Dlaczego g\u0142osuj\u0105 i b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 na PiS? Bo w\u0142adza to zawsze w\u0142adza. A w\u0142adzy trzeba si\u0119 s\u0142ucha\u0107. Ka\u017cda w\u0142adza, bynajmniej nie wy\u0142\u0105cznie ta demokratyczna, utrzymuje si\u0119 dzi\u0119ki poparciu spo\u0142ecznemu. Tylko krwawa tyrania mo\u017ce przetrwa\u0107 przez pewien czas pomimo nienawi\u015bci ludu, stosuj\u0105c straszny terror. Lecz mi\u0119dzy bajki mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 opowie\u015bci o tyranach, przeciwko kt\u00f3rym s\u0105 wszyscy poddani. Od Korei P\u00f3\u0142nocnej, przez Birm\u0119, po Afganistan i Iran – tyrania morduje za przyzwoleniem wielu i z udzia\u0142em wielu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nie ma wi\u0119c co si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce zwyk\u0142e rz\u0105dy autorytarne, sprawowane przez oligarchi\u0119 zorganizowan\u0105 w parti\u0119, pos\u0142uguj\u0105ce si\u0119 populistyczn\u0105 ideologi\u0105 klerykalno-nacjonalistyczn\u0105 b\u0105d\u017a socjalno-nacjonalistyczn\u0105 oraz praktykuj\u0105ce pozorowan\u0105 demokracj\u0119, zazwyczaj ciesz\u0105 si\u0119 poparciem oko\u0142o po\u0142owy ludno\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0105 grupy uprzywilejowane, b\u0119d\u0105ce klientel\u0105 rz\u0105dz\u0105cej oligarchii b\u0105d\u017a wprost stanowi\u0105ce op\u0142acany przez ni\u0105 aparat. Ale to nigdy nie wystarczy. Musz\u0105 by\u0107 jeszcze miliony takich, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 re\u017cim z jakim\u015b przekonaniem. Z oportunistyczn\u0105 uni\u017cono\u015bci\u0105, l\u0119kliwie, od niechcenia albo w oparciu o poczucie swojsko\u015bci b\u0105d\u017a poczucie godno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cne s\u0105 formy uto\u017csamiania si\u0119 ludzi z paskudnymi re\u017cimami i w r\u00f3\u017cnych proporcjach s\u0105 one ze sob\u0105 wymieszane w r\u00f3\u017cnych krajach. Nie wiem, jakie s\u0105 te proporcje w Polsce, ale codzienne do\u015bwiadczenie obcowania z wyborcami PiS pozwala wyr\u00f3\u017cni\u0107 motywy, kt\u00f3re nimi \u2013 w trudnych do ustalenia stosunkach nat\u0119\u017cenia \u2013 kieruj\u0105. A s\u0105 one uniwersalne. W czasach zabor\u00f3w rzesze drobnych urz\u0119dnik\u00f3w, drobna szlachta, a nawet cz\u0119\u015b\u0107 elit odnosi\u0142a si\u0119 z czci\u0105 do wielkich w\u0142adc\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych ich krajem. W XIX w. wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie wyobra\u017ca\u0142a sobie nawet, jak mo\u017cna nie korzy\u0107 si\u0119 przed cesarzem czy kr\u00f3lem, niezale\u017cnie od tego, gdzie jest jego stolica. A my\u015bl, \u017ce ta stolica powinna by\u0107 tu, we w\u0142asnym kraju, a ten w\u0142adca te\u017c jako\u015b tutejszy z rodu, ledwie zacz\u0119\u0142a w\u00f3wczas po\u015br\u00f3d narod\u00f3w kie\u0142kowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tych atawizm\u00f3w nie mo\u017cna nie docenia\u0107. Dla przeci\u0119tnego poddanego rosyjskiego z Mazowsza albo niemieckiego z Wielkopolski dw\u00f3r w Petersburgu czy Berlinie by\u0142 oczywisty jako centrum w\u0142adzy. Dla wi\u0119kszo\u015bci nie by\u0142o w tym nic poni\u017caj\u0105cego, a kwestia niepodleg\u0142o\u015bci dociera\u0142a do \u015bwiadomo\u015bci mas stopniowo i powoli; mo\u017cna rzec: z powstania na powstanie. Dzi\u015b jest podobnie. Jaki odsetek Polak\u00f3w odczuwa dyskomfort w zwi\u0105zku z faktem, \u017ce suwerenny i w\u0142a\u015bciwie eksterytorialny Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, maj\u0105cy