{"id":6161,"date":"2022-11-14T23:56:03","date_gmt":"2022-11-14T22:56:03","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=6161"},"modified":"2022-11-15T11:02:18","modified_gmt":"2022-11-15T10:02:18","slug":"dekalog-uczciwego-wierzacego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2022\/11\/14\/dekalog-uczciwego-wierzacego\/","title":{"rendered":"Dekalog uczciwego wierz\u0105cego"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mamy dziesi\u0119\u0107 palc\u00f3w i dlatego wiele dokument\u00f3w redagowanych jest w taki spos\u00f3b, aby ich tre\u015b\u0107 \u0142atwo by\u0142o zapami\u0119ta\u0107, odliczaj\u0105c kolejne jej fragmenty na palcach \u2013 od jednego do dziesi\u0119ciu. Mi\u0119dzy innymi \u017cydowski Dekalog, inaczej Dziesi\u0119cioro Przykaza\u0144, czyli legendarne prawo wyryte na Kamiennych Tablicach z\u0142o\u017conych przez Stw\u00f3rc\u0119 w r\u0119ce Moj\u017cesza. To zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych zakaz\u00f3w i nakaz\u00f3w religii \u017cydowskiej, a pierwszym z nich jest zakaz czczenia innego b\u00f3stwa ni\u017c Jahwe (Elohim, Adonai, Haszem).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Jahwe jest bowiem Stw\u00f3rc\u0105 i jedynym Panem \u015bwiata, jedyn\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, kt\u00f3rej oddaje si\u0119 cze\u015b\u0107, poprzez jego S\u0142owo, czyli Tor\u0119 w\u0142a\u015bnie. O to chodzi w przykazaniu \u201eNie b\u0119dziesz mia\u0142 cudzych bog\u00f3w przede mn\u0105\u201d. Kto wyznaje b\u00f3stwo, kt\u00f3re nie jest jedno w jednej osobie, lecz w dw\u00f3ch (jak wierzyli pierwsi chrze\u015bcijanie) albo trzech, a tym bardziej ten, kto uznaje \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 niekt\u00f3rych ludzi, sprzeniewierza si\u0119 najwa\u017cniejszemu przykazaniu. Po prostu nie wyznaje tej wiary, kt\u00f3r\u0105 wyznawa\u0107 nakazuje Autor Dziesi\u0119ciorga Przykaza\u0144. Tym bardziej nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o pos\u0142usze\u0144stwu dekalogowi, gdy oddaje si\u0119 bosk\u0105 cze\u015b\u0107 cz\u0142owiekowi. W religii \u017cydowskiej i w \u015bwietle samego Dekalogu to najwi\u0119kszy grzech \u2013 grzech ba\u0142wochwalstwa.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanie niby to uwa\u017caj\u0105 Tor\u0119 i zawarty w niej Dekalog za \u015bwi\u0119t\u0105 ksi\u0119g\u0119, lecz jednocze\u015bnie w oczywisty spos\u00f3b sprzeniewierzaj\u0105 si\u0119 licznym nakazom Biblii, a przede wszystkim samego Dekalogu. Czcz\u0105 inne b\u00f3stwo (Tr\u00f3jc\u0119 \u015awi\u0119t\u0105, kt\u00f3ra stanowczo nie jest tym, kim Jahwe), a nawet posuwaj\u0105 si\u0119 do tak jawnej manipulacji jak fa\u0142szowanie w przek\u0142adach nakazu \u015bwi\u0119towania soboty (szabatu) i korygowania s\u0142owa \u015bwi\u0119tej ksi\u0119gi poprzez zamian\u0119 \u201esoboty\u201d na \u201edzie\u0144 \u015bwi\u0119ty\u201d. Ciekawe, co powiedzia\u0142by Jezus z Nazaretu, gdyby si\u0119 dowiedzia\u0142, \u017ce jego wyznawcy uto\u017csamiaj\u0105 go z Jahwe, pracuj\u0105 w sobot\u0119 i jedz\u0105 wieprzowin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcijanom jednak\u017ce wcale nie przeszkadza, \u017ce w swej wierze radykalnie odst\u0119puj\u0105 od pryncypi\u00f3w