Bran\u017ca eventowa, muzyczna, teatralna, kinowa, restauratorska i hotelowa, lotnictwo, wynajem powierzchni biurowych i niekt\u00f3re inne us\u0142ugi \u2013 wszystko, co ucierpia\u0142o wiosn\u0105, b\u0119dzie cierpie\u0107 nadal. I to jest bardzo z\u0142a wiadomo\u015b\u0107. Bo ko\u0144ca epidemii nie wida\u0107. Zanim ten koronawirus stanie si\u0119 \u201ejednym z wielu\u201d, od kt\u00f3rych ma si\u0119 katar, a ch\u0119tni b\u0119d\u0105 mogli si\u0119 szczepi\u0107, min\u0105 mo\u017ce dwa albo trzy lata. Jak \u017cy\u0107?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Przysz\u0142o wi\u0119c lato, a jesie\u0144 za pasem. Spo\u015br\u00f3d wszystkich scenariuszy rozwoju sytuacji epidemicznej, kt\u00f3re specjali\u015bci zaserwowali nam wiosn\u0105, sprawdzaj\u0105 si\u0119 raczej te \u015brednie, co zreszt\u0105 nale\u017cy uzna\u0107 za statystycznie najbardziej typowe i spodziewane. Nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119 przepowiednie, \u017ce lato i ciep\u0142a pogoda \u201eu\u015bpi\u0105\u201d wirusy, a jednocze\u015bnie nic nie zapowiada, aby jesienne s\u0142oty, obni\u017cenie odporno\u015bci i og\u00f3lne zami\u0142owanie wirus\u00f3w do ch\u0142odniejszej pogody nie spowodowa\u0142y zwi\u0119kszenia liczby zaka\u017ce\u0144 i zachorowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Owszem, troch\u0119 si\u0119 ju\u017c przyzwyczaili\u015bmy do epidemii, pogodzili\u015bmy si\u0119 z codziennymi ofiarami i ma\u0142o uci\u0105\u017cliwym re\u017cimem sanitarnym, w kt\u00f3rym nauczyli\u015bmy si\u0119 \u017cy\u0107, lecz st\u0105pamy po cienkiej linii. Je\u015bli zwi\u0119kszy si\u0119 nieco liczba zaka\u017ce\u0144 i zgon\u00f3w, powr\u00f3ci l\u0119k i mobilizacja w\u0142adz, a wraz z tym powr\u00f3c\u0105 obostrzenia. Z pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 mia\u0142y bardziej inteligentny, wybi\u00f3rczy i regionalny charakter, nie b\u0119dzie totalnego lockdownu<\/em>, lecz ich wp\u0142yw na wiele obszar\u00f3w \u017cycia mo\u017ce by\u0107 dotkliwy. A to tym bardziej, \u017ce wiele bran\u017c jest ju\u017c wym\u0119czonych przez epidemi\u0119, je\u015bli nie przetr\u0105conych i st\u0142amszonych. Wielu firmom i wielu ludziom niewiele ju\u017c trzeba, \u017ceby si\u0119 za\u0142ama\u0107. Pogorszenie nastroj\u00f3w epidemiczno-konsumenckich jesieni\u0105 dobije to, czego przeciwno\u015bci losu dot\u0105d nie zdo\u0142a\u0142y wzmocni\u0107.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wno trzy miesi\u0105ce temu pisa\u0142em: \u201ewok\u00f3\u0142 nas mg\u0142a. Niewiele wida\u0107 poza tym, \u017ce lepiej ju\u017c by\u0142o. To znaczy na logik\u0119: b\u0119dzie gorzej. Mo\u017ce nie ka\u017cdemu, lecz wi\u0119kszo\u015bci. Gdy minie dr\u0119twe i\u00a0dziwne lato, a\u00a0nastanie biedna i\u00a0niespokojna jesie\u0144, b\u0119dziemy wiedzie\u0107 wi\u0119cej. Kto ma prac\u0119, a\u00a0kto nie. Czyj biznes przetrwa\u0142, a\u00a0kto ma ju\u017c tylko d\u0142ugi. Kto jest niezb\u0119dny i\u00a0bez kogo \u015bwiat doskonale mo\u017ce si\u0119 obej\u015b\u0107. Kto jest wa\u017cny i\u00a0kochany, a\u00a0kto mo\u017ce ju\u017c sobie i\u015b\u0107 do diab\u0142a. Gdy podniesie si\u0119 mg\u0142a, przed ka\u017cd\u0105 i\u00a0ka\u017cdym z\u00a0nas ods\u0142oni si\u0119 krajobraz prawdy. Nieliczni b\u0119d\u0105 zbudowani tym widokiem. Wielu b\u0119dzie zrozpaczonych\u201d.<\/p>\n\n\n\n Niestety, nic nie wskazuje na to, \u017ce b\u0119dzie inaczej. Trwa to dr\u0119twe i dziwne lato. Jeszcze s\u0105 dotacje, jeszcze si\u0119 my\u015bli o wakacjach, jeszcze \u201ejako\u015b jest\u201d i \u201ejako\u015b to b\u0119dzie\u201d. Lecz jesieni\u0105 strumie\u0144 rz\u0105dowych pieni\u0119dzy zacznie wysycha\u0107, zapasy si\u0119 sko\u0144cz\u0105, a ci, co ledwie prze\u017cyli kwiecie\u0144 i maj, b\u0119d\u0105 musieli we wrze\u015bniu odpowiedzie\u0107 sobie na pytanie, czy mog\u0105 dalej tak trwa\u0107, czy jednak musz\u0105 spasowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n I wielu spasuje. Nie da si\u0119 pompowa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107 pustego, po\u017cyczonego pieni\u0105dza w gospodark\u0119, nie da si\u0119 kredytowa\u0107 sztucznej koniunktury bez ko\u0144ca. W pewnym momencie gospodarka upomni si\u0119 o zwrot pieni\u0119dzy. Przyjdzie inflacja, a trzymane na kropl\u00f3wkach firmy upadn\u0105. Recesj\u0119 trzeba b\u0119dzie przechorowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie nie mnie szacowa\u0107 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 kryzysu – chcia\u0142em tylko przypomnie\u0107 rzecz oczywist\u0105, \u017ce ten kryzys jest, a jego ujawnienie si\u0119 w postaci bankructw i zwolnie\u0144 to kwestia czasu. Gdy sko\u0144czy si\u0119 got\u00f3wka, zacznie si\u0119 bieda.