ogromne przywileje i ogromny wp\u0142yw na wiele obszar\u00f3w \u017cycia publicznego w Polsce, a wr\u0119cz sprawuj\u0105cy tu cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142adzy publicznej, jest pod wzgl\u0119dem formalno-prawnym, a tak\u017ce w porz\u0105dku czysto faktycznym delegatur\u0105 obcego pa\u0144stwa? Jest to zapewne odsetek jeszcze mniejszy ni\u017c procent tych, kt\u00f3rym przeszkadza\u0142o, \u017ce w Kr\u00f3lestwie Polskim rz\u0105dzi carski namiestnik, a nie kr\u00f3l Polak. To mo\u017ce by\u0107 10, mo\u017ce 15 proc. Nie wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
To nieprawda, \u017ce og\u00f3\u0142 pragnie wolno\u015bci \u2013 czy to w znaczeniu niepodleg\u0142o\u015bci, czy tym bardziej w znaczeniu konstytucyjnie gwarantowanych praw i swob\u00f3d, nale\u017cnych obywatelom demokratycznego pa\u0144stwa prawa. Owszem, s\u0105 kraje, w kt\u00f3rych przywi\u0105zanie do praw i swob\u00f3d konstytucyjnych ma charakter to\u017csamo\u015bciowy, a nawet staje si\u0119 \u2013 jak w USA \u2013 swego rodzaju religi\u0105 polityczn\u0105. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w demokratycznych b\u0105d\u017a p\u00f3\u0142demokratycznych jest jednak\u017ce ca\u0142kiem inaczej \u2013 demokracj\u0105 i swobodami politycznymi zainteresowana jest tylko bardziej wykszta\u0142cona cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Maj\u0105c to wszystko na uwadze, mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 zrozumie\u0107 wyborc\u00f3w PiS. Zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to osoby, w kt\u00f3rych horyzoncie intelektualnym i aksjologicznym warto\u015bci demokratycznego pa\u0144stwa prawa albo w og\u00f3le nie istniej\u0105, albo zajmuj\u0105 pozycj\u0119 marginaln\u0105. Dlatego nie ma dla nich znaczenia \u0142amanie konstytucji, bezprawie czy niszczenie medi\u00f3w publicznych. Ju\u017c ten fakt wiele t\u0142umaczy.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze wi\u0119ksze znaczenie ma jednak, jak s\u0105dz\u0119, wspomniana wy\u017cej naturalna cze\u015b\u0107 dla w\u0142adzy. W\u0142adza bowiem definiuje si\u0119 przez cze\u015b\u0107 \u2013 przez to, \u017ce jest w\u0142adz\u0105, ma do niej prawo. I to niezale\u017cenie od tego, na ile jest \u015bwiecka, a na ile religijna. Jest w\u0142adz\u0105 i jako taka ma swoje prawa. A nadrz\u0119dnym prawem w\u0142adzy jest rozkazywanie. Kto za\u015b wydaje rozkazy i swymi rozkazami stanowi prawa, sam im nie podlega. Mo\u017ce bowiem z w\u0142asnej woli si\u0119 spod tych praw wy\u0142\u0105czy\u0107, a poza tym nie ma nad sob\u0105 nikogo, kto m\u00f3g\u0142by poci\u0105gn\u0105\u0107 j\u0105 do odpowiedzialno\u015bci. Dlatego z punktu widzenia tradycyjnego, anachronicznie my\u015bl\u0105cego ludu w\u0142adza nie kradnie i nie pope\u0142nia \u017cadnych przest\u0119pstw, bo z definicji wszystko jej wolno. Przest\u0119pstwa pope\u0142niaj\u0105 zwykli ludzie \u2013 przest\u0119pstwa ludzi w\u0142adzy staj\u0105 si\u0119 nimi dopiero wtedy, gdy w\u0142adza najwy\u017csza zechce je za takowe uzna\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Czym jest wi\u0119c dobra w\u0142adza, skoro przest\u0119pstwa i autorytaryzm nie kompromituj\u0105 jej w oczach tego rodzaju wyborc\u00f3w, o kt\u00f3rych tu mowa? Odpowied\u017a wydaje si\u0119 ta sama \u201eco zawsze\u201d \u2013 dobra w\u0142adza to w\u0142adza reprezentatywna. Poparcie mas uzyskuje w\u0142adza, kt\u00f3ra albo jest godna podziwu dla swojego majestatu, albo zapewnia korzy\u015bci i opiek\u0119 (na ziemi lub w niebie), ale przede