W Gazie gin\u0105 ludzie, bo\nIranowi i szejkom, op\u0142acaj\u0105cym terroryzm Hamasu, zachcia\u0142o si\u0119 po raz kolejny rozp\u0119ta\u0107\nwojn\u0119. Izrael zabija, bo si\u0119 broni. Jednak\u017ce temu akurat pa\u0144stwu prawa do obrony\nsi\u0119 odmawia. \u017bydom nie wolno zabija\u0107 \u2013 \u017bydzi s\u0105 od tego, \u017ceby ich zabija\u0107!<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Za ka\u017cdym razem, gdy\nwzmaga si\u0119 terroryzm palesty\u0144ski (zawsze w nast\u0119pstwie jakiego\u015b zapalnego\nincydentu, nieraz z udzia\u0142em \u017cydowskich ekstremist\u00f3w), \u015bwiat rozpala si\u0119\nnienawi\u015bci\u0105 do \u017byd\u00f3w. Od kiedy jest internet, wida\u0107 t\u0119 nienawi\u015b\u0107 jaskrawiej ni\u017c\nkiedykolwiek. Oto krwio\u017cerczy \u017bydzi trzymaj\u0105 Palesty\u0144czyk\u00f3w w getcie i stopniowo\neksterminuj\u0105, czyni\u0105c im to, czego wcze\u015bniej doznali od Hitlera. Te i podobne\nim haniebne, szale\u0144czo pod\u0142e s\u0142owa nienawi\u015bci g\u0142oszone s\u0105 masowo i bez przeszk\u00f3d.\nGdyby nie to, \u017ce dziesi\u0105tki milion\u00f3w ameryka\u0144skich protestant\u00f3w uwa\u017ca \u017byd\u00f3w za Nar\u00f3d\nWybrany i prawomocnych stra\u017cnik\u00f3w Ziemi \u015awi\u0119tej, wymuszaj\u0105c na rz\u0105dzie\nameryka\u0144skim ochron\u0119 Izraela, to ma\u0142e pa\u0144stwo dawno by ju\u017c nie istnia\u0142o. Druga\nojczyzna wszystkich \u017byd\u00f3w diaspory trzyma si\u0119 dzi\u0119ki religii. Chrze\u015bcija\u0144skiej\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ilekro\u0107 \u017bydzi (co za s\u0142owo, s\u0142owo oskar\u017cenie!) zabijaj\u0105 Palesty\u0144czyk\u00f3w, unosi si\u0119 kurz zapomnianego i wypartego antysemityzmu. Kog\u00f3\u017c z bij\u0105cych na alarm z powodu \u017cydowskich zbrodni na Palesty\u0144czykach obchodz\u0105 zbrodnie palesty\u0144skie pope\u0142niane na \u017bydach, a nawet te okrutne szykany i dyskryminacja, kt\u00f3rej sami Palesty\u0144czycy podlegaj\u0105 ze strony Arab\u00f3w w kilku o\u015bciennych krajach?<\/p>\n\n\n\n
Bo przecie\u017c nie o sympati\u0119 dla samych Palesty\u0144czyk\u00f3w europejskim filistrom chodzi, lecz o antypati\u0119 dla \u017byd\u00f3w. Sympatii nie ma, lecz empatii pod dostatkiem \u2013 odwrotnie proporcjonalnie do zimnej nie-empatii w stosunku do \u017byd\u00f3w. Ile\u017c to pe\u0142nych grozy lament\u00f3w nad zamordowanymi palesty\u0144skimi dzie\u0107mi! A odwa\u017cy\u0142by si\u0119 kto podnosi\u0107 publicznie larum z powodu wysadzanych w powietrze hurtem, ca\u0142ymi autobusami, dzieci \u017cydowskich? To by\u0142oby faux pas<\/em>, dow\u00f3d niewra\u017cliwo\u015bci na los palesty\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119c je\u015bli z ca\u0142\u0105 moc\u0105 pot\u0119piasz terroryzm, lecz mimo to wydaje ci si\u0119, \u017ce Izrael jest w swej wojnie z ca\u0142ym \u015bwiatem