Z narastaj\u0105c\u0105 przykro\u015bci\u0105 przygl\u0105dam si\u0119, jak harpie zagryzaj\u0105 moich z pewno\u015bci\u0105 niejednemu grzechowi winnych koleg\u00f3w. Pawe\u0142 Passini zosta\u0142 oskar\u017cony o molestowanie studentki, kt\u00f3rej kaza\u0142 ta\u0144czy\u0107 nago, i to przed kamer\u0105. Teraz, gdy wystawia co\u015b na festiwalu Boska Komedia prowadzonym przez Bartosza Szyd\u0142owskiego, temu ostatniemu si\u0119 za to obrywa. To akurat moi znajomi i r\u0119ka mnie \u015bwierzbi, \u017ceby stan\u0105\u0107 w ich obronie, ale podobnych przyk\u0142ad\u00f3w w polskim teatrze jest wi\u0119cej. Fala #MeToo zala\u0142a to \u015brodowisko i mo\u017cna by s\u0105dzi\u0107, \u017ce to jaka\u015b sodoma z gomor\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko to stoi na g\u0142owie. Trzeba z powrotem stan\u0105\u0107 na nogi i wytrze\u017awie\u0107. A najpierw nabra\u0107 powietrza i zamkn\u0105\u0107 na chwil\u0119 buzi\u0119, zanim rzuci si\u0119 kolejne oszczerstwo, \u017ce jaki\u015b stary samiec broni swoich kole\u017ck\u00f3w i umniejsza groz\u0119 molestowania seksualnego. Mnie takie zarzuty nie szkodz\u0105, ale da\u0107 sobie na wstrzymanie warto dla siebie \u2013 \u017ceby mie\u0107 chwil\u0119 na analiz\u0119 i wyrobienie sobie opinii zamiast pa\u0142ania \u015bwi\u0119tym oburzeniem i latania w nagonce.<\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c molestowanie by\u0142o i jest do dzisiaj \u2013 nie przecz\u0119. Podobnie jak znaczny promiskuityzm w \u015brodowiskach teatralnych. Je\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce jedno z drugim nie ma zwi\u0105zku, to niech sobie we\u017amie co\u015b na zak\u0142amanie. Zwi\u0105zek jest oczywisty. Podobnie jak to, \u017ce w ostatnich latach radykalnie zmieni\u0142y si\u0119 standardy i obyczaje w tym \u015brodowisku, a przeto karanie kogo\u015b za niew\u0105tpliwe przewinienia z przesz\u0142o\u015bci tak\u0105 sam\u0105 kar\u0105, jaka nale\u017cy si\u0119 za analogiczne przewinienia \u015bwie\u017cej daty, jest ra\u017c\u0105c\u0105 niesprawiedliwo\u015bci\u0105. Ludzie robili z\u0142e rzeczy w sferze m\u0119sko-damskiej i cz\u0119\u015bciej robili to m\u0119\u017cczy\u017ani, cho\u0107 i kobiety bywa\u0142y winne molestowania. Dzi\u015b te\u017c robi\u0105 z\u0142e rzeczy w tej sferze, jakkolwiek rzadziej. Nie ma ju\u017c dawnej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci w tej materii i s\u0142usznie stosuje si\u0119 surowe kary. Ale ten nowy kodeks nie mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 wstecz. Co bynajmniej nie znaczy, \u017ce dawne winy powinny by\u0107 bezkarne. Gdyby kto\u015b pomy\u015bla\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie chcia\u0142em powiedzie\u0107, to vide poprzedni akapit.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, dawniej osoby\npokrzywdzone nie zawsze w og\u00f3le by\u0142y \u015bwiadome swojej krzywdy, a je\u015bli by\u0142y, to\nnie mog\u0142y si\u0119 nigdzie zwr\u00f3ci\u0107 o pomoc ani dochodzi\u0107 sprawiedliwo\u015bci. Nadu\u017cycia\nseksualne po prostu lekcewa\u017cono, podobnie jak krzyczenie na student\u00f3w i m\u0142odych\naktor\u00f3w oraz inne przejawy mobbingu. Teraz, na szcz\u0119\u015bcie, to si\u0119 zmieni\u0142o. I\ntrzeba si\u0119 z tego