<\/p>\n\n\n\n Bankructwa i zwolnienia to jedno, a degradacja ca\u0142ych bran\u017c to drugie. Nie da si\u0119 bez ko\u0144ca robi\u0107 dobrej miny do z\u0142ej gry. Koncerty i festiwale \u201ehybrydowe\u201d to namiastki, a szko\u0142y i uczelnie, na kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zaj\u0119\u0107 prowadzi si\u0119 online, powoli trac\u0105 sens, zamieniaj\u0105c si\u0119 w kana\u0142y produkuj\u0105ce niezbyt dobre wideomateria\u0142y edukacyjne. Uniwersytety ani teatry nie mog\u0105 tak funkcjonowa\u0107 latami. Co da si\u0119 wytrzyma\u0107 przez sezon, staje si\u0119 zab\u00f3jcze, gdy musi trwa\u0107 przez kolejne. Edukacja milion\u00f3w m\u0142odych ludzi uleg\u0142a zaburzeniu \u2013 to nie zostanie bez wp\u0142ywu na ich \u017cycie, kt\u00f3re przecie\u017c i tak b\u0119dzie przebiega\u0107 pod znakiem walki z przegrzaniem planety.<\/p>\n\n\n\n Arty\u015bci, trac\u0105c naturalny kontakt i wi\u0119\u017a z publiczno\u015bci\u0105, w wielu wypadkach poddadz\u0105 si\u0119 i zwin\u0105 skrzyd\u0142a. Edukacja i kultura wepchni\u0119te do sieci b\u0119d\u0105 si\u0119 wyobcowywa\u0107 i odrealnia\u0107. Grozi nam kulturowy autyzm i podst\u0119pna, post\u0119puj\u0105ca melancholia spo\u0142eczna.<\/p>\n\n\n\n Jesie\u0144 i zima b\u0119d\u0105 trudne. W og\u00f3le b\u0119dzie s\u0142abo, a\u017c do czasu, gdy powstanie w miar\u0119 skuteczna szczepionka, a ludzie, zw\u0142aszcza starsi, naprawd\u0119 zaczn\u0105 j\u0105 masowo stosowa\u0107. Wiosn\u0105 dostali\u015bmy mocny cios w szcz\u0119k\u0119. Teraz siedzimy w naro\u017cniku i odzyskujemy r\u00f3wnowag\u0119, lecz nasza zdolno\u015b\u0107 do przyj\u0119cia kolejnych cios\u00f3w bardzo os\u0142ab\u0142a. Wiosenny kryzys epidemiczny nie zadzia\u0142a jak szczepionka, kt\u00f3ra nas uodporni na kolejne ataki wirusa. W biznesie tak nie ma. Nie zarabiasz \u2013 musisz si\u0119 zad\u0142u\u017cy\u0107 i zu\u017cywa\u0107 zapasy, a\u017c pojawi\u0105 si\u0119 nowe zam\u00f3wienia. Na brak pieni\u0119dzy nie mo\u017cna si\u0119 uodporni\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie sporo pieni\u0119dzy sypnie nam Unia. Ale to te\u017c b\u0119dzie pieni\u0105dz pusty, inflacyjny. Mo\u017ce zd\u0142awi\u0107 recesj\u0119, lecz nie b\u0119dzie to pieni\u0105dz inwestycyjny, rozwojowy.<\/p>\n\n\n\n Co gorsza, te gigantyczne wydatki na utrzymanie koniunktury i konsumpcji odbior\u0105 nam szanse na wielkie inwestycje ekologiczne, kt\u00f3rych tak bardzo potrzebujemy. Nie pomog\u0105 te\u017c postawi\u0107 na nogi edukacji ani kultury, je\u015bli arty\u015bci nie wr\u00f3c\u0105 na estrady, a studenci do sal wyk\u0142adowych. Nasze straty bowiem to nie tylko te twarde, wymierne w pieni\u0105dzu. Przede wszystkim s\u0105 to straty mi\u0119kkie, kulturowe. Ich obawiam si\u0119 najbardziej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bran\u017ca eventowa, muzyczna, teatralna, kinowa, restauratorska i hotelowa, lotnictwo, wynajem powierzchni biurowych i niekt\u00f3re inne us\u0142ugi \u2013 wszystko, co ucierpia\u0142o wiosn\u0105, b\u0119dzie cierpie\u0107 nadal. I to jest bardzo z\u0142a wiadomo\u015b\u0107. Bo ko\u0144ca epidemii nie wida\u0107. Zanim ten koronawirus stanie si\u0119 \u201ejednym z wielu\u201d, od kt\u00f3rych ma si\u0119 katar, a ch\u0119tni b\u0119d\u0105 mogli si\u0119 szczepi\u0107, min\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4559,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[925,855,853,924,913],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4550"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4558,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4550\/revisions\/4558"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}