wiary Moj\u017cesza i samego Jezusa. Na wszystko maj\u0105 odpowied\u017a \u201eteologiczn\u0105\u201d, lecz przecie\u017c wystarczy odrobina zwyk\u0142ej uczciwo\u015bci i zdrowego rozs\u0105dku, aby stwierdzi\u0107, \u017ce kto nie \u015bwi\u0119tuje w sobot\u0119, ten nie s\u0142ucha Dekalogu i nie zachowuje si\u0119 jak kto\u015b, kto Tor\u0119 na powa\u017cnie uwa\u017ca za ksi\u0119g\u0119 objawion\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Chrze\u015bcija\u0144stwo jest bardzo nieuczciw\u0105 religi\u0105, w dodatku na sw\u00f3j szczeg\u00f3lny spos\u00f3b kpi\u0105c\u0105 sobie z tradycji, z kt\u00f3rej samo wyrasta i na kt\u00f3rej z dum\u0105 si\u0119 opiera. To zaw\u0142aszczenie, a jednocze\u015bnie kompletne wywr\u00f3cenie na nice wiary \u017cydowskiej (tak radykalnie przeciwnej deifikacji cz\u0142owieka i tak bardzo przywi\u0105zanej do szabatu!) jest jednym z najdziwniejszych zjawisk w kulturze i w dziejach religii, a jednocze\u015bnie \u015bwiadectwem zdumiewaj\u0105cej wr\u0119cz nieracjonalno\u015bci archaicznych formacji kulturowych.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b jednak\u017ce pewna doza uczciwo\u015bci intelektualnej jest wymogiem moralnym, kt\u00f3remu musz\u0105 sprosta\u0107 wszyscy ludzie. Nikt nie mo\u017ce wyprze\u0107 si\u0119 minimum racjonalno\u015bci, zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 wiar\u0105 i wolno\u015bci\u0105 religijn\u0105. Nikomu nie wolno m\u00f3wi\u0107, \u017ce czci i wykonuje prawo Tory, skoro odrzuca szabat i modli si\u0119 do Jezusa. Tu nawet nie ma pola do dyskusji. To jak m\u00f3wi\u0107 na czarne bia\u0142e b\u0105d\u017a odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n

Dekalog, wbrew temu, co g\u0142osz\u0105 wyznawcy judaizmu i chrze\u015bcija\u0144stwa, bynajmniej nie jest zwi\u0119z\u0142ym uj\u0119ciem wszystkich najwa\u017cniejszych a uniwersalnych obowi\u0105zk\u00f3w moralnych cz\u0142owieka. Nic w nim nie ma o dotrzymywaniu um\u00f3w, o prawie do sprawiedliwego procesu (jedynie zakaz krzywoprzysi\u0119stwa), nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o nieznanych staro\u017cytnym Izraelitom prawach, jak nietykalno\u015b\u0107 fizyczna, wolno\u015b\u0107 (wykluczaj\u0105ca niewolnictwo), r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa czy r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci. Uznawanie tego do\u015b\u0107 przypadkowego spisu za jaki\u015b cud etycznej m\u0105dro\u015bci jest do\u015b\u0107 \u017cenuj\u0105ce, bo po prostu g\u0142upie. \u015awiadomo\u015b\u0107 etyczna wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w Dekalogu i innych fragmentach Tory, a tak\u017ce w Ewangeliach, jest czasami godna uwagi, czasami nieco zawstydzaj\u0105ca, lecz w \u017cadnym razie niepor\u00f3wnywalna z etycznymi pracami Arystotelesa, starszymi od wielu fragment\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c o Ewangeliach. Zreszt\u0105 i Arystoteles wzbudza w nas czasami za\u017cenowanie, na przyk\u0142ad sw\u0105 obron\u0105 niewolnictwa, kt\u00f3re bywa\u0142o ju\u017c w jego czasach kwestionowane.<\/p>\n\n\n\n