cieszy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Ubocznym skutkiem ogromnej wra\u017cliwo\u015bci i atencji, z kt\u00f3r\u0105 spotykaj\u0105 si\u0119 kobiety zg\u0142aszaj\u0105ce przypadki molestowania, jest pojawianie si\u0119 (czy cz\u0119ste, czy rzadkie \u2013 tego bynajmniej tu nie rozstrzygam) niesprawiedliwych oskar\u017ce\u0144. Zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich stanowi\u0105 oskar\u017cenia przesadne albo oparte na zawodnych i zniekszta\u0142conych wspomnieniach, a wredne oszczerstwa i pom\u00f3wienia to margines. Jednak\u017ce og\u00f3lna atmosfera napi\u0119tnowania \u201em\u0119\u017cczyzn teatru\u201d, kt\u00f3rzy gremialnie stan\u0119li dzi\u015b na cenzurowanym, poddani rewizji osobistej przez zwarty kolektyw roze\u017alonych i niech\u0119tnych im kobiet, bardzo sprzyja przek\u0142amaniom, przesadzie, pochopnym s\u0105dom i upraszczaniu sytuacji, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 wcale nieproste. Nieprosta jest bowiem materia mi\u0142osna i erotyczna, a pomi\u0119dzy zaproszeniem do czu\u0142o\u015bci a prymitywnym gwa\u0142tem zachodzi ca\u0142a gama mo\u017cliwo\u015bci po\u015brednich, czasami generuj\u0105cych nieporozumienia.<\/p>\n\n\n\n
Nie zawsze ten, kto \u201ek\u0142adzie \u0142ap\u0119\u201d, w\u0142a\u015bciwie rozpozna\u0142 znaki i czyni to wbrew czytelnej odmowie. Bywa r\u00f3\u017cnie. Cho\u0107 pewnie sytuacje jednoznaczne s\u0105 znacznie cz\u0119stsze ni\u017c niejednoznaczne. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o oszczerstwach rzucanych dla w\u0142asnej korzy\u015bci, z zemsty b\u0105d\u017a z powodu przywidze\u0144 i wm\u00f3wienia sobie wydarze\u0144, kt\u00f3re nie mia\u0142y miejsca. To s\u0105 na pewno przypadki rzadkie, cho\u0107 trzeba by\u0107 \u015bwiadomym, \u017ce i to si\u0119 zdarza. \u015awiat nie sk\u0142ada si\u0119 z niewinnych kobiet i m\u0119\u017cczyzn dziel\u0105cych si\u0119 nast\u0119pnie na winnych i niewinnych.<\/p>\n\n\n\n
Ale nawet gdyby tylko co setne oskar\u017cenie o molestowanie by\u0142o oszczercze, a tylko co dziesi\u0105te niesprawiedliwie przesadzone i pomijaj\u0105ce elementy faktycznego zainteresowania czy zaanga\u017cowania oskar\u017cycielki, to jest to ju\u017c zdecydowanie wystarczaj\u0105co du\u017co, aby nie skazywa\u0107 nikogo na \u015bmier\u0107 cywiln\u0105 i zawodow\u0105. Domaganie si\u0119, aby Pawe\u0142 Passini nie re\u017cyserowa\u0142, zanim si\u0119 nie oczy\u015bci z zarzut\u00f3w, oznacza domaganie si\u0119 ukarania go bez s\u0105du. Bo brak pracy to brak dochod\u00f3w i wypadni\u0119cie z obiegu zawodowego. Czy mo\u017ce nie? Jak\u017ce mo\u017cna wydawa\u0107 na niego wyrok ju\u017c dzisiaj? Jak w og\u00f3le mo\u017cna czego\u015b takiego \u017c\u0105da\u0107? Przecie\u017c to jawna niesprawiedliwo\u015b\u0107! I jak\u017ce przewrotny jest zarzut, \u017ce Passini wyst\u0119puje dzi\u015b pod pseudonimem – czuje si\u0119 zaszczuty i pseudonim daje mu nieco komfortu. Nie ma w tym nic dziwnego. Kto ma prawo wyrokowa\u0107, \u017ce czyni to z poczucia winy b\u0105d\u017a w celu wprowadzenia kogo\u015b w b\u0142\u0105d?<\/p>\n\n\n\n
