce jego problemy to nie ca\u0142kiem jego wina? Pami\u0119tajmy, ile dobrego zrobi\u0142, i nie przekre\u015blajmy go\u201d.<\/p>\n
Och, co si\u0119 dzia\u0142o! Co si\u0119 dzia\u0142o! Pod wpisem grubo ponad tysi\u0105c nienawistnych, szyderczych komentarzy, w tym bardzo wiele, jak zwykle, o charakterze rasistowskim. \u201eWiadomo\u015bci\u201d TVP po\u015bwi\u0119caj\u0105 mi dobre p\u00f3\u0142 minuty, wszystkie media rz\u0105dowe i prawicowe ods\u0105dzi\u0142y od czci i wiary. A do \u015blepej nagonki na obro\u0144c\u0119 zbrodniarza przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 nawet media liberalne, \u0142\u0105cznie z samym Onetem.<\/p>\n
Pani Agnieszka Sztyler-Turkovsky nie mo\u017ce wyj\u015b\u0107 ze zdumienia, \u017ce etyk i autor ksi\u0105\u017cek o etyce mo\u017ce wypisywa\u0107 takie g\u0142upstwa. Owszem, wybacza\u0107 trzeba, a nawet kibicowa\u0107 (ja akurat o wybaczaniu i kibicowaniu nie pisa\u0142em, ale mniejsza), lecz argument \u201eile zrobi\u0142 dobrego\u201d jest, jak pisze pani redaktor, niestosowny i absurdalny.<\/p>\n
Zaczn\u0119 mo\u017ce od tej ostatniej sprawy i skoro ju\u017c przypomniano mi, \u017ce jestem etykiem (raczej krytykiem etyki, ale i o to mniejsza), tedy wejd\u0119 ju\u017c w te buty. Ot\u00f3\u017c nie jest mi znany \u017caden system etyki ani nie s\u0142ysza\u0142em o \u017cadnym systemie prawnym, kt\u00f3ry zaleca\u0142by w dokonywaniu oceny moralnej nagannego czynu oraz osoby, kt\u00f3ra czyn taki pope\u0142ni\u0142a, ca\u0142kowicie pomija\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107 danej osoby, np. to, czy wcze\u015bniej robi\u0142a ju\u017c takie rzeczy i czy jest w og\u00f3lno\u015bci porz\u0105dnym i dobrym cz\u0142owiekiem, czy te\u017c jest \u0142ajdakiem i przest\u0119pc\u0105.<\/p>\n
Czyje\u015b zas\u0142ugi i chwalebne wcze\u015bniejsze \u017cycie (nie twierdz\u0119, \u017ce Durczoka by\u0142o takowe) zawsze brane s\u0105 pod uwag\u0119, gdy pr\u00f3buje si\u0119 sprawiedliwie oceni\u0107 i os\u0105dzi\u0107 wyst\u0119pki tej osoby. To bardzo wa\u017cna okoliczno\u015b\u0107, tak samo jak poczytalno\u015b\u0107 dzia\u0142aj\u0105cego, uwarunkowania sytuacyjne i emocjonalne, domniemane intencje oraz skutki czynu.<\/p>\n
To ostatnie jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne i skoro tyle os\u00f3b pyta mnie: \u201ea co bym powiedzia\u0142, gdyby Kamil Durczok jednak kogo\u015b zabi\u0142?\u201d, to ja na to odpowiadam: \u201eale nie zabi\u0142\u201d – i nie b\u0119dziemy si\u0119 chyba zgrywa\u0107 i udawa\u0107, \u017ce nie ma r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy zachowaniem, kt\u00f3re mog\u0142o doprowadzi\u0107 do czyjej\u015b krzywdy, a zachowaniem, kt\u00f3re do niej faktycznie doprowadzi\u0142o. Zn\u00f3w: nie ma takiego systemu etycznego ani prawnego, kt\u00f3ry stawia\u0142by znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy obiema ewentualno\u015bciami.<\/p>\n
