
{"id":6366,"date":"2023-03-14T22:51:56","date_gmt":"2023-03-14T21:51:56","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=6366"},"modified":"2023-05-02T12:33:23","modified_gmt":"2023-05-02T10:33:23","slug":"jak-sie-traci-wolnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2023\/03\/14\/jak-sie-traci-wolnosc\/","title":{"rendered":"Jak si\u0119 traci wolno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p>Re\u017cim Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego ju\u017c \u00f3smy rok przenika we wszystkie pory i naczynia instytucjonalnego krwiobiegu naszego pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa. P\u0119tla si\u0119 zaciska, presja i strach rosn\u0105, spo\u0142ecze\u0144stwo staje si\u0119 coraz bardziej zrezygnowane, przyzwyczajaj\u0105c si\u0119 do \u017cycia w pa\u0144stwie autorytarnym i skorumpowanym. <\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Warto zastanowi\u0107 si\u0119, na jakim konkretnie etapie zast\u0119powania demokratycznego pa\u0144stwa prawa autorytarnym nacjonalistycznym re\u017cimem, opartym na politycznej oligarchii i mafijnych uk\u0142adach, si\u0119 znale\u017ali\u015bmy i jakie jeszcze szczeble ma do pokonania PiS, aby uzyska\u0107 pe\u0142ni\u0119 panowania i ostatecznie usun\u0105\u0107 ryzyko utraty w\u0142adzy w normalnym demokratycznym trybie. W tym celu chcia\u0142bym zaproponowa\u0107 schemat \u2013 kilkunastostopniow\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 doj\u015bcia do \u201ebezpowrotnych\u201d rz\u0105d\u00f3w autorytarnych, kt\u00f3re obali\u0107 ju\u017c mo\u017ce tylko rewolucja, taka jak w roku 1989. Sami odpowiedzcie sobie na pytanie, w kt\u00f3rym miejscu dzi\u015b jeste\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 1. Populizm. Na tym\netapie nowa w\u0142adza rozdaje pieni\u0105dze swoim wyborcom, a dzia\u0142aczom posady. Przejmuje\nmedia, by u\u017cywa\u0107 ich do propagandy sukcesu i dezawuowania <em>ancien regime`u<\/em>.\nZachowane s\u0105 elementy demokracji, zmieszane z jej pozorami. W\u0142adza stara si\u0119 wygl\u0105da\u0107\nna \u0142agodn\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 2. Zagospodarowanie. Nowa w\u0142adza robi czystki w instytucjach, obsadza swoimi lud\u017ami i zaprowadza w nich swoje porz\u0105dki. Ludzie na atrakcyjnych stanowiskach trac\u0105 je (je\u015bli w por\u0119 nie zapisz\u0105 si\u0119 do partii), a funkcjonariusze partyjni obezw\u0142adniaj\u0105 podleg\u0142e sobie organy, testuj\u0105c, jak daleko mog\u0105 si\u0119 posun\u0105\u0107 na drodze korupcji i malwersacji. Okazuje si\u0119, \u017ce daleko\u2026 Apetyty rosn\u0105 w miar\u0119 jedzenia. Szaleje kleptokracja. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 3. Wy\u0142\u0105czenie bezpiecznik\u00f3w. Teraz konieczne jest przygotowanie gruntu pod rz\u0105dy autorytarne, a to wymaga przej\u0119cia i zniszczenia instytucji stoj\u0105cych na stra\u017cy konstytucji i praworz\u0105dno\u015bci, na czele z g\u0142\u00f3wnymi s\u0105dami. Gdy prokuratorzy i s\u0119dziowie czuj\u0105 presj\u0119 i boj\u0105 si\u0119 sprzeciwi\u0107 w\u0142adzy, ta staje si\u0119 bezkarna.