Jaki\u015b ksi\u0105dz powiedzia\u0142 niedawno, \u017ce dawniej nie waha\u0142by si\u0119, czy ma ratowa\u0107 hosti\u0119, czy cz\u0142owieka, a dzisiaj to si\u0119 waha. W sieci zawrza\u0142o. I jak zawsze przy takiej okazji, pojawi\u0142y si\u0119 wezwania do dialogu. O czym? Czy wafelek wart jest wi\u0119cej ni\u017c cz\u0142owiek? A mo\u017ce o tym, czy pogl\u0105d, i\u017c zjadaj\u0105c pewien wafelek, tak naprawd\u0119 spo\u017cywam ludzkie cia\u0142o, zas\u0142uguje na powa\u017cne potraktowanie, a nawet szacunek?<\/p>\n
Duda i Kaczy\u0144ski te\u017c okresowo chc\u0105 dialogu. O czym? Czy niepowo\u0142ywanie legalnie wybranych s\u0119dzi\u00f3w TK narusza prawo, czy nie? A mo\u017ce o tym, czy niewykonywanie wyrok\u00f3w SN jest legalne? A mo\u017ce czy wy\u0142udzanie \u0142ap\u00f3wek \u201edla ksi\u0119dza\u201d powinno by\u0107 \u015bcigane, czy nie? Lito\u015bci! S\u0105 jakie\u015b granice zgrywy i zak\u0142amania. A tak\u017ce robienia z siebie i innych idiot\u00f3w.<\/p>\n
Nasze czasy fetyszyzuj\u0105 dialog. Niby nic dziwnego, skoro rozmowy i negocjacje pozwalaj\u0105 rozwi\u0105zywa\u0107 konflikty i unika\u0107 wojen. Co wi\u0119cej, uczciwa rozmowa sprzyja budowaniu zaufania i dobrej atmosferze spo\u0142ecznej. Niestety, uczciwa rozmowa jest rarytasem i rzadko\u015bci\u0105, a mo\u017ce do niej doj\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie pomi\u0119dzy partnerami spe\u0142niaj\u0105cymi szereg warunk\u00f3w intelektualnych i etycznych, kt\u00f3re dla ogromnej wi\u0119kszo\u015bci ludzi s\u0105 nieosi\u0105galne. Bo ilu ludzi zdolnych jest formu\u0142owa\u0107 i przyjmowa\u0107 logiczne argumenty? Ilu ludzi ma zdolno\u015b\u0107 krytycznego os\u0105du informacji i ich \u017ar\u00f3de\u0142? Ilu ludzi umie przyzna\u0107 si\u0119 do b\u0142\u0119du i zmieni\u0107 zdanie? Ilu ludzi dobrowolnie z czego\u015b rezygnuje na rzecz innych? Ilu ludzi zdolnych jest szanowa\u0107 osoby o bardzo odmiennym \u015bwiatopogl\u0105dzie i stylu \u017cycia? Kto z nas umie szanowa\u0107 biednych, starych i chorych? A to bynajmniej nie wszystkie kompetencje, kt\u00f3re trzeba mie\u0107, aby prowadzi\u0107 rzeczowy i skuteczny dialog. Ci, kt\u00f3rzy do takiego dialogu wzywaj\u0105, najcz\u0119\u015bciej nie tylko tych kompetencji nie maj\u0105, ale nawet nie umieliby ich wskaza\u0107. Zwykle wiedz\u0105 jedynie tyle, \u017ce w dialogu konieczny jest szacunek wzajemny i pow\u015bci\u0105gni\u0119cie emocji. Albo jeszcze – \u017ce prawda czy s\u0142uszno\u015b\u0107 s\u0105 gdzie\u015b \u201epo\u015brodku\u201d.<\/p>\n
Ot\u00f3\u017c prawda i s\u0142uszno\u015b\u0107 rzadko s\u0105 po\u015brodku, bo zwykle jedna strona ma racj\u0119, a druga nie. Wynika to z logicznej zasady wy\u0142\u0105czonego \u015brodka \u2013 prawdziwe jest albo dane zdanie, albo jego zaprzeczenie. Albo Maryja by\u0142a dziewic\u0105, albo nie. Nie jest te\u017c tak, \u017ce w razie konfliktu jakich\u015b spo\u0142eczno\u015bci w uprzywilejowanej pozycji znajduje si\u0119 kto\u015b, kto stara si\u0119 by\u0107 bezstronny. Bardzo cz\u0119sto taka \u201ebezstronno\u015b\u0107\u201d oznacza agresj\u0119 i zak\u0142amanie. Albo tch\u00f3rzostwo. Albo pych\u0119. Jak\u017ce cz\u0119sto pochwala si\u0119 kogo\u015b, kto \u201ewzywa strony do opami\u0119tania i rozm\u00f3w\u201d. Takie m\u0105dre rady to mo\u017ce i dziecko dawa\u0107. A gdy \u201eopami\u0119ta\u0107 si\u0119\u201d ma na r\u00f3wni agresor i ofiara, to napomnienie takie warte jest tyle, co spluni\u0119cie ofierze pod nogi.<\/p>\n