No dobrze. Ale przecie\u017c jest taka teoria, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce ocenia si\u0119 czyn, a nie cz\u0142owieka. Owszem, jest. Ja akurat jej nie wyznaj\u0119, lecz je\u015bli kto\u015b tak my\u015bli, to tym bardziej nie ma mowy o \u017cadnym przekre\u015blaniu kogokolwiek. Teoria jest, lecz nawet wyznawcy niem\u0105drej tezy, \u017ce nie da si\u0119 oceni\u0107 cz\u0142owieka, bo nie siedzi si\u0119 mu w g\u0142owie, nie zaprzeczaj\u0105, \u017ce dany czyn mo\u017ce by\u0107 oceniany nieco \u0142agodniej lub nieco surowiej zale\u017cnie od uwarunkowa\u0144 zwi\u0105zanych z osob\u0105 sprawcy.<\/p>\n
Reakcje na m\u00f3j komentarz \u015bwiadcz\u0105 o dw\u00f3ch rzeczach: po pierwsze, o masowym deficycie umiej\u0119tno\u015bci czytania ze zrozumieniem, a po drugie, o bardzo s\u0142abym zakorzenieniu w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie wra\u017cliwo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. Sam nie jestem chrze\u015bcijaninem (mog\u0119 powiedzie\u0107: wr\u0119cz przeciwnie!), lecz ta akurat moja wypowied\u017a jest w duchu chrze\u015bcija\u0144skim utrzymana. Autorytety chrze\u015bcija\u0144skie ucz\u0105 bowiem, aby nie pot\u0119pia\u0107 nikogo do ko\u0144ca i ka\u017cdemu stara\u0107 si\u0119 wybaczy\u0107, je\u015bli tylko okazuje skruch\u0119.<\/p>\n
Co do tego, \u017ce Durczok tak\u0105 skruch\u0119 oka\u017ce, nie mam zreszt\u0105 \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci. Us\u0142yszymy te s\u0142owa zapewne ju\u017c za kilka dni.<\/p>\n
Niechrze\u015bcija\u0144sko\u015b\u0107 moich komentator\u00f3w jest dla mnie dziwna, ale nie irytuj\u0105ca. Irytuje mnie za to i bardzo zasmuca kompletny brak pomy\u015blunku moich bij\u0105cych w tarabany krytyk\u00f3w. I tylko prosz\u0119 mi nie zarzuca\u0107, \u017ce si\u0119 t\u0142umacz\u0119 i broni\u0119! Nic z tych rzeczy. Ja WAM co\u015b t\u0142umacz\u0119, a nie SIEBIE broni\u0119.<\/p>\n
Najmniejszej potrzeby bronienia si\u0119 nie odczuwam. Ot\u00f3\u017c, jak \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, w mojej wypowiedzi nie ma niczego, co mo\u017cna by uzna\u0107 nawet za po\u015brednie umniejszanie lub bagatelizowanie winy Durczoka. Jest ona wielka i bezsporna. Zaiste ani przez u\u0142amek sekundy nie posta\u0142o w mojej g\u0142owie, aby lekcewa\u017cy\u0107 win\u0119 Kamila Durczoka!<\/p>\n
Niechaj go s\u0105d sprawiedliwie os\u0105dzi i ska\u017ce. Rzecz jasna nie na 12 ani nawet na dwa lata wi\u0119zienia. Ale niechaj kara ta b\u0119dzie przyk\u0142adna. Oczekuj\u0119 tego jak ka\u017cdy. Mo\u017cna bardzo surowo ocenia\u0107 czyj\u015b wyst\u0119pek, a jednocze\u015bnie mu wsp\u00f3\u0142czu\u0107. Nie ka\u017cdy to potrafi \u2013 ja i chrze\u015bcijanie owszem. Fajnie, \u017ce mamy co\u015b ze sob\u0105 wsp\u00f3lnego!<\/p>\n
Jednak\u017ce swojego tweeta bym nie opublikowa\u0142, gdyby nie pewna hipoteza, a nawet, by tak rzec, niepotwierdzona wiadomo\u015b\u0107, kt\u00f3ra do mnie jaki\u015b czas temu dotar\u0142a, a mianowicie, \u017ce Kamil Durczok ma pewne zaburzenia, kt\u00f3re mog\u0105 le\u017ce\u0107 u podstaw pojawiaj\u0105cych si\u0119 co pewien czas nieakceptowalnych spo\u0142ecznie, a obecnie wr\u0119cz przest\u0119pczych zachowa\u0144. Skoro pisz\u0119 \u201emo\u017ce jego problemy to nie ca\u0142kiem jego wina?\u201d, to doprawdy trzeba by\u0107 ma\u0142o rozgarni\u0119tym, \u017ceby nie zrozumie\u0107, co mam na my\u015bli. Albo po prostu nie umie\u0107 si\u0119 skupi\u0107.<\/p>\n
