
{"id":6152,"date":"2022-11-09T00:15:16","date_gmt":"2022-11-08T23:15:16","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=6152"},"modified":"2022-11-09T11:43:40","modified_gmt":"2022-11-09T10:43:40","slug":"6152","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2022\/11\/09\/6152\/","title":{"rendered":"Nadzieja z Auschwitz?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"684\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221108_140747-684x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6153\" srcset=\"\/hartman\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221108_140747-684x1024.jpg 684w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221108_140747-200x300.jpg 200w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221108_140747-768x1150.jpg 768w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/20221108_140747.jpg 1004w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Przewodnicz\u0105ca Parlamentu Europejskiego, Maltanka Roberta Metsola zamie\u015bci\u0142a na Twitterze \u201eselfie\u201d na tle bramy obozu Auschwitz, dodaj\u0105c do tego komentarz: \u201eW horrorze Auschwitz-Birkenau musimy te\u017c odnale\u017a\u0107 nadziej\u0119. Obiecujemy tym, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, oraz tym, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, \u017ce nie zapomnimy. I \u017ce nie b\u0119dziemy milcze\u0107. I \u017ce b\u0119dziemy zwalcza\u0107 antysemityzm. I \u017ce zbudujemy nowy \u015bwiat w imi\u0119 pami\u0119ci o nich\u201d.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Gdyby wpis by\u0142 w j\u0119zyku polskim i dotar\u0142 do polskich u\u017cytkownik\u00f3w, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 ogon nazistowskiego hejtu nie sko\u0144czy\u0142by si\u0119 na setce komentarzy. Wpis by\u0142 jednak\u017ce po angielsku, wi\u0119c i komentarze troch\u0119 bardziej jakby europejskie. Raczej nieprzychylne, niekt\u00f3re antysemickie, lecz nie w duchu nazistowskim, jak to jest dzi\u015b norm\u0105 na polskim TT.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3j osobisty \u201egazomierz\u201d wskazuje dramatyczny wzrost nastroj\u00f3w skrajnie antysemickich w naszym kraju, od kiedy rz\u0105dy sprawuje PiS, finansuj\u0105cy faszyst\u00f3w i otwarcie z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy. Ka\u017cda wzmianka o antysemityzmie b\u0105d\u017a liberalna z ducha wypowied\u017a osoby o \u017cydowskim pochodzeniu skutkuje niebywale licznymi i niebywale wulgarnymi wpisami. Wysy\u0142anie do Izraela coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119powane jest wysy\u0142aniem do gazu. Nie mam \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce gdyby zn\u00f3w by\u0142o na to przyzwolenie, tysi\u0105ce morderc\u00f3w zn\u00f3w wysz\u0142oby ze swych nor w poszukiwaniu \u017byda, kt\u00f3rego mo\u017cna by bezkarnie zamordowa\u0107. Ca\u0142e to trwaj\u0105ce dekady gadanie \u201eNigdy wi\u0119cej!