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 4. Budowa aparatu\nrepresji. Maj\u0105c pod kontrol\u0105 s\u0105dy, prokuratury i s\u0142u\u017cby, mo\u017cna ju\u017c przyst\u0105pi\u0107\ndo tworzenia machiny inwigilacji i fabrykowania zarzut\u00f3w, aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce\nka\u017cdego przeciwnika w razie potrzeby b\u0119dzie mo\u017cna represjonowa\u0107, a ka\u017cdego \u201eswojego\u201d\nobroni\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 5. Uw\u0142aszczenie. Metodami przekszta\u0142ce\u0144 w\u0142asno\u015bciowych, przejmowania w\u0142adzy w przedsi\u0119biorstwach publicznych i tworzenia satelickich instytucji, otaczaj\u0105cych organy w\u0142adzy publicznej, ludzie re\u017cimu z pomoc\u0105 skorumpowanych urz\u0119dnik\u00f3w i nieuczciwych biznesmen\u00f3w tworz\u0105 struktury oligarchiczne s\u0142u\u017c\u0105ce rozkradaniu maj\u0105tku publicznego, kt\u00f3ry trafia do r\u0105k prywatnych oraz obs\u0142uguje potrzeby partii rz\u0105dz\u0105cej. W miejsce bez\u0142adnego rozkradania maj\u0105tku rodzi si\u0119 system pa\u0144stwa oligarchiczno-mafijnego o bardzo szerokiej bazie spo\u0142ecznej. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 6. Czyszczenie terenu. Na tym etapie zadaniem funkcjonariuszy re\u017cimu staje si\u0119 niszczenie wszelkich niekoncesjonowanych enklaw opozycji \u2013 w samorz\u0105dach, w pomniejszych lokalnych instytucjach i w biznesie. Powoli znika podzia\u0142 na w\u0142adz\u0119 samorz\u0105dow\u0105 i administracj\u0119 centraln\u0105. W\u0142adza jest tylko jedna \u2013 partyjna.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 7. Zaszczuwanie\nopozycji. Zorganizowana i samorzutna opozycja zostaje odci\u0119ta od \u015brodk\u00f3w\nmaterialnych, a jej wybitniejsi przedstawiciele s\u0105 represjonowani. Opozycyjne\nmedia stopniowo trac\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania, niszczone \u015brodkami administracyjnymi,\nkarnymi i ekonomicznymi. Jednocze\u015bnie w\u0142adza organizuje opozycj\u0119 pozorn\u0105 czy\nte\u017c koncesjonowan\u0105, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce stworzy\u0107 system fasadowej demokracji i w\nspos\u00f3b dla siebie bezpieczny przeprowadza\u0107 wybory.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 8. Otoczenie enklaw.\nObszary wolnej kultury, sztuki i nauki zostaj\u0105 zredukowane do wymiar\u00f3w\nnieszkodliwych \u201erezerwat\u00f3w\u201d i odci\u0119te od komunikacji ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Plac\u00f3wki\nkultury i uczelnie, a zw\u0142aszcza szko\u0142y zostaj\u0105 poddane \u015bcis\u0142emu nadzorowi\nideologicznemu i oddane w zarz\u0105d ludzi re\u017cimu (partii). Niepokorni s\u0105 zwalniani\nz pracy, oczerniani, izolowani, zmuszani do wyjazdu zagranic\u0119. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 9. Militaryzacja. Ideologia pa\u0144stwowa staje si\u0119 coraz mniej bigoteryjna, a za to coraz bardziej bu\u0144czuczna i militarystyczna. Powstaj\u0105 formacje paramilitarne i policyjne s\u0142u\u017c\u0105ce do zastraszania ludno\u015bci i resztek spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Zarysowuje si\u0119 \u201edwuw\u0142adza\u201d \u2013 ludzi w cywilu i ludzi w mundurach. \u201eKasta kap\u0142a\u0144ska\u201d ulega stopniowej marginalizacji. Pierwsze pobicia i zab\u00f3jstwa. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 10. Izolacja. Re\u017cim odcina si\u0119 od wszystkich instytucji \u015bwiata demokratycznego, izoluj\u0105c sw\u00f3j pa\u0144stwowy folwark, na kt\u00f3rym rz\u0105dzi ju\u017c niepodzielnie i bezkarnie. Szuka przyjaci\u00f3\u0142 jedynie w podobnych sobie dyktaturach \u2013 i bez trudu ich znajduje. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 11. Kult wodza\/dyktatora. Nacjonalistyczna, populistyczna i klerykalna ideologia nabiera coraz bardziej militarystycznych i mitologicznych rys\u00f3w, a w jej centrum coraz wyra\u017aniej stoi osoba przyw\u00f3dcy re\u017cimu. Zastraszone spo\u0142ecze\u0144stwo praktycznie nie stawia ju\u017c oporu. Strach rz\u0105dzi r\u00f3wnie\u017c strukturami w\u0142adzy. Dyktator cz\u0119\u015bciej terroryzuje swoich ludzi, utrzymuj\u0105c ich w stanie permanentnego strachu, ni\u017c przekupuje stanowiskami i pieni\u0119dzmi. <\/p>\n\n\n\n<p>Etap 12. &nbsp;Delegalizacja opozycji. Demokracja jest ju\u017c wy\u0142\u0105cznie fasadowa. Realnie opozycyjne partie i niezale\u017cne organizacje spo\u0142eczne i polityczne zostaj\u0105 rozwi\u0105zane, a ich dalsza dzia\u0142alno\u015b\u0107 zakazana. Odt\u0105d funkcjonuj\u0105 ju\u017c wy\u0142\u0105cznie instytucje nadzorowane lub przynajmniej koncesjonowane przez w\u0142adze. Ka\u017cdy, kto funkcjonuje w przestrzeni publicznej, jest w jakim\u015b stopniu uwik\u0142any we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z w\u0142adz\u0105 i \u201enaznaczony ni\u0105\u201d. Stopniowo znikaj\u0105 elity, w kt\u00f3rych interesie by\u0142by upadek re\u017cimu. Miejsce marze\u0144 o wolno\u015bci i demokracji zajmuj\u0105 marzenia o \u201eodwil\u017cy\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 13. Tyrania. Pa\u0144stwo zmienia si\u0119 w ob\u00f3z koncentracyjny, a obywatele w wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wszyscy s\u0105 w jakim\u015b stopniu inwigilowani, a tak\u017ce zmuszani do regularnego potwierdzania swej lojalno\u015bci oraz sk\u0142adania ho\u0142d\u00f3w re\u017cimowi i jego symbolom. Przemoc, zab\u00f3jstwa polityczne, paranoja w\u0142adzy i przejmuj\u0105cy l\u0119k zwyk\u0142ych ludzi tworz\u0105 atmosfer\u0119 \u017cycia spo\u0142ecznego, wdzieraj\u0105c si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sfery prywatnej. Nie da si\u0119 ju\u017c \u017cy\u0107. Jedynym ratunkiem jest powstanie. <\/p>\n\n\n\n<p>Grafika: \u201eWolno\u015b\u0107\u201d, 2023<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"665\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wolno\u015b\u0107-665x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6367\" srcset=\"\/hartman\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wolno\u015b\u0107-665x1024.jpg 665w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wolno\u015b\u0107-195x300.jpg 195w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wolno\u015b\u0107-768x1183.jpg 768w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Wolno\u015b\u0107.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 665px) 100vw, 665px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Re\u017cim Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego ju\u017c \u00f3smy rok przenika we wszystkie pory i naczynia instytucjonalnego krwiobiegu naszego pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa. P\u0119tla si\u0119 zaciska, presja i strach rosn\u0105, spo\u0142ecze\u0144stwo staje si\u0119 coraz bardziej zrezygnowane, przyzwyczajaj\u0105c si\u0119 do \u017cycia w pa\u0144stwie autorytarnym i skorumpowanym.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[304,680,95,129],"tags":[1316],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6366"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6377,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6366\/revisions\/6377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}