Nienawidz\u0119 facet\u00f3w, kt\u00f3rzy molestuj\u0105 kobiety. I mog\u0119 to powiedzie\u0107 na ca\u0142y g\u0142os, bo sam nigdy nie zrobi\u0142em czego\u015b podobnego. Nie ma we mnie ani krzty samczej solidarno\u015bci, a zw\u0142aszcza solidarno\u015bci skrytych winowajc\u00f3w. Mam za to poczucie sprawiedliwo\u015bci. Jak widz\u0119, gdy kole\u017canki urz\u0105dzaj\u0105 piek\u0142o swojemu koledze moc\u0105 jakiego\u015b ekstatycznego wzmo\u017cenia moralnego, posuwaj\u0105c si\u0119 do absurdalnego postulatu ostracyzmu i ferowania wyrok\u00f3w na postawie samych tylko oskar\u017ce\u0144, to w naturalny spos\u00f3b moja sympatia kieruje si\u0119 w stron\u0119 tego biedaka w naro\u017cniku. Tym bardziej gdy jest to taka spokojna i delikatnie skonstruowana osoba jak Pawe\u0142 Passini.<\/p>\n\n\n\n
To \u015bwietnie, \u017ce \u015brodowisko teatralne si\u0119 zmienia. Nadal jednak b\u0119d\u0105 romanse, alkohol, szybkie zmiany partner\u00f3w, poliamoria i przelotne relacje mi\u0119dzy starszymi i m\u0142odszymi. Bo w tym zawodzie jest tyle emocji i tyle zmys\u0142owo\u015bci, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 inaczej. Teatr i seks zawsze by\u0142y par\u0105. Nadal s\u0105 i zawsze b\u0119d\u0105. I zawsze jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 relacji seksualnych ma w sobie pewien komponent nadu\u017cycia. Nadu\u017cycia w\u0142adzy, narzucania si\u0119, wykorzystywania czyjej\u015b s\u0142abo\u015bci emocjonalnej b\u0105d\u017a alkoholowego upojenia. I trzeba z tym walczy\u0107. \u015awietnie. Byle nie w taki spos\u00f3b, \u017ce wystarczy si\u0119 poskar\u017cy\u0107 na faceta, a on le\u017cy na deskach bez szans na obron\u0119 i ka\u017cdemu, kto pr\u00f3buje poda\u0107 mu r\u0119k\u0119, zaraz si\u0119 wskakuje na plecy. Tak nie wolno. Miejmy w sobie troch\u0119 samokontroli emocjonalnej, troch\u0119 refleksji i dojrza\u0142o\u015bci. Powiem wi\u0119cej, w delikatnych sprawach \u2013 a do takich nale\u017c\u0105 relacje seksualne \u2013 trzeba mie\u0107 sporo pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci, ostro\u017cno\u015bci i po prostu \u017cyciowej m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Pawe\u0142 Passini nie zosta\u0142 zreszt\u0105 oskar\u017cony o \u201epchanie si\u0119 z \u0142apami\u201d, lecz poni\u017canie na tle seksualnym i nadu\u017cywanie \u00a0swojej w\u0142adzy jako pedagoga. Pojawia si\u0119 tu wobec tego inny jeszcze w\u0105tek opr\u00f3cz kwestii \u015bci\u015ble seksualnej. Chodzi mianowicie o to, jakim pr\u00f3bom i jakiej presji mo\u017ce by\u0107 poddawany kandydat na aktora. W Polsce uwa\u017ca si\u0119, \u017ce musi przej\u015b\u0107 ostr\u0105 szko\u0142\u0119. Jednym z element\u00f3w tego treningu jest praca nagim cia\u0142em. Nie mo\u017ce to by\u0107 obowi\u0105zkowe, lecz mo\u017ce by\u0107 proponowane. Bo aktorstwo to jest zaw\u00f3d emocjonalnie ekstremalny. Masz w domu chore dziecko albo pok\u0142\u00f3ci\u0142a\u015b si\u0119 z m\u0119\u017cem, a teraz musisz na scenie g\u0142o\u015bno si\u0119 \u015bmia\u0107. Albo rozpiera ci\u0119 rado\u015b\u0107 z jakiego\u015b powodu, lecz za chwil\u0119 b\u0119dziesz umiera\u0107. To nie jest bezkarne. I trzeba to d\u0142ugo \u0107wiczy\u0107, \u017ceby sobie nie zrobi\u0107 psychicznej krzywdy, uprawiaj\u0105c ten zaw\u00f3d. Tak jak \u0107wiczy si\u0119 sporty walki \u2013 \u0107wicz\u0105c uniki i upadki, a tak\u017ce odporno\u015b\u0107 na b\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n