\u201d nic nie da\u0142o, a w ka\u017cdym razie nic nie da\u0142o w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3j komentarz do wpisu p. Metsoli b\u0119dzie d\u0142u\u017cszy. I od razu powiem, \u017ce jako Polaka razi mnie troch\u0119, gdy kto\u015b hurtem traktuje wszystkie ofiary jako \u017byd\u00f3w, zapominaj\u0105c o ponad stu tysi\u0105cach ludzi innych narodowo\u015bci, w tym g\u0142\u00f3wnie etnicznych Polak\u00f3w. Nie nale\u017cy bez reszty judaizowa\u0107 Auschwitz, zw\u0142aszcza je\u015bli chce si\u0119 w spos\u00f3b wiarygodny protestowa\u0107 przeciwko jego polonizacji. A jest przeciwko czemu protestowa\u0107. W czasach PRL nieustannie u\u017cywano obraz\u00f3w z O\u015bwi\u0119cimia (tak si\u0119 wtedy m\u00f3wi\u0142o), a tak\u017ce wyselekcjonowanych fragment\u00f3w literatury holokaustowej (tak aby prawie nie wyst\u0119powa\u0142o tam s\u0142owo \u201e\u017byd\u201d) do utrwalania w spo\u0142ecze\u0144stwie sugestii, \u017ce w komorach gazowych gin\u0119li Polacy. Polacy, tacy jak my wszyscy, czyli Polacy, co to m\u00f3wi\u0105 po polsku, chodz\u0105 do ko\u015bcio\u0142a i oczywi\u015bcie nie s\u0105 \u017cadnymi \u017bydami. Przeszed\u0142szy ca\u0142\u0105 drog\u0119 edukacji w PRL, wiele s\u0142ysza\u0142em o O\u015bwi\u0119cimiu, lecz ani s\u0142owa o Zag\u0142adzie i o \u017bydach. Trudno wyobrazi\u0107 sobie bardziej obrzydliw\u0105 i wrog\u0105 manipulacj\u0119 ni\u017c zaw\u0142aszczanie ludob\u00f3jstwa i zwi\u0105zanej z nim swoistej chwa\u0142y m\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Ordynarna polonizacja, a w zasadzie okradanie \u017byd\u00f3w z Zag\u0142ady, skutkuj\u0105ce tym, \u017ce do dzi\u015b dla wi\u0119kszo\u015bci Polak\u00f3w Auschwitz to przede wszystkim miejsce ka\u017ani narodu polskiego (a \u017cydowskiego ewentualnie \u201er\u00f3wnie\u017c\u201d), w III RP przybra\u0142a posta\u0107 \u0142agodniejsz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 koniunkcyjn\u0105. Jej has\u0142em naczelnym jest \u201eMy te\u017c!\u201d. My, czyli Polacy, te\u017c byli\u015bmy mordowani. Ba, byli\u015bmy \u201ezaraz za \u017bydami\u201d w kolejce do Zag\u0142ady. Pami\u0119\u0107 Auschwitz paradoksalnie znalaz\u0142a si\u0119 w polskich r\u0119kach, bo przez wiele lat najwi\u0119cej \u017cyj\u0105cych w naszym kraju ocalonych z Auschwitz to byli polscy katolicy. To oni g\u0142\u00f3wnie, przebrani w pasiaki, brali udzia\u0142 w rocznicowych uroczysto\u015bciach, kt\u00f3re si\u0142\u0105 rzeczy wpisywa\u0142y si\u0119 w krajobraz polskiej martyrologii. I nawet da\u0142oby si\u0119 to zaakceptowa\u0107 jako rzecz naturaln\u0105, gdyby widziano w polskiej Zag\u0142adzie zasadnicz\u0105 <em>niesprzeczno\u015b\u0107<\/em> bycia polsk\u0105 i \u017cydowsk\u0105 ofiar\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety, zar\u00f3wno dla Polak\u00f3w, jak i dla \u017byd\u00f3w te zbiory \u2013 Polacy i \u017bydzi \u2013 s\u0105 roz\u0142\u0105czne. Nikt ani u nas, ani w Izraelu nie chce uzna\u0107, \u017ce wielu spo\u015br\u00f3d polskich \u017byd\u00f3w &#8211; ofiar Zag\u0142ady &#8211; by\u0142o po prostu Polakami. Tak jak na przyk\u0142ad wi\u0119kszo\u015b\u0107 moich \u017cydowskich przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Polonizacja Auschwitz to niejedyna manipulacja wok\u00f3\u0142 tego miejsca. Przede wszystkim sta\u0142o si\u0119 ono symbolem Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w dlatego, \u017ce mordowano tam ludzi pochodz\u0105cych z Zachodu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u015br\u00f3d miliona ofiar Auschwitz to nie byli wcale obywatele polscy, polscy \u017bydzi. Byli to \u017bydzi z Europy, a szczeg\u00f3lnie wielu z W\u0119gier. S\u0105 te\u017c inne powody. Bardzo istotny jest ten, \u017ce w Auschwitz i Birkenau (przede wszystkim w Birkenau) zgin\u0119\u0142o wi\u0119cej ludzi ni\u017c w jakimkolwiek innym obozie zag\u0142ady. Nie