Nasta\u0142 dziwny, nieco od\u015bwi\u0119tny czas, w kt\u00f3rym socjalizujemy si\u0119 i solidaryzujemy ze sob\u0105, trzymaj\u0105c si\u0119 od siebie z daleka i izoluj\u0105c jedni od drugich. Jest inaczej i by\u0107 mo\u017ce wszystko si\u0119 ju\u017c troch\u0119 zmieni. Oby to do\u015bwiadczenie d\u0142u\u017cszego bycia sam na sam ze sob\u0105 i z bliskimi sprawi\u0142o, \u017ce zm\u0105drzejemy i trafnie ocenimy, co i kto jest w naszym \u017cyciu naprawd\u0119 wa\u017cny.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Wiem tyle co inni i niczego odpowiedzialnie prognozowa\u0107 nie mog\u0119. Mimo to nie czuj\u0119 si\u0119 zwolniony z my\u015blenia o tym, gdzie znajdziemy si\u0119 \u2013 Polska i \u015bwiat \u2013 za kilka miesi\u0119cy, gdy szczyt epidemii b\u0119dzie ju\u017c najprawdopodobniej za nami.<\/p>\n\n\n\n
Miejmy nadziej\u0119, \u017ce epidemia roz\u0142o\u017cy si\u0119 w czasie i wszyscy potrzebuj\u0105cy pomocy b\u0119d\u0105 mogli j\u0105 uzyska\u0107, a ostateczna \u015bmiertelno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d chorych na Covid-19 oka\u017ce si\u0119 jak najni\u017csza. O to walczy dzi\u015b \u015bwiat: \u201esp\u0142aszczy\u0107 krzyw\u0105 zachorowa\u0144\u201d, tak aby w jednym czasie nie by\u0142o zbyt wielu ci\u0119\u017cko chorych, a nawet \u017ceby ich \u0142\u0105czna liczba w d\u0142u\u017cszym okresie by\u0142a ni\u017csza ni\u017c w przypadku niekontrolowanego rozwoju epidemii.<\/p>\n\n\n\n
Skupiamy si\u0119 na ochronie ludzi starszych i ci\u0119\u017cko chorych, gdy\u017c to dla nich Covid-19 jest najgro\u017aniejszy. Sp\u0142aszczona krzywa to wi\u0119ksza szansa na ograniczenie \u015bmiertelno\u015bci z powodu Covid-19 w ka\u017cdej grupie podwy\u017cszonego ryzyka. Zw\u0142aszcza gdy pojawi si\u0119 szczepionka.<\/p>\n\n\n\n
Tak czy inaczej – pewna liczba naszych rodak\u00f3w umrze. Rz\u0105d przewiduje, \u017ce epidemia jest sezonowa i zwolni w maju i czerwcu (cho\u0107 mo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 jesieni\u0105), a \u0142\u0105czna liczba zaka\u017conych b\u0119dzie wyra\u017ca\u0107 si\u0119 liczb\u0105 czterocyfrow\u0105. To bardzo optymistyczne szacunki, sugeruj\u0105ce, \u017ce poni\u017cej 10 tys. os\u00f3b \u201ez\u0142apie\u201d koronawirusa. Znaczy\u0142oby to, \u017ce mo\u017cemy si\u0119 spodziewa\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c jakich\u015b 300 zgon\u00f3w. To du\u017ca liczba, lecz jednocze\u015bnie niewielka jak na epidemi\u0119. Bo bywaj\u0105 takie, kt\u00f3re niszcz\u0105 nawet kilka (a dawniej kilkadziesi\u0105t) procent danej populacji.<\/p>\n\n\n\n
Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 obecnej epidemii polega na tym, \u017ce jej epicentrum jest na Zachodzie (obecnie w Europie), a nie gdzie\u015b tam, daleko od nas. Mo\u017cemy poczu\u0107 namiastk\u0119 tego l\u0119ku i grozy, kt\u00f3ra spada co kilka lat na niekt\u00f3re narody Afryki i Azji, gdzie szalej\u0105 straszliwe epidemie, jak niedawna gor\u0105czka Ebola. To, co dzieje si\u0119 we W\u0142oszech \u2013 tak nam przecie\u017c bliskich \u2013 rozdziera serce, jednak mamy powody s\u0105dzi\u0107, \u017ce tak \u017ale jak tam nie b\u0119dzie ju\u017c nigdzie w Europie. W naszej cz\u0119\u015bci kontynentu spowalnianie dynamiki epidemii jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne, bo dysponujemy o wiele mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 sprz\u0119tu i personelu ni\u017c Niemcy i inne bogate kraje Zachodu.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego sied\u017amy w domu, je\u015bli kto tylko mo\u017ce, nawet je\u015bli prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce si\u0119 zakazimy b\u0105d\u017a kogo\u015b zakazimy, jest mikroskopijne. Niech takim pozostanie \u2013 a pozostanie, je\u015bli wszyscy b\u0119dziemy przez jaki\u015b czas unika\u0107 innych ludzi. Ka\u017cdy dorzuca tu swoje statystyczne \u201eziarenko piasku\u201d, lecz z jego milion\u00f3w zbierze si\u0119 \u0142adna miarka. Czym wi\u0119cej sobie damy czasu na zbudowanie odporno\u015bci zbiorowej, tym mniej b\u0119dzie ofiar.<\/p>\n\n\n\n