muzu\u0142ma\u0144skim stron\u0105 agresywn\u0105 i nie chce ci si\u0119 czyta\u0107 wywa\u017conych i fachowych analiz skrajnie z\u0142o\u017conej sytuacji na Bliskim Wschodzie, to b\u0105d\u017a tak dobry i daj chocia\u017c szans\u0119 kilku prostym prawdom oraz zdrowemu rozs\u0105dkowi. Ot tak, aby\u015b nie musia\u0142 si\u0119 wi\u0119cej obawia\u0107, \u017ce mo\u017ce jeste\u015b w ocenie sytuacji stronniczy, gdy nie wiedzie\u0107 czemu, ni z tego, ni z owego, nic na co dzie\u0144 nieobchodz\u0105cy ci\u0119 muzu\u0142manie staj\u0105 ci si\u0119 tak bliscy, gdy zabijaj\u0105 ich nie jacy\u015b inni muzu\u0142manie czy te\u017c, dajmy na to, hindui\u015bci, lecz w\u0142a\u015bnie \u017bydzi.<\/p>\n\n\n\n Po\u015bwi\u0119\u0107 wi\u0119c kwadrans na te kilka punkt\u00f3w, kt\u00f3re bez wdawania si\u0119 w szczeg\u00f3\u0142y dla ciebie przygotowa\u0142em. Ale najpierw popatrz na map\u0119 i zobacz malute\u0144ki Izrael, gdzie mieszka siedem milion\u00f3w \u017byd\u00f3w, i wielkie pa\u0144stwa okoliczne \u2013 wrogie lub wr\u0119cz nienawidz\u0105ce Izraela i zaludnione \u0142\u0105cznie przez setki milion\u00f3w ludzi. Czy naprawd\u0119 mo\u017cesz sobie wyobrazi\u0107, \u017ce Izrael szuka z nimi zwady i je atakuje?<\/p>\n\n\n\n To bardzo prosty eksperyment my\u015blowy. B\u0119d\u0119 ci\u0119 prosi\u0142 o wykonanie jeszcze innego, to znaczy wyobra\u017cenie sobie, jak na miejscu Izraela post\u0105pi\u0142aby Polska i Polacy b\u0105d\u017a jaki\u015b inny kraj. To ju\u017c nieco trudniejsze, lecz niezb\u0119dne, je\u015bli chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 w ocenie Izraela cho\u0107by minimum bezstronno\u015bci i uczciwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n A oto kilka prostych prawd na temat konfliktu izraelsko-palesty\u0144skiego:<\/p>\n\n\n\n 1.<\/strong> Izrael powsta\u0142 w 1948 r. w oparciu o rezolucj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych na mikroskopijnym terytorium i natychmiast zosta\u0142 zaatakowany przez Arab\u00f3w. Wygra\u0142 tamt\u0105 wojn\u0119 i wszystkie kolejne. \u017badnej z nich nie zacz\u0105\u0142, za to w kilku z nich poszerza\u0142 swoje terytorium. W odwecie w stosunku do agresor\u00f3w zatrzymywa\u0142 zaj\u0119te terytoria dla siebie i zasiedla\u0142, kosztem wysiedle\u0144 i przesiedle\u0144 miejscowej ludno\u015bci. Wysiedli\u0142 wiele rodzin, jakkolwiek wcze\u015bniej to samo spotka\u0142o \u017byd\u00f3w w Jerozolimie ze strony Arab\u00f3w. Wiele miejsc, w kt\u00f3rych teraz mieszkaj\u0105 rodziny arabskie i palesty\u0144skie, kiedy\u015b by\u0142o zamieszka\u0142ych przez \u017byd\u00f3w, cho\u0107 wyp\u0119dzonych ze swych siedzib Palesty\u0144czyk\u00f3w (w nast\u0119pstwie wojen) jest wielokrotnie wi\u0119cej. \u017bydzi nie chc\u0105 wraca\u0107 do wschodniej Jerozolimy \u2013 za to Palesty\u0144czycy mieszkaj\u0105cy w Syrii czy w Libanie chc\u0105 odzyska\u0107 swoj\u0105 dawn\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107. Maj\u0105 w tym poparcie \u015bwiatowej opinii. To jedyny taki przypadek w historii, aby opinia publiczna domaga\u0142a si\u0119 \u201eprawa powrotu\u201d. Nie baczy ona wcale na to, kto kogo napad\u0142 \u2013 liczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie to, \u017ce ziemi\u0119 wzi\u0119li \u017bydzi.