Ze smutkiem my\u015bl\u0119, \u017ce do dzi\u015b s\u0105 ludzie tak bezmy\u015blni i tak pozbawieni wszelkiego wykszta\u0142cenia etycznego, i\u017c z namaszczonymi minami powtarzaj\u0105 to g\u0142upstwo, jakoby Dekalog by\u0142 uniwersalnym i wieczystym \u017ar\u00f3d\u0142em i fundamentem moralno\u015bci albo wr\u0119cz czym\u015b na kszta\u0142t aksjomatyki, z kt\u00f3rej wywie\u015b\u0107 mo\u017cna wszystkie normy i nakazy moralne. Jest to twierdzenie tak idiotyczne, \u017ce mo\u017cna si\u0119 tylko zaduma\u0107, jak to si\u0119 dzieje, \u017ce takie g\u0142upstwa utrzymuj\u0105 si\u0119 w \u017cyciu publicznym przez stulecia.<\/p>\n\n\n\n

Nie wszyscy ludzie wierz\u0105cy w \u2013 jak to ostro\u017cnie nazywaj\u0105 \u2013 si\u0142\u0119 wy\u017csz\u0105 oraz wyznawcy rozmaitych religii odznaczaj\u0105 si\u0119 deficytami moralnymi. Jest im jednak trudniej ni\u017c niewierz\u0105cym zachowa\u0107 kr\u0119gos\u0142up etyczny. Na przeszkodzie ich moralnego rozwoju staj\u0105 pot\u0119\u017cne demony pychy, wmawiaj\u0105ce im poczucie wy\u017cszo\u015bci w stosunku do niewierz\u0105cych b\u0105d\u017a wierz\u0105cych w co innego ni\u017c oni sami, a tak\u017ce osobliwy nihilizm, sprowadzaj\u0105cy obowi\u0105zki moralne do jednego \u2013 pos\u0142usze\u0144stwa woli Prawodawcy, tak jak gdyby nic nie by\u0142o dobre samo z siebie, lecz przez to, \u017ce jest nakazane przez b\u00f3stwo b\u0105d\u017a przez b\u00f3stwo uznane za dobro.<\/p>\n\n\n\n

Nie\u0142atwo by\u0107 uczciwym wierz\u0105cym i dlatego, je\u015bli kto\u015b ju\u017c tak ma, \u017ce wyznaje jak\u0105\u015b religi\u0119, to powinien si\u0119 pilnowa\u0107. Proponuj\u0119 tym, kt\u00f3rzy wierz\u0105c, chcieliby zachowa\u0107 pe\u0142ni\u0119 w\u0142adz moralnych i zachowywa\u0107 si\u0119 uczciwie w stosunku do swoich bli\u017anich, a zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy ich wiary nie podzielaj\u0105, aby przyswoili sobie taki oto dekalog \u2013 zbi\u00f3r zasad uczciwego wierz\u0105cego. Postara\u0142em si\u0119 tak go u\u0142o\u017cy\u0107, aby znalaz\u0142o si\u0119 tu pewne og\u00f3lnoludzkie minimum moralne (przykazania 1-3) oraz napomnienia zwi\u0105zane z konkretnymi zagro\u017ceniami moralnymi, kt\u00f3rym w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b podlegaj\u0105 ludzie wierz\u0105cy (4-10).<\/p>\n\n\n\n

Nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zakazane tu niegodziwo\u015bci s\u0105 po\u015br\u00f3d wierz\u0105cych r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 nader pospolite i niejako wpisane w genotyp ich wyzna\u0144, przez co trudno sobie wyobrazi\u0107, aby powr\u00f3t wierz\u0105cego na drog\u0119 cnoty oby\u0142 si\u0119 bez zmiany wyznania. Je\u015bli jednak kto\u015b twierdzi inaczej, a wi\u0119c chcia\u0142by podwa\u017cy\u0107 s\u0142uszno\u015b\u0107 moraln\u0105 kt\u00f3regokolwiek z punkt\u00f3w tego dekalogu uczciwej wiary, niech znajdzie w sobie odwag\u0119, aby powiedzie\u0107 to g\u0142o\u015bno. Byleby tylko pami\u0119ta\u0142 o zasadach logiki \u2013 je\u015bli odrzuci kt\u00f3ry\u015b z zakaz\u00f3w, to tym samym dopu\u015bci to, co przez nie zakazywane. Czy kto\u015b si\u0119 odwa\u017cy? A mo\u017ce jeszcze zechce to uzasadni\u0107?<\/p>\n\n\n\n

  1. B\u0119dziesz czyni\u0142, co w twojej mocy, aby dopom\u00f3c tym, kt\u00f3rych \u017cycie jest zagro\u017cone b\u0105d\u017a znajd\u0105 si\u0119 w wielkiej opresji.<\/li>
