{"id":6650,"date":"2023-09-30T20:29:19","date_gmt":"2023-09-30T18:29:19","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=6650"},"modified":"2023-10-01T10:07:08","modified_gmt":"2023-10-01T08:07:08","slug":"kto-wygra-te-wybory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2023\/09\/30\/kto-wygra-te-wybory\/","title":{"rendered":"Kto wygra te wybory?"},"content":{"rendered":"\n<p>Sonda\u017ce nie s\u0105 bardzo optymistyczne. Przed wielkim marszem 1 pa\u017adziernika PiS wci\u0105\u017c ma wyra\u017an\u0105, kilkupunktow\u0105 przewag\u0119 i du\u017ce szanse na wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105, utworzon\u0105 z w\u0142asnych pos\u0142\u00f3w i kilkunastu wy\u0142uskanych z Konfederacji i (<em>horribile dictu<\/em>) innych formacji. Jednak\u017ce nic nie jest jeszcze przes\u0105dzone.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna bowiem zbytnio ufa\u0107 sonda\u017com w kraju autorytarnie rz\u0105dzonym, a zw\u0142aszcza w czasach, gdy ogarnia nas obsesja (uzasadniona) powszechnej inwigilacji elektronicznej. Socjologowie wyspecjalizowani w przeprowadzaniu bada\u0144 opinii publicznej maj\u0105 swoje (cz\u0119\u015bciowo tajne) sposoby korygowania danych, testowania wiarygodno\u015bci ankietowanych i w og\u00f3le \u201ebrania poprawki\u201d na nieszczero\u015b\u0107 respondent\u00f3w. Jednak te sposoby s\u0105 zawodne, szczeg\u00f3lnie w okresie spadaj\u0105cego zaufania do komunikacji elektronicznej. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, sonda\u017ce s\u0105 w tych wyborach mniej wiarygodne ni\u017c w innych.<\/p>\n\n\n\n<p>Mniej wiarygodne to znaczy przeszacowuj\u0105ce PiS? Ankietowani cz\u0119sto boj\u0105 si\u0119 wskazywa\u0107 na opozycj\u0119, jakkolwiek s\u0105 te\u017c i tacy, kt\u00f3rzy wstydz\u0105 si\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 na PiS. Generalnie bowiem sonda\u017cownie kojarzone s\u0105 ze \u015bwiatem ludzi wykszta\u0142conych, a wi\u0119c \u015brodowiskami liberalnymi. Poniek\u0105d s\u0142usznie. Rzadko pewnie zdarza si\u0119 ankieter b\u0119d\u0105cy wyborc\u0105 PiS. Jednak\u017ce ten brak sympatii i zaufania do firm badawczych sprawia, \u017ce wielu wyborc\u00f3w PiS po prostu odmawia udzia\u0142u w badaniu. Wszystko to badacze staraj\u0105 si\u0119 jako\u015b bra\u0107 pod uwag\u0119, ale jest to tak trudne, \u017ce prawie niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<p>Poza tym wiarygodno\u015b\u0107 sonda\u017cy bardzo cierpi na tym, \u017ce czym\u015b innym jest udzia\u0142 w sondzie, a czym\u015b innym wybory. Wielu ludzi si\u0119 waha, na kogo b\u0119d\u0105 g\u0142osowa\u0107 i komunikuj\u0105c si\u0119 z ankieterem, ch\u0119tnie podaj\u0105 parti\u0119 \u201edrugiego wyboru\u201d, aby utwierdzi\u0107 si\u0119 w \u201epierwszym wyborze\u201d i zostawi\u0107 go sobie na prawdziwe wybory. Dzia\u0142a tu psychologiczny efekt \u201epodw\u00f3jnego g\u0142osowania\u201d \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 ankietowanych zachowuje si\u0119 tak, jak gdyby udzia\u0142 w sonda\u017cu dawa\u0142 im przywilej dwukrotnego udzia\u0142u w wyborach.