<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong> \u017bydzi nie sprowadzili si\u0119 od Izraela po wojnie \u2013 mieszkali w Palestynie zawsze, cho\u0107 od ko\u0144ca XIX w. zacz\u0119\u0142o ich przybywa\u0107. Wykupywali ziemi\u0119, ci\u0119\u017cko pracowali i marzyli o niepodleg\u0142ym pa\u0144stwie. W ko\u0144cu, po Holokau\u015bcie, znalaz\u0142o si\u0119 ich ponad 600 tysi\u0119cy. Wtedy proklamowali swoje pa\u0144stwo w Tel Awiwie, Hajfie i okolicach. Co do zasady zar\u00f3wno spo\u0142ecze\u0144stwo Izraela, jak i wi\u0119kszo\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w izraelskich chcia\u0142a, aby Palesty\u0144czycy mieli w\u0142asne pa\u0144stwo. \u017baden z kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych mieszkaj\u0105 masy Palesty\u0144czyk\u00f3w (Jordania, Syria, Liban), nie daje im najmniejszej nawet nadziei, \u017ce na cz\u0119\u015bci terytori\u00f3w tych\u017ce kraj\u00f3w powstanie jakie\u015b palesty\u0144skie pa\u0144stwo. I chocia\u017c s\u0105 Palesty\u0144czycy (zw\u0142aszcza ci niemaj\u0105cy obywatelstwa izraelskiego) traktowani przez Izrael jak osoby drugiej kategorii, to nigdzie nie maj\u0105 wi\u0119kszych praw politycznych i obywatelskich ni\u017c w demokratycznym Izraelu. Maj\u0105 ich mniej we w\u0142asnym p\u00f3\u0142pa\u0144stwie, zwanym Autonomi\u0105 Palesty\u0144sk\u0105, jeszcze mniej w Jordanii, gdzie s\u0105 dyskryminowani przez dominuj\u0105cych Beduin\u00f3w, a najmniej w Gazie, kt\u00f3ra jest satrapi\u0105 zarz\u0105dzan\u0105 przez terroryst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Jednak\u017ce to nie od Jordanii czy Syrii Palesty\u0144czycy oczekuj\u0105 pa\u0144stwa i nie przeciwko Jordanii czy Libanowi, gdzie s\u0105 traktowani podle, zwracaj\u0105 sw\u00f3j gniew. Jest tak dlatego, \u017ce jedynie Izrael stwarza jak\u0105\u015b nadziej\u0119 na palesty\u0144sk\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107, a jednocze\u015bnie \u017bydzi s\u0105 niewiernymi, przez co \u0142atwiej buntowa\u0107 si\u0119 przeciwko nim i ich nienawidzi\u0107. Owszem, rz\u0105dy Izraela nie dawa\u0142y nigdy Palesty\u0144czykom tyle, ile ci sobie \u017cyczyli; daleko by\u0142o do tego. Dawa\u0142y jednak\u017ce (kilka razy) realn\u0105 nadziej\u0119 na niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Tylko \u017ce jednocze\u015bnie nigdy nie chcia\u0142y si\u0119 zgodzi\u0107 (jako \u017ce \u017bydzi s\u0105 z\u0142ymi lud\u017ami) na realizacj\u0119 uporczywie powracaj\u0105cego palesty\u0144skiego postulatu, aby pa\u0144stwo