Na jaki temat mia\u0142by si\u0119 toczy\u0107 dialog zmierzaj\u0105cy do pojednania w Polsce? O czym mieliby ze sob\u0105 rozmawia\u0107 zwolennicy PiS i Ko\u015bcio\u0142a i przeciwnicy tych organizacji? No, b\u0105d\u017amy uczciwi cho\u0107 raz i spr\u00f3bujmy sformu\u0142owa\u0107 tematy takiego dialogu, to znaczy wskaza\u0107 te r\u00f3\u017cnice \u201eopinii\u201d, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 antagonizm i sprawiaj\u0105, \u017ce jedni uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszyscy powinni nawr\u00f3ci\u0107 si\u0119 na katolicyzm i popiera\u0107 rz\u0105d, a drudzy odwrotnie, \u017ce nikt nie powinien wspiera\u0107 katolicyzmu i rz\u0105du. Sprawa jest tu ca\u0142kiem klarowna. Dyskusje mog\u0105 sobie, z wi\u0119kszym czy mniejszym powodzeniem, prowadzi\u0107 zwolennicy PiS czy Ko\u015bcio\u0142a we w\u0142asnym gronie, jakkolwiek nie widzia\u0142em, \u017ceby to robili. Nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 przys\u0142uchiwa\u0107 katolikom dyskutuj\u0105cym na temat szcz\u0119\u015bliwo\u015bci diab\u0142\u00f3w w piekle czy te\u017c los\u00f3w anio\u0142\u00f3w str\u00f3\u017c\u00f3w po \u015bmierci swego podopiecznego. Ani te\u017c zwolennik\u00f3w PiS na temat s\u0142uszno\u015bci reformy Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Nie s\u0142ysza\u0142em te\u017c katolik\u00f3w dyskutuj\u0105cych z muzu\u0142manami na temat bosko\u015bci Jezusa albo \u015bwi\u0119to\u015bci Mahometa.<\/p>\n
Takich dyskusji nie ma z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w. Ludzie nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych grup, jak plemiona, zwi\u0105zki wyznaniowe czy zwolennicy partii, nie z powod\u00f3w poznawczych, lecz z powod\u00f3w emocjonalno-to\u017csamo\u015bciowych oraz dla interesu. Nie ma tu o czym dyskutowa\u0107. Nikt nie jest katolikiem dlatego, \u017ce po g\u0142\u0119bszym zastanowieniu uzna\u0142, \u017ce B\u00f3g jest jeden w trzech osobach, a nie dw\u00f3ch (jak wierzyli pierwsi chrze\u015bcijanie) albo jednej. Nikt nie jest zwolennikiem PiS dlatego, \u017ce uwa\u017ca, i\u017c 500 z\u0142 do r\u0119ki jest lepsze od budowania przedszkoli i \u017c\u0142obk\u00f3w. Po prostu kto\u015b chodzi do ko\u015bcio\u0142a, a komu\u015b jest mi\u0142o dosta\u0107 500 z\u0142. Nikt tu o niczym nie dialoguje. Udzia\u0142 rozumu i procedur racjonalnych w wyborach kulturowych i politycznych jest minimalny.<\/p>\n
No, wyobra\u017amy sobie, czego m\u00f3g\u0142by dotyczy\u0107 dialog katolik\u00f3w\/pisowc\u00f3w z antykatolikami\/antypisowcami? Oto moje propozycje:<\/p>\n
– Czy to faktycznie prawda, \u017ce \u017cydowska nastolatka, b\u0119d\u0105c dziewic\u0105, urodzi\u0142a Boga?<\/p>\n
– Czy przekonanie, i\u017c w przysz\u0142o\u015bci wszyscy hindui\u015bci porzuc\u0105 hinduizm i zaczn\u0105 czci\u0107 Jezusa jako swego pana jest racjonalne i moralnie akceptowalne?<\/p>\n
– Czy to prawda, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 pomaga\u0142 w przerzucaniu do Ameryki Po\u0142udniowej hitlerowskich zbrodniarzy?<\/p>\n
– Czy osoba, kt\u00f3r\u0105 nagrano, jak \u017c\u0105da \u0142ap\u00f3wki dla ksi\u0119dza, mo\u017ce nie zosta\u0107 przes\u0142uchana?<\/p>\n