  2. B\u0119dziesz kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu dobrem innych ludzi, szacunkiem dla ich praw oraz wsp\u00f3\u0142czuciem dla ich cierpie\u0144 \u2013 nawet wtedy, gdy b\u0119d\u0105 ci obcy.<\/li>
  3. B\u0119dziesz stara\u0142 si\u0119 wykona\u0107 to, do czego si\u0119 zobowi\u0105za\u0142e\u015b b\u0105d\u017a do czego zobowi\u0105za\u0142y ci\u0119 prawa, obyczaje i zadzierzgni\u0119te z innymi stosunki, jednocze\u015bnie wystrzegaj\u0105c si\u0119 wszelkiej nielojalno\u015bci i nieuczciwo\u015bci.<\/li>
  4. Nie \u015bmiesz nikogo poni\u017ca\u0107, kara\u0107, stawia\u0107 w gorszym po\u0142o\u017ceniu dlatego, \u017ce nie podziela twoich wierze\u0144 b\u0105d\u017a r\u00f3\u017cni si\u0119 od ciebie z racji urodzenia, \u017cywionych przekona\u0144, sk\u0142onno\u015bci i zami\u0142owa\u0144.<\/li>
  5. Nie b\u0119dziesz si\u0119 wywy\u017csza\u0142, uwa\u017caj\u0105c cudze wierzenia za g\u0142upstwo, legend\u0119, wypaczenie lub zaledwie drog\u0119 prowadz\u0105c\u0105 do tego, w co ty sam wierzysz.<\/li>
  6. Nie b\u0119dziesz si\u0119 che\u0142pi\u0142, \u017ce ty i twoi wsp\u00f3\u0142wyznawcy kochaj\u0105 bli\u017anich bardziej, ni\u017c potrafi\u0105 kocha\u0107 inni, ani \u017ce posiadacie od nich wi\u0119ksze i doskonalsze cnoty. Albowiem jest to pycha zaprzeczaj\u0105ca i mi\u0142o\u015bci, i cnocie.<\/li>
  7. Nie b\u0119dziesz domaga\u0142 si\u0119, aby inni przyjmowali twoje przekonania i byli im pos\u0142uszni, nawet gdy sam jeste\u015b prze\u015bwiadczony, \u017ce jako nakazane przez b\u00f3stwo obowi\u0105zuj\u0105 one wszystkich ludzi.<\/li>
  8. Nie b\u0119dziesz nawraca\u0142 innych na swoj\u0105 wiar\u0119, gro\u017c\u0105c im po\u015bmiertn\u0105 kar\u0105 w razie odmowy przyj\u0119cia twoich wierze\u0144.<\/li>
  9. Nie b\u0119dziesz domaga\u0142 si\u0119 od niepodzielaj\u0105cych twojej wiary specjalnych praw, d\u00f3br materialnych, pieni\u0119dzy ani pos\u0142usze\u0144stwa twoim przekonaniom.<\/li>
  10. B\u0119dziesz szanowa\u0142 wierz\u0105cych w stw\u00f3rczego Ducha i nie b\u0119dziesz im ur\u0105ga\u0142, modl\u0105c si\u0119 do rzeczy lub cz\u0142owieka, kt\u00f3ry mia\u0142by by\u0107 to\u017csamy ze Stw\u00f3rc\u0105.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Mamy dziesi\u0119\u0107 palc\u00f3w i dlatego wiele dokument\u00f3w redagowanych jest w taki spos\u00f3b, aby ich tre\u015b\u0107 \u0142atwo by\u0142o zapami\u0119ta\u0107, odliczaj\u0105c kolejne jej fragmenty na palcach \u2013 od jednego do dziesi\u0119ciu. Mi\u0119dzy innymi \u017cydowski Dekalog, inaczej Dziesi\u0119cioro Przykaza\u0144, czyli legendarne prawo wyryte na Kamiennych Tablicach z\u0142o\u017conych przez Stw\u00f3rc\u0119 w r\u0119ce Moj\u017cesza. To zbi\u00f3r najwa\u017cniejszych zakaz\u00f3w i nakaz\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6164,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[750,771],"tags":[1289,1288,1290],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6161"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6161"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6165,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6161\/revisions\/6165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}