Izrael przesta\u0142o istnie\u0107\u2026<\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong> Wiele by\u0142o w ci\u0105gu minionego stulecia akt\u00f3w przemocy i terroru \u017byd\u00f3w na Palesty\u0144czykach. Jednak\u017ce dysproporcja pomi\u0119dzy terrorem uprawianym przez \u017byd\u00f3w, a tym, kt\u00f3rego byli ofiarami, by\u0142a zawsze uderzaj\u0105ca. Nigdy nie by\u0142o tak, aby licz\u0105ca si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa Izraela \u017cyczy\u0142a \u015bmierci wszystkim Palesty\u0144czykom, a tysi\u0105ce jakich\u015b \u201e\u017cydowskich bojownik\u00f3w\u201d anga\u017cowa\u0142y si\u0119 w wysadzanie arabskich autobus\u00f3w i podobne zbrodnie. Ataki terrorystyczne ze strony \u017byd\u00f3w zawsze by\u0142y bardzo nieliczne i spotyka\u0142y si\u0119 z powszechnym pot\u0119pieniem obywateli Izraela. Ulice Tel Awiwu nigdy nie ta\u0144czy\u0142y upojone wiadomo\u015bci\u0105, \u017ce jakiemu\u015b \u017cydowskiemu terrory\u015bcie uda\u0142o si\u0119 zamordowa\u0107 jakiego\u015b niewinnego Araba.<\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong> Izrael w ci\u0105gu swej ponadsiedemdziesi\u0119cioletniej historii pope\u0142ni\u0142 wiele zbrodni na ludno\u015bci arabskiej i palesty\u0144skiej. Niekt\u00f3re z nich nie zosta\u0142y przez izraelski wymiar sprawiedliwo\u015bci os\u0105dzone, a wielu sprawc\u00f3w usz\u0142o bez kary. Jednak\u017ce bilans zbrodniczych narusze\u0144 praw wojny w uderzaj\u0105cym stopniu przemawia na rzecz Izraela. I nie chodzi tylko o to, \u017ce Palesty\u0144czycy nie wsadzaj\u0105 do wi\u0119zie\u0144 swoich zbrodniarzy wojennych, a za to czcz\u0105 ich jako bohater\u00f3w, lecz po prostu o to, \u017ce co do zasady staraj\u0105 si\u0119 zamordowa\u0107 tylu \u017byd\u00f3w (w tym kobiet i dzieci), ilu tylko si\u0119 da. \u017bydzi za\u015b odwrotnie \u2013 z wyj\u0105tkiem kilkudziesi\u0119ciu mo\u017ce zbrodniczych akcji dok\u0142adaj\u0105 wszelkich stara\u0144, aby zabi\u0107 jak najmniej palesty\u0144skich cywil\u00f3w. To jest r\u00f3\u017cnica radykalna.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tajmy o tym, \u017ce w ka\u017cdej wojnie ka\u017cda ze stron konfliktu (r\u00f3wnie\u017c ta zaatakowana) pope\u0142nia zbrodnie. Dlatego nie wolno inaczej ocenia\u0107 moralnie walcz\u0105cych stron, ni\u017c por\u00f3wnuj\u0105c zakres pope\u0142nionych przez nie zbrodni. Ta strona, kt\u00f3ra dopuszczaj\u0105c si\u0119 zbrodni, pope\u0142nia ich ma\u0142o, ma prawo do dumy. Takie s\u0105 paradoksalne prawa wolny. Gdzie jest wojna, tam jest i zbrodnia. Dlatego mo\u017cna z pewno\u015bci\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce Izrael dopuszcza\u0142 si\u0119 zbrodni. Tyle \u017ce dopuszcza\u0142 si\u0119 ich bardzo ma\u0142o w por\u00f3wnaniu ze swoimi wrogami, kt\u00f3rzy nie tylko \u0142amali notorycznie regu\u0142y wojny, lecz przede wszystkim przez ca\u0142e dekady krzywdzili i ciemi\u0119\u017cyli w\u0142asn\u0105 ludno\u015b\u0107. Izrael tymczasem jest demokratycznym pa\u0144stwem prawa (cho\u0107 nie tak doskona\u0142ym jak kraje p\u00f3\u0142nocnej i zachodniej Europy).