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, sonda\u017ce nie znacz\u0105 tak wiele. Trzeba je uzupe\u0142ni\u0107 intuicj\u0105. Przed nami ostatnie dziesi\u0119\u0107 dni, kiedy wyborcy b\u0119d\u0105 jeszcze podejmowali i zmieniali decyzje. Przed samymi wyborami to si\u0119 ju\u017c raczej nie dzieje. Ale dziesi\u0119\u0107 dni to w kampanii epoka. Obecnie inicjatywa jest po stronie Donalda Tuska. Marsz 1 pa\u017adziernika jest w zasadzie skazany na sukces \u2013 jego si\u0142a mobilizuj\u0105ca mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksza lub mniejsza, lecz na pewno jaka\u015b b\u0119dzie. Rozwiewaj\u0105 si\u0119 te\u017c obawy o niewej\u015bcie do Sejmu koalicji Trzecia Droga. Wyborcy rozumiej\u0105, \u017ce trzeba im pom\u00f3c, bo w razie nieprzekroczenia przez nich progu Kaczy\u0144ski na pewno utrzyma w\u0142adz\u0119. Niespodziank\u0105 jest spadek notowa\u0144 Konfederacji. Jej m\u0142odzie\u017cowy elektorat nie jest specjalnie zdyscyplinowany i ch\u0119tny do stania w kolejce do g\u0142osowania, wi\u0119c bardzo mo\u017cliwe, \u017ce ta odstr\u0119czaj\u0105ca moralnie formacja z j\u0119zyczka u wagi spadnie do pozycji rezerwuaru kilku pos\u0142\u00f3w dla PiS. Dzi\u015b walcz\u0105 o przekroczenie progu 10 proc. Za to bardzo dobrze radzi sobie Lewica, kt\u00f3ra wreszcie zrobi\u0142a co\u015b niekonwencjonalnego (a mianowicie wyjazd do Wiednia) i zapewne zostanie przez swoich wyborc\u00f3w doceniona i nagrodzona. 10 proc. dla Lewicy jest w zasi\u0119gu mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce procenty g\u0142os\u00f3w w skali kraju to nie jest najwa\u017cniejszy wska\u017anik, bo wybory odbywaj\u0105 si\u0119 niezale\u017cnie w okr\u0119gach. Wygrana og\u00f3lnopolska (najwy\u017csza liczba oddanych g\u0142os\u00f3w) powinna jednak\u017ce przes\u0105dzi\u0107 o tym, kto b\u0119dzie tworzy\u0142 rz\u0105d jako pierwszy. Wci\u0105\u017c wydaje si\u0119, \u017ce pierwsza pr\u00f3ba b\u0119dzie nale\u017ca\u0142a do PiS, lecz s\u0105 spore szanse na to, \u017ce b\u0119dzie to pr\u00f3ba nieudana i nawet je\u015bli taki rz\u0105d powstanie, to b\u0119dzie bardzo s\u0142aby i niestabilny. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o ewentualnym rz\u0105dzie Trzaskowskiego (bo to on pewnie zostanie desygnowany w razie wygranej opozycji).<\/p>\n\n\n\n<p>W ka\u017cdym razie najbardziej prawdopodobny scenariusz wydaje si\u0119 dzi\u015b taki, \u017ce wybory 15 pa\u017adziernika nie przynios\u0105 trwa\u0142ego rozstrzygni\u0119cia i po kilku miesi\u0105cach powa\u017cnych turbulencji doczekamy si\u0119 kolejnych wybor\u00f3w. I bardzo dobrze! Takiego re\u017cimu jak PiS nie obala si\u0119 w jeden dzie\u0144. Ale gdy ju\u017c nareszcie si\u0119 to stanie, na d\u0142ugo uodpornimy si\u0119 na katolicko-narodowy populizm. Raz odepchni\u0119ty od w\u0142adzy PiS niepr\u0119dko powr\u00f3ci. Wi\u0119c pchajmy, ile si\u0142! G\u0142owa do g\u00f3ry!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sonda\u017ce nie s\u0105 bardzo optymistyczne. Przed wielkim marszem 1 pa\u017adziernika PiS wci\u0105\u017c ma wyra\u017an\u0105, kilkupunktow\u0105 przewag\u0119 i du\u017ce szanse na wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105, utworzon\u0105 z w\u0142asnych pos\u0142\u00f3w i kilkunastu wy\u0142uskanych z Konfederacji i (horribile dictu) innych formacji. Jednak\u017ce nic nie jest jeszcze przes\u0105dzone.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6654,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[440,304,5,95,1149,129],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6650"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6650"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6657,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6650\/revisions\/6657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}