Solidaryzuj\u0119 si\u0119 z Kamilem Durczokiem w jego nieszcz\u0119\u015bciu, stanowczo pot\u0119piaj\u0105c jazd\u0119 po pijanemu, a solidarno\u015b\u0107 ta wynika z dw\u00f3ch przes\u0142anek. Pierwsza jest taka, \u017ce Durczok to wa\u017cny i zas\u0142u\u017cony dziennikarz. A druga jest taka, \u017ce wedle mojej wiedzy ma powa\u017cne problemy psychiczne, co rzecz jasna (tak\u017ce z prawnego punktu widzenia, a nie tylko etycznego) mo\u017ce (nie musi) rzutowa\u0107 na kwesti\u0119 winy.<\/p>\n
Moja solidarno\u015b\u0107 nie wynika wszelako st\u0105d, jakobym odczuwa\u0142 jak\u0105\u015b plemienn\u0105 wi\u0119\u017a z Kamilem Durczokiem, co mi si\u0119 te\u017c zarzuca. Nie, nie jest tak, \u017ce jacy\u015b \u201emy\u201d \u201ebronimy swoich\u201d. Owszem, znam Kamila Durczoka, gdy\u017c przez kilka lat bra\u0142em udzia\u0142 w nagraniach rozmaitych program\u00f3w w TVN i si\u0142\u0105 rzeczy pozna\u0142em i tego dziennikarza. Jednak nie pi\u0142em z nim w\u00f3dki i nie jestem z nim nawet na ty.<\/p>\n
Ta powierzchowna znajomo\u015b\u0107 nie ma tu nic do rzeczy. A \u017ce prace dziennikarskie Durczoka, zw\u0142aszcza te, w kt\u00f3rych obna\u017ca re\u017cim PiS, to bardzo wa\u017cna dla mnie pobudka, owszem, przyznaj\u0119. Ujawni\u0142em j\u0105, ca\u0142kiem uczciwie, wspominaj\u0105c o zas\u0142ugach Durczoka.<\/p>\n
I mam jeszcze tak\u0105 refleksj\u0119 na koniec. Zdarza si\u0119, acz niecz\u0119sto, \u017ce w przestrzeni publicznej pojawia si\u0119 jaki\u015b sp\u00f3r etyczny. Tak w\u0142a\u015bnie jest tym razem. Ilekro\u0107 co\u015b takiego ma miejsce, pokazuje si\u0119 niebywa\u0142a wprost bezradno\u015b\u0107 i nieporadno\u015b\u0107 etycznej analizy u os\u00f3b, kt\u00f3re jej pr\u00f3buj\u0105. Za to etyk\u00f3w nikt w takich sytuacjach o pomoc nie prosi.<\/p>\n
Wtedy mi si\u0119 marzy, \u017ceby jednak by\u0142a filozofia i etyka w szkole. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 kszta\u0142towania ocen moralnych jest bardzo wa\u017cna zar\u00f3wno w \u017cyciu prywatnym, jak i w \u017cyciu publicznym. Gdyby znaczna cz\u0119\u015b\u0107 inteligentnych ludzi t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 posiad\u0142a, \u015bwiat sta\u0142by si\u0119 o wiele sprawiedliwszy i lepszy. <\/p>\n
Niestety, tej sztuki nie uczy w Polsce nikt.<\/p>\n
Kamilu Durczoku, odpokutujesz i wr\u00f3cisz do \u017cycia, do trze\u017awo\u015bci i do pracy! Jeste\u015b facetem z du\u017cymi problemami. Nie Ty jeden. Trzymam za ciebie kciuki, aby\u015b zdo\u0142a\u0142 si\u0119 podnie\u015b\u0107, wbrew tym, kt\u00f3rzy chcieliby Ci\u0119 widzie\u0107 pogrzebanego na zawsze. Masz tylko 51 lat! Jeszcze kawa\u0142 \u017cycia przed Tob\u0105. Nie po to je uratowa\u0142e\u015b z pomoc\u0105 \u015bwietnych lekarzy, \u017ceby je zmarnowa\u0107. Jeszcze przyjd\u0105 lepsze dni!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Och, co si\u0119 dzia\u0142o! Co si\u0119 dzia\u0142o!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3821,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[222],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3813"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3822,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3813\/revisions\/3822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}