Trwaj\u0105 najwi\u0119ksze w czasach nowoczesnych po\u017cary las\u00f3w: w Amazonii, na Syberii i w afryka\u0144skiej strefie r\u00f3wnikowej. Tragedia wydarza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w trzech krajach: w Brazylii, Kongu i Rosji. Naturalne po\u017cary wybuchaj\u0105 ka\u017cdego roku \u2013 w tym roku jednak utracona powierzchnia naturalnej zieleni jest kilkakrotnie wi\u0119ksza. Przyczyn\u0105 jest susza wynikaj\u0105ca z post\u0119puj\u0105cego ocieplenia klimatu oraz narastaj\u0105ca agresja ludzka. Ludzie podpalaj\u0105 lasy ze z\u0142o\u015bci, \u017ce zabrania im si\u0119 je wycina\u0107…
\n
\nJe\u015bli nie przebudujemy podej\u015bcia do wielkich zasob\u00f3w przyrodniczych Ziemi na poziomie polityki mi\u0119dzynarodowej, to w ci\u0105gu kilkunastu lat utracimy bezpowrotnie puszcz\u0119 amazo\u0144sk\u0105 i afryka\u0144ski las r\u00f3wnikowy. To wi\u0119cej ni\u017c zagro\u017cenie ekologiczne \u2013 to zagro\u017cenie egzystencjalne. P\u0142on\u0105ce lasy to utrata tlenu i powa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o dwutlenku w\u0119gla. Bez \u201ep\u0142uc Ziemi\u201d na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 nie mo\u017cemy przetrwa\u0107.<\/p>\n
Ideologia pa\u0144stwa narodowego, z jego suwerenno\u015bci\u0105, nietykalno\u015bci\u0105 i \u201esprawami wewn\u0119trznymi\u201d, do kt\u00f3rych innym pa\u0144stwom \u201enie wolno si\u0119 wtr\u0105ca\u0107\u201d, sprawia, \u017ce rz\u0105dy \u015bwiatowych pot\u0119g umywaj\u0105 r\u0119ce. Albo rozk\u0142adaj\u0105 je w ge\u015bcie bezradno\u015bci: c\u00f3\u017c my mo\u017cemy pr\u00f3cz apelowania do sumie\u0144?<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw na danym terytorium odwo\u0142uje si\u0119 do praw lud\u00f3w na nich zamieszkuj\u0105cych. Ziemia nale\u017cy do ludu, a je\u015bli lud staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 narodu \u2013 do narodu. Ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce Ziemia jest miejscem \u017cycia ca\u0142ej ludzko\u015bci i jako ca\u0142o\u015b\u0107 jest jej domem, \u201eprawo do ziemi\u201d ma wymiar nie tylko partykularny, lecz r\u00f3wnie\u017c globalny i og\u00f3lnoludzki. To dlatego, \u017ce Ziemia jest domem wszystkich ludzi, m\u00f3j ogr\u00f3d jest m\u00f3j i mog\u0119 w nim sadzi\u0107, co chc\u0119, a nie odwrotnie. Prawo w\u0142asno\u015bci nigdy i nigdzie nie jest, nie by\u0142o i by\u0107 nie mo\u017ce absolutne.<\/p>\n
Indywidualna i spo\u0142eczna w\u0142asno\u015b\u0107 s\u0105 ze sob\u0105 splecione i wsp\u00f3\u0142zale\u017cne. Je\u015bli narody, kt\u00f3re maj\u0105 w swej pieczy zasoby wa\u017cne dla przetrwania ca\u0142ej ludzko\u015bci, nie potrafi\u0105 o nie zadba\u0107, inne narody maj\u0105 prawo wywiera\u0107 na te pierwsze jak najdalej id\u0105c\u0105 presj\u0119. Puszcza amazo\u0144ska czy tajga to nie s\u0105 \u201eprywatne sprawy\u201d Brazylijczyk\u00f3w i Rosjan, a tym bardziej dyktator\u00f3w tych pa\u0144stw.<\/p>\n