<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong> Izrael \u017cyje w stanie permanentnej, tl\u0105cej si\u0119 wojny. Niemal ka\u017cdego dnia udaremnia ataki terrorystyczne \u2013 gdy dawniej nie umia\u0142 zapobiega\u0107 im tak skutecznie, \u017bydzi gin\u0119li z r\u0105k Arab\u00f3w i Palesty\u0144czyk\u00f3w prawie codziennie. Dzi\u015b, gdy spada na nich deszcz sponsorowanych przez Iran palesty\u0144skich rakiet, ginie ich bardzo niewielu \u2013 wsz\u0119dzie bowiem s\u0105 schrony, dzia\u0142a znakomita obrona cywilna, a przede wszystkim najlepsze na \u015bwiecie systemy przeciwrakietowe. Si\u0142a Izraela sprawia, \u017ce w wojnie obronnej, kt\u00f3r\u0105 prowadzi, ponosi znacznie mniej ofiar ni\u017c wr\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n Wr\u00f3g, czyli Iran oraz inne pa\u0144stwa muzu\u0142ma\u0144skie, nie wyst\u0119puje wprost przeciwko Izraelowi, lecz za po\u015brednictwem \u017ale uzbrojonych i biednych Palesty\u0144czyk\u00f3w. I cho\u0107 jak \u017cadne inne pa\u0144stwo zaanga\u017cowane w wojn\u0119 Izrael dok\u0142ada wszelkich stara\u0144, aby jego ataki by\u0142y precyzyjne, ginie wielu cywil\u00f3w. Terrory\u015bci palesty\u0144scy bardzo o to dbaj\u0105, gdy\u017c liczne ofiary (zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d dzieci) zjednuj\u0105 im przychylno\u015b\u0107 nastawionej do \u017byd\u00f3w niech\u0119tnie (\u017ceby nie powiedzie\u0107: antysemickiej) zachodniej opinii publicznej.<\/p>\n\n\n\n Jak dbaj\u0105? Po prostu mocuj\u0105 instalacje rakietowe w tkance miejskiej Gazy, a sami ukrywaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej. Mimo to Izrael nie ustaje (nie zawsze, lecz na og\u00f3\u0142) w staraniach, aby gin\u0119\u0142o jak najmniej ludzi. Czy znamy jaki\u015b inny kraj, kt\u00f3ry dor\u00f3wnywa\u0142by Izraelowi pod tym wzgl\u0119dem? Czy Amerykanie albo Rosjanie ryzykuj\u0105 \u017cycie agent\u00f3w i \u017co\u0142nierzy, aby nie gin\u0119li nieuzbrojeni ludzie? Czy jest jak\u0105\u015b norm\u0105, aby zabiera\u0107 rannych wrog\u00f3w do w\u0142asnych szpitali? Albo dostarcza\u0107 im pr\u0105d i wod\u0119?<\/p>\n\n\n\n Zbrodniczy Izrael ustanawia nowe standardy etyki wojennej. Bo te\u017c jest jedynym pa\u0144stwem na \u015bwiecie, kt\u00f3rego winy s\u0105 przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105 skrupulatnie liczone i pi\u0119tnowane. \u017baden bowiem kraj, cho\u0107by nie wiedzie\u0107 jak pod\u0142\u0105 by\u0142 tyrani\u0105 i jak by\u0142 agresywny, nie \u015bci\u0105ga na siebie tyle nienawi\u015bci co kraj \u017byd\u00f3w. Po prostu dlatego, \u017ce jest to kraj \u017byd\u00f3w. Wi\u0119cej t\u0142umaczy\u0107 nie trzeba.<\/p>\n\n\n\n 6.