jest to jednak\u017ce pow\u00f3d rozstrzygaj\u0105cy. Wiedza o Auschwitz i pami\u0119\u0107 narod\u00f3w o tym miejscu jest niepor\u00f3wnanie wi\u0119ksza ni\u017c o Treblince, gdzie ofiar by\u0142o tylko o jakie\u015b 20 proc. mniej. Tyle \u017ce ofiary Treblinki to \u017bydzi polscy. A \u017bydzi polscy i ich \u015bmier\u0107 niezbyt interesuje Polak\u00f3w i chyba nie najbardziej interesuje mieszka\u0144c\u00f3w Zachodu, z \u017bydami w\u0142\u0105cznie. Powtarzane do znudzenia \u201eNie wolno zapomnie\u0107!\u201d brzmi fa\u0142szyw\u0105 nut\u0105, gdy wie si\u0119, jak pusto jest w Treblince\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Emblematyczno\u015b\u0107, a nawet \u2013 c\u00f3\u017c, nie ma lepszego s\u0142owa \u2013 popularno\u015b\u0107 Auschwitz w \u015bwiecie wi\u0105\u017ce si\u0119 z wysokim, bur\u017cuazyjnym nieraz statusem wielu zachodnioeuropejskich ofiar, lecz przede wszystkim z tym, \u017ce wyzwolenie obozu prze\u017cy\u0142o bardzo wielu \u015bwiadk\u00f3w, a samo miejsce zosta\u0142o dobrze zachowane i jest dzi\u015b terenem muzealnym. Auschwitz by\u0142 w wi\u0119kszo\u015bci obozem pracy, i to obozem ogromnym. Nie\u017cydowscy wi\u0119\u017aniowie mieli spore szanse w nim przetrwa\u0107, a i \u017cydowskich przetrwa\u0142o wielu. To paradoksalne, lecz \u017byd, kt\u00f3ry przeszed\u0142 selekcj\u0119 i pozosta\u0142 w obozie, mia\u0142 wi\u0119ksze szanse na prze\u017cycie w Auschwitz ni\u017c ten, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 ukry\u0107 na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa. W ka\u017cdym razie po wojnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w Auschwitz stanowili nie-\u017bydzi i to w\u0142a\u015bnie nie\u017cydowsko\u015b\u0107 ich \u015bwiadectw uczyni\u0142a je ciekawymi i wa\u017cnymi r\u00f3wnie\u017c dla mas usposobionych do \u017byd\u00f3w niech\u0119tnie.<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b pami\u0119\u0107 o Zag\u0142adzie mog\u0142a jako\u015b prze\u017cy\u0107 powojenne przyt\u0142oczenie i przemilczenie (typowe nawet dla Izraela), by powoli rozkwitn\u0105\u0107 na nowo. Rozwodniona w pami\u0119ci nie\u017cydowskiej ta \u017cydowska te\u017c mog\u0142a jako\u015b przetrwa\u0107. Pami\u0119\u0107 wysz\u0142a z kryj\u00f3wki jak \u017byd po wyzwoleniu. Bardzo d\u0142ugo na to czeka\u0142a, karmiona niekoszern\u0105 straw\u0105. To paradoks, i to smutny, lecz cz\u0119\u015bciowa dejudaizacja Auschwitz (zreszt\u0105 naturalna i w wielu przypadkach s\u0142uszna) by\u0142a warunkiem przetrwania pami\u0119ci Zag\u0142ady. Zag\u0142ada musia\u0142a zosta\u0107 troch\u0119 zuniwersalizowana, troch\u0119 \u201eprzew\u0142aszczona\u201d (r\u00f3wnie\u017c moc\u0105 antysemickiej zawi\u015bci o martyrologiczne uszlachcenie \u017byd\u00f3w) i troch\u0119 wpisana w dzieje innych nacji, by w og\u00f3le m\u00f3c zosta\u0107 zapami\u0119tana.<\/p>\n\n\n\n<p>A wcale tak nie musia\u0142o si\u0119 sta\u0107. Gdyby Niemcy starannie oddzielali \u017byd\u00f3w od innych wi\u0119\u017ani\u00f3w i nie umieszczali ich w tych samych obozach, kto wie, czy \u015bwiat nie skorzysta\u0142by z okazji stworzonej przez Hitlera, by o \u017bydach zapomnie\u0107. Wszak nie\u017cywi nie maj\u0105 racji. I nie maj\u0105 rzecznik\u00f3w. Kt\u00f3\u017c \u015bmie by\u0107 rzecznikiem, skoro \u015bmia\u0142 prze\u017cy\u0107? Na szcz\u0119\u015bcie ta logika zag\u0142ady pami\u0119ci jako konsekwencji