\u015amier\u0107 kilkuset os\u00f3b nie stanowi jeszcze ca\u0142ego bilansu demograficznego epidemii. B\u0119d\u0105 te\u017c inne ofiary \u2013 osoby, kt\u00f3re umr\u0105 z powodu ograniczenia dost\u0119pu do \u015bwiadcze\u0144 medycznych, oraz osoby s\u0142abe i depresyjne, kt\u00f3re w powodu zaniedbania w odosobnieniu b\u0105d\u017a utraty dochod\u00f3w pope\u0142ni\u0105 samob\u00f3jstwo. Pami\u0119tajmy r\u00f3wnie\u017c o nich. A zw\u0142aszcza w\u0142adze medyczne, podejmuj\u0105ce decyzje o wy\u0142\u0105czeniu pewnych zasob\u00f3w i \u015bwiadcze\u0144 (w tym karetek pogotowia i \u0142\u00f3\u017cek szpitalnych) na potrzeby zabezpieczenia epidemii, niechaj pami\u0119taj\u0105 o zachowaniu w\u0142a\u015bciwej miary, aby nie pozbawia\u0107 dost\u0119pu do niezb\u0119dnych, ratuj\u0105cych \u017cycie \u015bwiadcze\u0144 innych grup pacjent\u00f3w. Dotyczy to zw\u0142aszcza dysponowania karetkami pogotowia.<\/p>\n\n\n\n
W \u201ebilansie demograficznym\u201d (okre\u015blenie zimne i w dodatku ma\u0142o adekwatne do niewielkich liczb, kt\u00f3re tu wchodz\u0105 w gr\u0119) jest te\u017c jednak i strona pozytywna. Przede wszystkim z racji ograniczonego przemieszczania si\u0119 ludzi nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 spadku liczby ofiar wypadk\u00f3w drogowych. Ponadto \u015brodki zabezpieczaj\u0105ce przed rozprzestrzenianiem si\u0119 koronawirusa zabezpieczaj\u0105 nas r\u00f3wnie\u017c przed innymi chorobami zaka\u017anymi, jak grypa czy gru\u017alica, dzi\u0119ki czemu unikniemy zapewne wielu zgon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
No i wreszcie mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce d\u0142ugotrwa\u0142e wsp\u00f3lne przebywanie w domu spowoduje przyj\u015bcie na \u015bwiat nieco wi\u0119kszej ni\u017c zwykle liczby dzieci. Brzmi to do\u015b\u0107 anegdotycznie, lecz specjali\u015bci m\u00f3wi\u0105 o tym ca\u0142kiem na serio. Bior\u0105c to wszystko pod uwag\u0119, mo\u017cna przewidywa\u0107, \u017ce po epidemii Polak\u00f3w b\u0119dzie wi\u0119cej ni\u017c przed ni\u0105. Oczywi\u015bcie nie znaczy to, \u017ce mamy cokolwiek lub kogokolwiek lekcewa\u017cy\u0107. Nie ulegamy pokusie przyjmowania jakiej\u015b \u201ehistorycznej perspektywy\u201d w ocenie bolesnych zjawisk. Jest to wysoce dwuznaczne moralnie i niezdrowe. Epidemia jest z\u0142a, tak samo jak z\u0142a jest wojna i kryzys gospodarczy \u2013 nawet je\u015bli w jakiej\u015b dziejowej czy gatunkowej perspektywie s\u0105 czym\u015b niezb\u0119dnym.<\/p>\n\n\n\n
Opr\u00f3cz bilansu ludzkiego (\u201edemograficznego\u201d) musimy przeprowadzi\u0107 bilans gospodarczy i polityczny. Nie ma ju\u017c w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce \u015bwiat ogarnie recesja, z kt\u00f3rej b\u0119dzie si\u0119 wychodzi\u0107 latami. Powtarzaj\u0105 to wszyscy eksperci. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c Polski. Po raz pierwszy od lat 80. wyra\u017anie odczujemy spadek si\u0142y nabywczej naszych dochod\u00f3w. Przyjdzie inflacja, upadnie wiele firm, wiele os\u00f3b straci prac\u0119, a niekt\u00f3re rzeczy, jak bilety lotnicze, podro\u017cej\u0105 zapewne ju\u017c na zawsze. Ponadto niekt\u00f3re czynniki re\u017cimu sanitarnego ulegn\u0105 przekszta\u0142ceniu w utrwalone praktyki dyscyplinarne w\u0142adzy, przez co zar\u00f3wno u nas, jak i w krajach solidnej demokracji przyb\u0119dzie nieco \u201epa\u0144stwa realnego\u201d, a balans mi\u0119dzy bezpiecze\u0144stwem i wolno\u015bci\u0105 zn\u00f3w przesunie si\u0119 (tak jak po zamachach terrorystycznych) na stron\u0119 bezpiecze\u0144stwa. Nie pierwszy i pewnie nie ostatni raz.<\/p>\n\n\n\n