Nie jestem specjalist\u0105 w dziedzinie teatru, lecz wiem o nim tyle, \u017ceby stwierdzi\u0107, i\u017c koncepcja hartowania student\u00f3w ma w szko\u0142ach teatralnych przewag\u0119 nad koncepcj\u0105 \u0142agodnego i bezpiecznego uczenia si\u0119 zawodu. Dlatego wiele z tych pedagogicznych wrzask\u00f3w i po\u0142aja\u0144 to w gruncie rzeczy pewien rytua\u0142, rodzaj inicjacyjnego misterium. Tyle \u017ce studenci coraz cz\u0119\u015bciej to kontestuj\u0105, domagaj\u0105c si\u0119 lepszego traktowania. Dlatego ju\u017c dzi\u015b zachodz\u0105 zmiany. A jak s\u0105 zmiany, to jedni nad\u0105\u017caj\u0105, a innym zajmuje to troch\u0119 czasu. I tu trzeba by\u0107 elastycznym i jako\u015b wyrozumia\u0142ym. Wszystko mo\u017cna mi\u0119dzy kulturalnymi lud\u017ami jako\u015b sobie wyja\u015bni\u0107 i za\u0142atwi\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u0142em kiedy\u015b wyk\u0142ady dla student\u00f3w re\u017cyserii krakowskiej Akademii Teatralnej. Chodz\u0105c na zaj\u0119cia, widzia\u0142em \u201eszale\u0144stwo\u201d. Studenci biegaj\u0105cy po korytarzach i \u0107wicz\u0105cy w kostiumach albo i w cywilnych ubraniach. Krzyki, p\u0142acze i \u015bmiechy. Tupot n\u00f3g, dziwne odg\u0142osy nie wiadomo sk\u0105d. M\u0142odzi ludzie w stanie katatonicznym przepowiadaj\u0105cy swoje role. No po prostu dom wariat\u00f3w. Ale cudowny. My, widzowie, chcemy widzie\u0107 w zwariowanym \u015bwiecie teatru przede wszystkim zakochanych w teatrze artyst\u00f3w. Ludzi, dla kt\u00f3rych w ko\u0144cu teatr jest wa\u017cniejszy ni\u017c wszystkie te z\u0142e rzeczy, kt\u00f3re si\u0119 \u201eprzy okazji\u201d wydarzaj\u0105. Dzi\u015b mam wra\u017cenie, \u017ce ludzie teatru odgrywaj\u0105 przed nami dramat, kt\u00f3rego nie napisa\u0142 dobry dramatopisarz i nie wyre\u017cyserowa\u0142 dobry re\u017cyser.<\/p>\n\n\n\n
Ten spektakl powinien znikn\u0105\u0107 z afisza. I bynajmniej nie mam na my\u015bli zamiatania czegokolwiek pod dywan. Nic z tych rzeczy. Oczekuj\u0119 za to pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci, dyskrecji i powagi w rozwi\u0105zywaniu tych niezwykle istotnych konflikt\u00f3w i spor\u00f3w. Da si\u0119 to robi\u0107 \u2013 i to z dobrym skutkiem \u2013 bez nagonek, wzywania do zawodowego linczu, obsobaczania i ferowania wyrok\u00f3w przed procesem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Z narastaj\u0105c\u0105 przykro\u015bci\u0105 przygl\u0105dam si\u0119, jak harpie zagryzaj\u0105 moich z pewno\u015bci\u0105 niejednemu grzechowi winnych koleg\u00f3w. Pawe\u0142 Passini zosta\u0142 oskar\u017cony o molestowanie studentki, kt\u00f3rej kaza\u0142 ta\u0144czy\u0107 nago, i to przed kamer\u0105. Teraz, gdy wystawia co\u015b na festiwalu Boska Komedia prowadzonym przez Bartosza Szyd\u0142owskiego, temu ostatniemu si\u0119 za to obrywa. To akurat moi znajomi i r\u0119ka mnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5550,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[583,567,1174,1175],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5543"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5549,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5543\/revisions\/5549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}