Zag\u0142ady \u017cydowskich cia\u0142 zosta\u0142a prze\u0142amana. Zbyt wielu \u017byd\u00f3w by\u0142o jednak Niemcami, Francuzami, W\u0119grami\u2026 I zbyt wielu katolik\u00f3w cierpia\u0142o w Auschwitz. Zag\u0142ada pami\u0119ci by\u0142aby zdrad\u0105 wobec swoich, a tak\u017ce niewykorzystan\u0105 okazj\u0105, aby zbudowa\u0107 pomnik martyrologicznej chwa\u0142y dla Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>I tu musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jestem przeciwnikiem holokaustowego patosu i sentymentalizmu. Pami\u0119\u0107 chwalebna i bombastyczna pozbawiona jest wra\u017cliwo\u015bci i czu\u0142o\u015bci. Pa\u0144stwo wdzieraj\u0105ce si\u0119 na teren obozu ze swoim kiczowatym, nacjonalistycznym ceremonia\u0142em pami\u0119ci jawi si\u0119 \u201epami\u0119taj\u0105cym w ciszy\u201d fa\u0142szywie i z\u0142owrogo. Jego namaszczenie i sztandary nazbyt przypominaj\u0105 tamto namaszczenie i tamte sztandary. Z pewno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa, nawet demokratyczne, nie nadaj\u0105 si\u0119 do roli kustoszy pami\u0119ci o ludob\u00f3jstwie. Nie s\u0142u\u017cy jej te\u017c nacjonalizm, tak\u017ce ten \u017cydowski, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w roszczeniu kierowanym do \u015bwiata, aby uzna\u0142 on wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Zag\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<p>Nic bardziej szkodliwego, je\u015bli chce si\u0119 uzyska\u0107 empati\u0119 ze strony innych narod\u00f3w. Ka\u017cde ludob\u00f3jstwo ma cechy wyj\u0105tkowe. Zag\u0142ada nie by\u0142a wydarzeniem mistycznym, Armagedonem dokonuj\u0105cym si\u0119 w czasie sakralnym, poza porz\u0105dkiem historii. By\u0142a mordowaniem takim jak ka\u017cde inne, tyle \u017ce za pomoc\u0105 poci\u0105g\u00f3w i gazu, a nie na przyk\u0142ad maczet. Technologia jest niezwykle wr\u0119cz wa\u017cna dla zrozumienia istoty i swoisto\u015bci ka\u017cdego z ludob\u00f3jstw, lecz jednocze\u015bnie ca\u0142kowicie niewa\u017cna wobec samego niepoj\u0119tego faktu, \u017ce do masowej eksterminacji w og\u00f3le dochodzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla \u017byd\u00f3w jest w sumie dobrze, \u017ce z nie zawsze szlachetnych powod\u00f3w Auschwitz sta\u0142o si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 ca\u0142ego zachodniego \u015bwiata i symbolem nie tylko samej Zag\u0142ady \u017byd\u00f3w, lecz ludob\u00f3jstwa jako takiego. Trzeba umie\u0107 pogodzi\u0107 si\u0119 z realiami. A realia s\u0105 takie, \u017ce \u017bydzi s\u0105 za ma\u0142o wa\u017cni dla innych i za ma\u0142o lubiani, aby ich Zag\u0142ada mog\u0142a poruszy\u0107 ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, \u017bydzi nie s\u0105 w stanie sami ud\u017awign\u0105\u0107 na swych barkach problemu pami\u0119ci o zbrodni ludob\u00f3jstwa w skali og\u00f3lnoludzkiej. Nie zostali namaszczeni i upowa\u017cnieni, aby t\u0119 rol\u0119 odgrywa\u0107. Odgrywaj\u0105 j\u0105, jak ka\u017cdy inny skrzywdzony nar\u00f3d, przede wszystkim wobec samych siebie. Mo\u017ce najtrudniej zrozumie\u0107, \u017ce nie ma \u015bwi\u0119tych i u\u015bwi\u0119conych \u2013 ani narod\u00f3w, ani nawet ofiar. W Zag\u0142adzie gin\u0119li zwykli ludzie, kt\u00f3rzy nic nie wiedzieli o tym, \u017ce uczestnicz\u0105 w jakim\u015b ponadhistorycznym \u201emisterium zbrodni\u201d. Prze\u017cyli te\u017c zwykli ludzie i zwykli ludzie co\u015b pami\u0119taj\u0105 i staraj\u0105 si\u0119 innym przekaza\u0107 (lub nie).