Presja to nie tylko przemoc. To tak\u017ce perswazja oraz pokojowe umowy. Jestem jak najdalszy od namawiania Amerykan\u00f3w do wszczynania wojny z Brazyli\u0105 o Amazoni\u0119 \u2013 cho\u0107 takie g\u0142osy ju\u017c s\u0142ycha\u0107 tu i tam. S\u0105dz\u0119, \u017ce nie uratujemy Ziemi przemoc\u0105. Zadzia\u0142a\u0107 mo\u017ce tylko globalne porozumienie. Porozumienie, kt\u00f3rego celem jest powstrzymanie po\u017car\u00f3w i wyr\u0119b\u00f3w lasu oraz sadzenie nowych las\u00f3w. Jak takie porozumienie osi\u0105gn\u0105\u0107? Za pomoc\u0105 pieni\u0119dzy, rzecz jasna.<\/p>\n
Nadszed\u0142 ju\u017c czas, aby bogate kraje zacz\u0119\u0142y p\u0142aci\u0107 \u201eglobalny podatek ekologiczny\u201d przeznaczony na odszkodowania dla kraj\u00f3w, kt\u00f3re zobowi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 do niewykorzystywania swych zasob\u00f3w le\u015bnych. Rezygnacja z wyr\u0119b\u00f3w to realna strata ekonomiczna, polegaj\u0105ca na utracie mo\u017cliwych i prawdopodobnych zysk\u00f3w, wobec czego jak najbardziej na miejscu jest m\u00f3wienie w tym przypadku o odszkodowaniu.<\/p>\n
Gdyby najzamo\u017cniejsze 2 mld ludzi p\u0142aci\u0142y na globalny fundusz le\u015bny po 10 dol. rocznie na osob\u0119 (to znaczy r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 jednego obiadu w restauracji), to jak \u0142atwo policzy\u0107, by\u0142oby z tego 20 mld dol. Drugie tyle bez trudu mog\u0142yby dorzuci\u0107 rz\u0105dy. A za 40 mld dol. rocznie mo\u017cna ju\u017c niejedno za\u0142atwi\u0107.<\/p>\n
S\u0105dz\u0119, \u017ce propozycja 15 mld dol. rocznego odszkodowania za nieu\u017cytkowanie Amazonii by\u0142aby dla Ameryki Po\u0142udniowej do rozwa\u017cenia. Podobnie dla kraj\u00f3w Afryki r\u00f3wnikowej. Rosji mo\u017cna by zafundowa\u0107 system przeciwpo\u017carowy dla ochrony Syberii, a wiele kraj\u00f3w mog\u0142oby wyznaczy\u0107 tereny pod zalesienie w zamian za granty z globalnego funduszu.<\/p>\n
Owszem, mo\u017ce 40 mld dol. to nie jest a\u017c tak du\u017co, ale gdyby system zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107, po kilku latach do funduszy mog\u0142yby si\u0119 przy\u0142\u0105czy\u0107 kolejne kraje. Jestem przekonany, \u017ce dobrowolny udzia\u0142 w solidarnym zwalczaniu globalnego ocieplenia by\u0142by na tyle presti\u017cowy, \u017ce z czasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stw posz\u0142aby w t\u0119 stron\u0119.<\/p>\n
Swoj\u0105 drog\u0105 z roku na rok skutki globalnego ocieplenia b\u0119d\u0105 coraz bardziej widoczne, a wraz z tym narasta\u0107 b\u0119dzie w ludziach ch\u0119\u0107 finansowej partycypacji w ich zwalczaniu. By\u0107 mo\u017ce za dwie dekady ka\u017cdy z nas b\u0119dzie na te cele \u0142o\u017cy\u0142 nie jakie\u015b g\u0142upie 10 czy 20 dol. rocznie, lecz setki dolar\u00f3w. A wtedy to ju\u017c b\u0119dzie \u201einna rozmowa\u201d.<\/p>\n
