{"id":5276,"date":"2021-07-05T17:33:26","date_gmt":"2021-07-05T15:33:26","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=5276"},"modified":"2021-07-05T23:01:32","modified_gmt":"2021-07-05T21:01:32","slug":"80-rocznica-pogromow-i-nie-tylko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2021\/07\/05\/80-rocznica-pogromow-i-nie-tylko\/","title":{"rendered":"80. rocznica pogrom\u00f3w i nie tylko"},"content":{"rendered":"\n

Mamy 75. rocznic\u0119 pogromu kieleckiego. Najwi\u0119kszego spo\u015br\u00f3d wielu pogrom\u00f3w poholokaustowych. Zgin\u0119\u0142o w nim ponad 40 os\u00f3b. W sumie w pierwszych latach powojennych bandy zamordowa\u0142y co najmniej 1500 \u017byd\u00f3w, a wielu jeszcze (w tym dzieci) pobi\u0142y i zastrasza\u0142y. Dzia\u0142o si\u0119 to w wielu regionach i miastach – r\u00f3wnie\u017c w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa wci\u0105\u017c tych fakt\u00f3w nie zna i zna\u0107 nie chce, s\u0105dz\u0105c, \u017ce wszystko ogranicza\u0142o si\u0119 do Jedwabnego i Kielc. Podobnie te\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 my\u015bli, \u017ce komory gazowe by\u0142y przeznaczone dla Polak\u00f3w i innych nacji, w tym \u017byd\u00f3w, a plan wymordowania \u017byd\u00f3w by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego planu, w kt\u00f3rym w drugiej kolejno\u015bci wymordowani mieli zosta\u0107 Polacy. Tym samym wszelkie pretensje \u017byd\u00f3w do wyj\u0105tkowo\u015bci ich martyrologii s\u0105 nieuzasadnione.<\/p>\n\n\n\n

Tak my\u015blano w PRL i tak my\u015bl\u0105 Polacy dzisiaj. Na szcz\u0119\u015bcie nie wszyscy. W wielu przypadkach do pogrom\u00f3w pod\u017cega\u0142y w\u0142adze komunistyczne, staraj\u0105ce si\u0119 skanalizowa\u0107 nienawi\u015b\u0107, jak\u0105 budzi\u0142 terror NKWD i UB, kieruj\u0105c j\u0105 przeciwko \u017bydom licznie zatrudnionym w aparacie bezpiecze\u0144stwa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w z powodu pogrom\u00f3w wyjecha\u0142a z kraju – pomimo wzgl\u0119dnie dobrego traktowania przez w\u0142adze komunistyczne w pierwszych latach powojennych.<\/p>\n\n\n\n

Za kilka dni zacznie si\u0119 seria rocznic – osiemdziesi\u0105tych rocznic – pogrom\u00f3w z lipca 1941 r. na Podlasiu. By\u0142o ich ponad 20, a najbardziej znane to pogromy w Jedwabnem, Radzi\u0142owie i W\u0105soszu. Polacy zamordowali w\u00f3wczas ok. trzech tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w. Symbolem podlaskich pogrom\u00f3w sta\u0142a si\u0119 p\u0142on\u0105ca stodo\u0142a. Do dzi\u015b ludno\u015b\u0107 miejscowa z nielicznymi wyj\u0105tkami wypiera si\u0119 swych win i odnosi si\u0119 z niech\u0119ci\u0105, a nawet wrogo\u015bci\u0105 do os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w rocznicowych ceremoniach upami\u0119tniaj\u0105cych pogromy. Do dzi\u015b pomniki w pogromowych wsiach k\u0142ami\u0105, bo na tablicach nie pojawia si\u0119 s\u0142owo „Polacy”. Do dzi\u015b \u017cydowscy mieszka\u0144cy dziesi\u0105tek polskich miasteczek, w kt\u00f3rych w og\u00f3le zdecydowano si\u0119 wystawi\u0107 jakie\u015b upami\u0119tnienia, okre\u015blani s\u0105 jako „byli mieszka\u0144cy”, kt\u00f3rych si\u0119 oto niniejszym upami\u0119tnia.<\/p>\n\n\n\n