<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli si\u0119 z tym pogodzimy, to mo\u017ce zrozumiemy, \u017ce ma\u0142y pomnik w kambod\u017ca\u0144skiej albo rwandyjskiej wiosce jest tak samo wa\u017cny jak ka\u017cdy z pomnik\u00f3w holokaustowych. I polskich pomnik\u00f3w te\u017c. \u015amier\u0107 jest jednaka dla wszystkich, a zabijanie jest zabijaniem \u2013 tak samo z\u0142ym, zb\u0119dnym, okrutnym i wo\u0142aj\u0105cym o pomst\u0119 pod ka\u017cd\u0105 szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105 i w ka\u017cdej epoce. Zaczarowanie Zag\u0142ady przez egzaltowane mieszcza\u0144stwo w dziwny spos\u00f3b odbija urok rzucany na \u017byd\u00f3w przez ich rozlicznych wrog\u00f3w, \u0142\u0105cznie z Hitlerem. To oni niegdy\u015b zakl\u0119li \u017byda w diab\u0142a, niechc\u0105cy nobilituj\u0105c go i obsadzaj\u0105c w roli ofiary sakralnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Sakralizacja Zag\u0142ady powtarza ten gest. Musimy znale\u017a\u0107 w sobie odwag\u0119, aby wyj\u015b\u0107 z tej strefy komfortu, jak\u0105 zapewnia nam lekko ze\u015bwiecczone <em>sacrum<\/em> tego Wyj\u0105tkowego Ludob\u00f3jstwa. Sfera ta, jeszcze niedawno bezpieczna, dzi\u015b kontaminowana jest przez swoisty przemys\u0142 kulturowy, coraz bardziej dr\u0119twy i sztywno regulowany rytua\u0142 i podsi\u0105kaj\u0105c\u0105 pustos\u0142owiem retoryk\u0119. To si\u0119 ju\u017c zu\u017cy\u0142o i wyblak\u0142o. Te wszystkie \u201eNigdy wi\u0119cej!\u201d. Miejmy odwag\u0119 przesta\u0107 tak si\u0119 zachowywa\u0107. Cho\u0107by dlatego, \u017ce to jest trudniejsze, ni\u017c nadal zachowywa\u0107 si\u0119 oportunistycznie, powtarzaj\u0105c coraz bardziej ja\u0142owe, formalne i pozbawione ju\u017c wszelkiej skuteczno\u015bci gesty. Otworzenie si\u0119 na odart\u0105 z zas\u0142ony rytua\u0142u i zdemitologizowan\u0105 zwyczajno\u015b\u0107 tego, \u017ce wydarzy\u0142o si\u0119 wi\u0119ksze i bardziej okrutne zabijanie ni\u017c zwykle, to prawdziwe wyzwanie dla wsp\u00f3\u0142czesnego mieszczanina, a zw\u0142aszcza polityka.<\/p>\n\n\n\n<p>Pani Metsola nie skorzysta\u0142a z okazji. Mog\u0142a przyjecha\u0107 do Muzeum Auschwitz i heroicznie powstrzyma\u0107 swoje narcystyczne pragnienie pochwalenia si\u0119, \u017ce tam jest. A je\u015bli jako polityczka uzna\u0142a, \u017ce ma obowi\u0105zek powiadomi\u0107 swoich wyborc\u00f3w o tej wizycie, mog\u0142a zrezygnowa\u0107 z pokazywania na zdj\u0119ciu swojej postaci. \u017ba\u0142uj\u0119, \u017ce tak wysokie stanowisko piastuje osoba, kt\u00f3rej mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 wyczucia w takich sprawach.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo dobrych intencji komentarz pani Metsoli r\u00f3wnie\u017c by\u0142 nietrafny. Te s\u0142owa, cho\u0107 \u0142adne, s\u0105 banalne. A bana\u0142u najwy\u017cszy czas si\u0119 wystrzega\u0107. Bo bana\u0142 toruje drog\u0119 oboj\u0119tno\u015bci, a tym traktem w \u015blad za ni\u0105 pod\u0105\u017ca okrucie\u0144stwo. Nie mo\u017cemy ju\u017c s\u0142ucha\u0107 bana\u0142\u00f3w, a tym bardziej nie mo\u017cemy ich powtarza\u0107. Ryzykowne jest zestawianie masowego mordu z nadziej\u0105 na lepszy \u015bwiat. Ale dajmy na to, \u017ce jest w tym jaka\u015b odwa\u017cna my\u015bl. Tylko \u017ce ta my\u015bl okaza\u0142a si\u0119 fa\u0142szywa. Ju\u017c wiemy, \u017ce