– Czy premier, kt\u00f3ry robi wa\u0142ki z dzia\u0142kami, ujawnianiem maj\u0105tku itp. i notorycznie k\u0142amie oraz ma wok\u00f3\u0142 siebie pe\u0142no gangster\u00f3w, mo\u017ce by\u0107 nadal premierem?<\/p>\n
– Czy pa\u0144stwo mo\u017ce by\u0107 rz\u0105dzone przez szefa partii, a premier i prezydent mog\u0105 by\u0107 jego s\u0142ugami?<\/p>\n
– Czy s\u0119dziowie zatrudnieni w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci mog\u0105 uprawia\u0107 internetowy \u201etrolling\u201d i czy minister powinien pozosta\u0107 na swoim stanowisku, gdy wyjdzie to na jaw?<\/p>\n
– Czy faszysta mo\u017ce by\u0107 ministrem?<\/p>\n
– Czy cz\u0142owiek niespe\u0142na rozumu, sterowany przez rosyjskie s\u0142u\u017cby, mo\u017ce by\u0107 ministrem?<\/p>\n
– Czy mo\u017cna nie wykonywa\u0107 wyrok\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego?<\/p>\n
I tak dalej. Naprawd\u0119 kto\u015b jest got\u00f3w do rozm\u00f3w na takie tematy? A je\u015bli nie, to na jakie? Mo\u017ce o zniesieniu przywilej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a i opodatkowaniu jego dochod\u00f3w? A mo\u017ce o odpowiedzialno\u015bci karnej biskup\u00f3w za niezg\u0142aszanie pedofilii organom \u015bcigania? No i jak mia\u0142by wygl\u0105da\u0107 tu kompromis b\u0119d\u0105cy nast\u0119pstwem s\u0142ynnej \u201egotowo\u015bci do kompromisu\u201d i dobrej woli? Mamy ustali\u0107, \u017ce Maryja by\u0142a p\u00f3\u0142-dziewic\u0105, Kaczy\u0144ski powinien zeznawa\u0107, ale to prokurator ma przyjecha\u0107 do niego, a nie on do prokuratora, Ziobro zostanie zdegradowany na wiceministra, a taka na ten przyk\u0142ad ryba, owszem, po\u0142kn\u0119\u0142a tego Jonasza, lecz nie wyplu\u0142a, tylko wydali\u0142a? Gdzie tu jest jaka\u015b przestrze\u0144 dla \u201eporozumienia\u201d? Jaki dialog, do diaska?<\/p>\n
Z lud\u017ami, kt\u00f3rzy uprawiaj\u0105 gangsterk\u0119, kradn\u0105 i gwa\u0142c\u0105 konstytucj\u0119, trzeba rozmawia\u0107. Ale dla ka\u017cdej rozmowy jest w\u0142a\u015bciwe miejsce i czas. Facet, kt\u00f3ry zamiast zg\u0142osi\u0107 pedofila na policj\u0119 przenosi go do innej parafii, zas\u0142uguje na dialog \u2013 z prokuratorem i s\u0119dzi\u0105. Facet, kt\u00f3ry robi przekr\u0119ty na kamienicach tak samo. I tak dalej. I tak dalej. Miejscem na dialog z Ko\u015bcio\u0142em i PiS jest przede wszystkim pok\u00f3j prokuratora i sala s\u0105dowa. Tak mog\u0105 przedstawia\u0107 swoje argumenty. Na przyk\u0142ad, \u017ce kradli dla ojczyzny albo \u017ce s\u0142yszeli g\u0142os Boga, kt\u00f3ry kaza\u0142 im gwa\u0142ci\u0107 polskie prawo i niszczy\u0107 polskie pa\u0144stwo. Mog\u0105 liczy\u0107 na bezstronno\u015b\u0107 s\u0119dziego \u2013 je\u015bli tylko nie b\u0119dzie to ich nominat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mog\u0105 liczy\u0107 na bezstronno\u015b\u0107 s\u0119dziego \u2013 je\u015bli tylko nie b\u0119dzie to ich nominat.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3853,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[771,4,95],"tags":[804],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4055"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4055"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4055\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4063,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4055\/revisions\/4063"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}