To nie do wiary, jak bardzo \u017bydzi i pami\u0119\u0107 o nich uwiera i dra\u017cni Polak\u00f3w. Ofiary pogrom\u00f3w stanowi\u0105 nieznaczny odsetek \u017byd\u00f3w pomordowanych b\u0105d\u017a wydanych Niemcom przez Polak\u00f3w. Pogromy s\u0105 jednak w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b odra\u017caj\u0105ce i przera\u017caj\u0105ce. Pokazuj\u0105 skal\u0119 i spo\u0142eczny charakter panuj\u0105cej nienawi\u015bci. Nienawi\u015bci wywo\u0142ywanej i podtrzymywanej przez stulecia przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, a w okresie mi\u0119dzywojennym dodatkowo przez partie i organizacja faszystowskie, dzia\u0142aj\u0105ce legalnie r\u00f3wnie\u017c we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Fakt, i\u017c wolno im nadal sia\u0107 nienawi\u015b\u0107, jest ha\u0144b\u0105 dla pa\u0144stwa i dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Daremnie powtarzamy „nigdy wi\u0119cej”, skoro prawda jest za\u0142gana, a nazi\u015bci maszeruj\u0105 z poniesionymi g\u0142owami i wype\u0142niaj\u0105 go\u015bcinne dla siebie \u015bwi\u0105tynie. S\u0105dz\u0105c po ilo\u015bci i trwa\u0142o\u015bci otrzymywanych gr\u00f3\u017ab oraz po zalewie rasistowskiej nienawi\u015bci w internecie, nie mam \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce przy pierwszej sposobno\u015bci, gdyby zn\u00f3w nasta\u0142a anarchia, \u017bydzi byliby mordowani. Na szcz\u0119\u015bcie bardzo niewielu – bo te\u017c niewielu ich w Polsce zosta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Na zdj\u0119ciu poni\u017cej trumny ofiar pogromu kieleckiego. Prosz\u0119 Was o kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 \u017calu i zadumy nad tym, co wydarzy\u0142o si\u0119 w naszym kraju tu\u017c po wojnie i co uczyniono tym nielicznym, kt\u00f3rych nie zd\u0105\u017cyli zamordowa\u0107 hitlerowcy. Jako syn ocala\u0142ych staram si\u0119 zrozumie\u0107 Zag\u0142ad\u0119. Jedn\u0105 z jej najbardziej niepoj\u0119tych tajemnic jest bezmiar pod\u0142o\u015bci tych, kt\u00f3rzy szli mordowa\u0107 najbardziej bezbronnych i cudem ocalonych.<\/p>\n\n\n\n

Te dni to r\u00f3wnie\u017c rocznica zamordowania przez Niemc\u00f3w ponad czterdziestu profesor\u00f3w lwowskich uczelni wy\u017cszych oraz cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin w parku na Wzg\u00f3rzach Wuleckich we Lwowie. W kolejnych miesi\u0105cach i latach Niemcy zabili jeszcze ok. trzydziestu przedstawicieli polskiej inteligencji we Lwowie. W\u015br\u00f3d pomordowanych 4 lipca 1941 r. by\u0142 Tadeusz \u017bele\u0144ski-Boy. Dzi\u0119ki staraniom m.in. prezydenta Wroc\u0142awia Rafa\u0142a Dutkiewicza na Wzg\u00f3rzach Wuleckich stan\u0105\u0142 pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy hitlerowsk\u0105 zbrodni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c od lat 60. przy Politechnice Wroc\u0142awskiej stoi pomnik ku czci i pami\u0119ci pomordowanych profesor\u00f3w. Jest na nim napis „Nasz los przestrog\u0105”. W\u0142adze komunistyczne zakaza\u0142y wyja\u015bnienia, czyj los – nie wolno by\u0142o przypomina\u0107, \u017ce by\u0142 kiedy\u015b polski Lw\u00f3w. Wspomnijmy dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c polskich naukowc\u00f3w i ich rodziny bestialsko zamordowanych przez Niemc\u00f3w. Jest czym\u015b niepoj\u0119tym, \u017ce Niemcy mogli robi\u0107 takie rzeczy. Czy bali si\u0119 tych bezbronnych profesor\u00f3w? A mo\u017ce w\u0142a\u015bnie si\u0119 bali, bo autorytet i intelekt bywa skuteczniejsz\u0105 broni\u0105 przeciwko okupantowi ni\u017c granat.<\/p>\n\n\n\n

Nie uda\u0142o im si\u0119 jednak zamordowa\u0107 wszystkich. Wielu lwowskich naukowc\u00f3w prze\u017cy\u0142o wojn\u0119, a po wojnie pomog\u0142o za\u0142o\u017cy\u0107 nowe uczelnie – na czele z Uniwersytetem Wroc\u0142awskim. Jednym z m\u0142odych polskich naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli do Wroc\u0142awia z lwowskimi profesorami zak\u0142ada\u0107 uniwersytet, by\u0142 m\u00f3j ojciec prof. Stanis\u0142aw Hartman. Po kilku miesi\u0105cach sp\u0119dzonych w Krakowie (gdzie tworzono Politechnik\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 – sic!) pojecha\u0142 wraz z innymi dalej, do Wroc\u0142awia. Na decyzj\u0119 o osiedleniu we Wroc\u0142awiu matematyk\u00f3w lwowskich znaczny wp\u0142yw mia\u0142 pogrom \u017byd\u00f3w w sierpniu 1945 r. M\u00f3j ojciec nie m\u00f3g\u0142 zapomnie\u0107 obraz\u00f3w zwo\u017conych do szpitala na Kopernika ci\u0119\u017cko rannych \u017byd\u00f3w – ledwie ocalonych z Zag\u0142ady, a teraz bestialsko katowanych przez polskich s\u0105siad\u00f3w i wsp\u00f3\u0142obywateli. Jakie\u017c to by\u0142y straszne czasy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mamy 75. rocznic\u0119 pogromu kieleckiego. Najwi\u0119kszego spo\u015br\u00f3d wielu pogrom\u00f3w poholokaustowych. Zgin\u0119\u0142o w nim ponad 40 os\u00f3b. W sumie w pierwszych latach powojennych bandy zamordowa\u0142y co najmniej 1500 \u017byd\u00f3w, a wielu jeszcze (w tym dzieci) pobi\u0142y i zastrasza\u0142y. Dzia\u0142o si\u0119 to w wielu regionach i miastach – r\u00f3wnie\u017c w Krakowie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5281,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5276"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5276"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5280,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5276\/revisions\/5280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}