z pami\u0119ci nie wzbiera energia do zmieniania \u015bwiata na lepsze. \u015awiat po Zag\u0142adzie wci\u0105\u017c pe\u0142en jest zbrodni ludob\u00f3jstwa, a my\u015bl, \u017ce przez pe\u0142ne przera\u017cenia wsp\u00f3\u0142odczuwanie z ofiarami Zag\u0142ady gdzie\u015b kto\u015b w dalekiej Azji od\u0142o\u017cy karabin albo w Afryce maczet\u0119, jest niedorzeczna. Za to \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wojna nie rozwi\u0105zuje konflikt\u00f3w i nie przynosi wartych zap\u0142aconej ceny korzy\u015bci nawet zwyci\u0119zcom, owszem, silnie si\u0119 na Zachodzie utrwali\u0142a, lecz chyba nie z powodu Zag\u0142ady. Inn\u0105 drog\u0105 to posz\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Pani Metsola powinna by\u0107 dla Europejczyk\u00f3w wzorem i autorytetem, bo znalaz\u0142a si\u0119 na czele najwi\u0119kszej na ca\u0142ym Zachodzie instytucji demokratycznej, z ogromnym mandatem spo\u0142ecznym. Mog\u0142aby wyj\u015b\u0107 odrobin\u0119 ponad obyczaje swojej klasy i swojego \u015brodowiska. Auschwitz nie jest dobrym miejscem do kultywowania wra\u017cliwo\u015bci i obyczaj\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej klasy \u015bredniej. Smartfon i Twitter nie s\u0105 dobrymi narz\u0119dziami w konfrontacji z arcynarz\u0119dziem zbrodni, jakim jest ten ob\u00f3z. Ob\u00f3z wygrywa z nimi ca\u0142\u0105 swoj\u0105 przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 powag\u0105. A kto w Auschwitz robi co\u015b, czego robi\u0107 nie wypada, ten przegrywa swoj\u0105 osobist\u0105 ma\u0142\u0105 walk\u0119 o uczciwy kszta\u0142t pami\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n<p>Pani Metsoli nie uda\u0142o si\u0119 wygra\u0107, cho\u0107 na pewno si\u0119 stara\u0142a. Jednak\u017ce pozosta\u0142a sob\u0105 \u2013 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 mieszczank\u0105, kt\u00f3ra z podr\u00f3\u017cy przesy\u0142a pi\u0119kne zdj\u0119cia. Estetyka i retoryka, a przede wszystkim imperatyw komunikowania si\u0119 i dawania zna\u0107 o sobie wygra\u0142 z prywatnym, pozbawionym konkluzji i retorycznie niesprawnym zasmuceniem. Mog\u0142a napisa\u0107: \u201eBy\u0142am dzi\u015b w Muzeum Auschwitz. S\u0105dz\u0119, \u017ce ka\u017cda Europejka i ka\u017cdy Europejczyk powinien odwiedzi\u0107 to miejsce\u201d. W ko\u0144cu nie trzeba chyba t\u0142umaczy\u0107 ludziom dlaczego.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia: Twitter<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przewodnicz\u0105ca Parlamentu Europejskiego, Maltanka Roberta Metsola zamie\u015bci\u0142a na Twitterze \u201eselfie\u201d na tle bramy obozu Auschwitz, dodaj\u0105c do tego komentarz: \u201eW horrorze Auschwitz-Birkenau musimy te\u017c odnale\u017a\u0107 nadziej\u0119. Obiecujemy tym, kt\u00f3rzy zgin\u0119li, oraz tym, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, \u017ce nie zapomnimy. I \u017ce nie b\u0119dziemy milcze\u0107. I \u017ce b\u0119dziemy zwalcza\u0107 antysemityzm. I \u017ce zbudujemy nowy \u015bwiat w imi\u0119 pami\u0119ci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6156,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[619,23],"tags":[541,131,839],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6152"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6158,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6152\/revisions\/6158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}