Trudno powiedzie\u0107, jaka b\u0119dzie reakcja narod\u00f3w Europy na recesj\u0119. Czy skupi\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 rz\u0105d\u00f3w, czy te\u017c mo\u017ce wzro\u015bnie rola Unii Europejskiej? Czy kryzys dobrze, czy \u017ale wp\u0142ynie na proces brexitu?<\/p>\n\n\n\n
Na te pytania trudno dzi\u015b odpowiedzie\u0107. Po\u017cyjemy, zobaczymy. Je\u015bli za\u015b chodzi o polityk\u0119 krajow\u0105, nie mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 niczego dobrego. PiS-owi si\u0119 upiek\u0142o. Je\u015bli wyjdziemy z epidemii obronn\u0105 r\u0119k\u0105, nar\u00f3d b\u0119dzie z rz\u0105du zadowolony i przez jaki\u015b czas utrzyma si\u0119 jeszcze odruch \u201ejednoczenia si\u0119 pod flag\u0105\u201d. Wszystkie afery i skandale \u2013 dzi\u015b ju\u017c zupe\u0142nie nieanga\u017cuj\u0105ce uwagi i emocji opinii publicznej \u2013 zostan\u0105 za kilka miesi\u0119cy zepchni\u0119te w niepami\u0119\u0107, a opozycja \u2013 z natury rzeczy bezsilna w czasie kryzysu, bo niemaj\u0105ca wp\u0142ywu na decyzje \u2013 przez jaki\u015b czas b\u0119dzie na ludziach sprawia\u0107 wra\u017cenie czego\u015b niepowa\u017cnego.<\/p>\n\n\n\n
Te psychologiczne efekty niezmiernie u\u0142atwi\u0105 PiS-owi zachowanie w\u0142adzy, a w pierwszej kolejno\u015bci wygranie wybor\u00f3w prezydenckich. PiS zrobi wszystko, aby mog\u0142y si\u0119 odby\u0107 w terminie, dzi\u0119ki czemu b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 spo\u017cytkowa\u0107 efekt wizerunkowy \u201esilnego pa\u0144stwa\u201d. Co gorsza, epidemia politycznie u\u015bmierci Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego, kt\u00f3ry od kilku miesi\u0119cy jest ju\u017c ledwie widoczny. Sched\u0119 po nim mo\u017ce przej\u0105\u0107 Morawiecki, a nawet Ziobro. W tym drugim przypadku b\u0119dziemy si\u0119 mieli z pyszna. To naprawd\u0119 realne zagro\u017cenie. Unia zapewne nie b\u0119dzie ju\u017c tak stanowczo broni\u0107 nas przed autorytarnymi rz\u0105dami.<\/p>\n\n\n\n
W tej sytuacji \u2013 paradoksalnie \u2013 po\u015br\u00f3d wielu z\u0142ych scenariuszy powinni\u015bmy popiera\u0107 wzmocnienie polityczne Morawieckiego. Je\u015bli to on b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 Polsk\u0105 po Kaczy\u0144skim, to szale\u0144cy b\u0119d\u0105 pod kontrol\u0105. Marne to pocieszenie, ale zawsze jakie\u015b. Niestety, nie mamy dzi\u015b powod\u00f3w do optymizmu. Mo\u017cemy jednak cieszy\u0107 si\u0119 sob\u0105. Bo znowu pokazujemy swoje najlepsze strony, jak kiedy\u015b w czasie wielkiej powodzi, a wcze\u015bniej w 1989 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nasta\u0142 dziwny, nieco od\u015bwi\u0119tny czas, w kt\u00f3rym socjalizujemy si\u0119 i solidaryzujemy ze sob\u0105, trzymaj\u0105c si\u0119 od siebie z daleka i izoluj\u0105c jedni od drugich. Jest inaczej i by\u0107 mo\u017ce wszystko si\u0119 ju\u017c troch\u0119 zmieni. Oby to do\u015bwiadczenie d\u0142u\u017cszego bycia sam na sam ze sob\u0105 i z bliskimi sprawi\u0142o, \u017ce zm\u0105drzejemy i trafnie ocenimy, co i […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4279,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[311,304,612,680,95,6,306,129],"tags":[856,855,853],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4274"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4278,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions\/4278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}