Jak wiadomo, Amazoni\u0119 niszczy si\u0119 nie tylko dla drewna, lecz przede wszystkim pod uprawy i pastwiska. Wiadomo te\u017c, \u017ce opr\u00f3cz elektrowni w\u0119glowych jednym z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 gaz\u00f3w cieplarnianych jest w\u0142a\u015bnie pas\u0105ce si\u0119 na wielkich po\u0142aciach Ameryki Po\u0142udniowej byd\u0142o. Jednym z niezb\u0119dnych posuni\u0119\u0107, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do pewnej redukcji szk\u00f3d zwi\u0105zanych z globalnym ociepleniem, jest zmniejszenie konsumpcji mi\u0119sa poprzez sztuczne podniesienie jego cen. Akcyza na mi\u0119so jest niezb\u0119dna. Tak samo jak na paliwo lotnicze.<\/p>\n
Musimy si\u0119 nauczy\u0107 je\u015b\u0107 mniej (zw\u0142aszcza mi\u0119sa i niekt\u00f3rych innych energoch\u0142onnych produkt\u00f3w), kupowa\u0107 mniej rzeczy, mniej podr\u00f3\u017cowa\u0107 samolotami i samochodami spalinowymi oraz zu\u017cywa\u0107 mniej opakowa\u0144 i jednorazowych przedmiot\u00f3w. \u015amieci mog\u0105 segregowa\u0107 za nas maszyny, ale zrezygnowa\u0107 z kotleta mo\u017cemy tylko sami. A \u017ce wi\u0119kszo\u015bci z nas przychodzi to z trudem, musimy sobie dopom\u00f3c ekonomicznym przymusem.<\/p>\n
Nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za dwie, najdalej trzy dekady pa\u0144stwa pozyskuj\u0105ce pr\u0105d z w\u0119gla b\u0119d\u0105 za ten proceder surowo karane sankcjami – robi\u0105c takie rzeczy, wylecimy z Unii Europejskiej. Sko\u0144czy si\u0119 te\u017c handel \u201eprawami do emisji\u201d, bo emisja gaz\u00f3w cieplarnianych b\u0119dzie musia\u0142a wreszcie faktycznie znikn\u0105\u0107. Z dziur\u0105 ozonow\u0105 si\u0119 uda\u0142o, lecz obecne zadanie jest niepor\u00f3wnywalnie trudniejsze. Mamy mo\u017ce dwie dekady, by przestawi\u0107 si\u0119 na wiatraki, panele s\u0142oneczne i elektrownie atomowe. To niewyobra\u017calny wysi\u0142ek dla takich kraj\u00f3w jak Polska.<\/p>\n
Idzie nowe, trudniejsze \u017cycie, w kt\u00f3rym b\u0119dzie mniej wolno\u015bci, mniej beztroski, mniej konsumpcji i mniej przyjemno\u015bci. B\u0119dzie gor\u0105co, b\u0119dzie ma\u0142o wody, ma\u0142o mi\u0119sa, ma\u0142o prywatnych samochod\u00f3w, ma\u0142o latania samolotami, a za to du\u017co ludzi, du\u017co kontroli, du\u017co ogranicze\u0144. Ale pewnie i tak b\u0119dzie si\u0119 \u017cy\u0107 zasobniej, bezpieczniej i d\u0142u\u017cej ni\u017c przed stu laty.<\/p>\n
A czy szcz\u0119\u015bliwiej, to ju\u017c zale\u017cy od naszej\u00a0 m\u0105dro\u015bci. Tak czy inaczej – lepiej ju\u017c by\u0142o. Cywilizacyjne beztroskie wakacje si\u0119 ko\u0144cz\u0105 \u2013 czas wzi\u0105\u0107 si\u0119 do roboty, bo trzeba zmieni\u0107 \u015bwiat. Zaczynaj\u0105c od siebie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ludzie podpalaj\u0105 lasy ze z\u0142o\u015bci, \u017ce zabrania im si\u0119 je wycina\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3892,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[768,756,769],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3886"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3893,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3886\/revisions\/3893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}