wszystkim taka, kt\u00f3ra jest swojska, czyli reprezentatywna (w naiwnym, predemokratycznym sensie). W przypadku PiS mamy do czynienia z kombinacj\u0105 korzy\u015bci i swojsko\u015bci. Wyborca tej partii ufa jej przyw\u00f3dcom w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie odstr\u0119czaj\u0105 go swoj\u0105 obco\u015bci\u0105 \u2013 niedosi\u0119\u017cnymi dla zwyk\u0142ego cz\u0142owieka cnotami, manierami, standardami moralnymi i poziomem kultury. G\u0142osuje na parti\u0119, kt\u00f3ra schlebia jego poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci i jego poczuciu godno\u015bci, a jednocze\u015bnie parti\u0119 obiecuj\u0105c\u0105 ochron\u0119 i potwierdzaj\u0105c\u0105 jego prawo do egoizmu i odgradzania si\u0119 od wielkich problem\u00f3w globalnych.<\/p>\n\n\n\n
PiS jest \u201esw\u00f3j\u201d. Jest bezwstydny, zach\u0142anny, zak\u0142amany, autorytarny, prostacki, z\u0142odziejski \u2013 i dobrze! W\u0142a\u015bnie taki ma by\u0107! Z punktu widzenia cz\u0142owieka, dla kt\u00f3rego wszelkie przejawy wy\u017cszej kultury i obej\u015bcia jawi\u0105 si\u0119 jako nieme oskar\u017cenie pod jego adresem albo zwyk\u0142y kamufla\u017c, wulgarno\u015b\u0107, z jak\u0105 PiS jest sob\u0105 i praktykuje swoje prostactwo i zepsucie, dodaje mu tylko splendoru i wiarygodno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
PiS jest jak pijany kr\u00f3l, rechocz\u0105cy podczas uczty na zamku, obgryzaj\u0105cy trzymane w go\u0142ych r\u0119kach ko\u015bci i rzucaj\u0105cy je psom pod st\u00f3\u0142. Taki kr\u00f3l robi wra\u017cenie. To jest kr\u00f3l prawdziwy, kt\u00f3ry niczego nie udaje i niczego si\u0119 nie boi. A przede wszystkim ca\u0142ym swym zachowaniem m\u00f3wi poddanym: mo\u017cecie by\u0107 tacy sam jak ja. Furda tam maniery!<\/p>\n\n\n\n
I tak samo PiS \u2013 zwalnia ludzi z niepotrzebnych skrupu\u0142\u00f3w i wyzwala od wszelkiego skr\u0119powania. Pozwala cz\u0142owiekowi by\u0107 sob\u0105: pazernym egoist\u0105, ksenofobem i ciemniakiem. I to jest w\u0142a\u015bnie populistyczna demokracja. Czy si\u0119 to komu\u015b podoba, czy nie, w Polsce rz\u0105dzi lud, a nie idea\u0142y wyra\u017caj\u0105ce si\u0119 przez demokratyczne wybory m\u0105drych i \u015bwiat\u0142ych ludzi. I taki b\u0119dzie ka\u017cdy wy\u0142oniony przez niego rz\u0105d, jaki b\u0119dzie on sam i jakie b\u0119d\u0105 jego wyobra\u017cenia o swojskim, rozumiej\u0105cym jego potrzeby i mentalno\u015b\u0107 rz\u0105dzie. Mamy dok\u0142adnie to, na co zas\u0142u\u017cyli\u015bmy jako spo\u0142ecze\u0144stwo. To nie wina Tuska ani Kaczy\u0144skiego. To nasza wina.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dlaczego g\u0142osuj\u0105 i b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 na PiS? Bo w\u0142adza to zawsze w\u0142adza. A w\u0142adzy trzeba si\u0119 s\u0142ucha\u0107. Ka\u017cda w\u0142adza, bynajmniej nie wy\u0142\u0105cznie ta demokratyczna, utrzymuje si\u0119 dzi\u0119ki poparciu spo\u0142ecznemu. Tylko krwawa tyrania mo\u017ce przetrwa\u0107 przez pewien czas pomimo nienawi\u015bci ludu, stosuj\u0105c straszny terror. Lecz mi\u0119dzy bajki mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 opowie\u015bci o tyranach, przeciwko kt\u00f3rym s\u0105 wszyscy […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6632,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,95,1149,129],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6630"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6633,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6630\/revisions\/6633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}