<\/strong> Podstaw\u0105 bezpiecze\u0144stwa Izraela s\u0105 wszechobecne zasieki, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce przemyt ludzi i broni. Zasieki (czyli \u201emur\u201d) nie powsta\u0142y dla niczyjej przyjemno\u015bci ani z nienawi\u015bci, lecz z konieczno\u015bci. Czy jakie\u015b pa\u0144stwo, dajmy na to Polska, n\u0119kane przez terroryst\u00f3w i ostrzeliwane, nie odgrodzi\u0142oby si\u0119 zasiekami? Chyba nie ma takiego. Gaza \u2013 rz\u0105dzona przez brutalny Hamas \u2013 odci\u0119ta jest od \u015bwiata zar\u00f3wno przez \u017byd\u00f3w, jak i Egipcjan. Odci\u0119tych jest te\u017c wiele miast na Zachodnim Brzegu \u2013 nie tylko palesty\u0144skich. Za murami (zasiekami) mieszka wielu Palesty\u0144czyk\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c wielu \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n To wielka tragedia, lecz po palesty\u0144skich powstaniach (intifadach) zno\u015bne stosunki izraelsko-palesty\u0144skie uleg\u0142y trwa\u0142emu pogorszeniu. Palesty\u0144czycy chcieliby pracowa\u0107 w \u017cydowskich przedsi\u0119biorstwach i sprzedawa\u0107 \u017bydom towary, a \u017bydzi chcieliby je\u017adzi\u0107 na zakupy do nieodleg\u0142ego od Jerozolimy Betlejem \u2013 tak jak to by\u0142o jeszcze w latach 80. Nienawi\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z nakr\u0119cania przez pot\u0119gi \u015bwiata muzu\u0142ma\u0144skiego wojennej spirali, z palesty\u0144skich atak\u00f3w terrorystycznych oraz budowania przez \u017byd\u00f3w kolejnych osiedli \u017cydowskich na terenach palesty\u0144skich sprawia, \u017ce perspektywa pokoju wci\u0105\u017c si\u0119 oddala.<\/p>\n\n\n\n Jednak gdy siedz\u0119 w arabsko-\u017cydowskiej kawiarni w Jerozolimie, s\u0142ysz\u0105c wok\u00f3\u0142 siebie zmieszany gwar j\u0119zyka arabskiego i hebrajskiego, albo przekraczam z izraelskimi przyjaci\u00f3\u0142mi jorda\u0144sk\u0105 granic\u0119, odbieraj\u0105c paszport od u\u015bmiechni\u0119tego pogranicznika, odradza si\u0119 we mnie nadzieja. P\u00f3ki ta nadzieja jest, jest nadzieja.<\/p>\n\n\n\n Miejcie lito\u015b\u0107 dla\nIzraela!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W Gazie gin\u0105 ludzie, bo Iranowi i szejkom, op\u0142acaj\u0105cym terroryzm Hamasu, zachcia\u0142o si\u0119 po raz kolejny rozp\u0119ta\u0107 wojn\u0119. Izrael zabija, bo si\u0119 broni. Jednak\u017ce temu akurat pa\u0144stwu prawa do obrony si\u0119 odmawia. \u017bydom nie wolno zabija\u0107 \u2013 \u017bydzi s\u0105 od tego, \u017ceby ich zabija\u0107!<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5190,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[619,23],"tags":[1079,30,590,1078],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5186"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5191,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5186\/revisions\/5191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}