Dawno nic tak nie rozgrza\u0142o \u015brodowiska dziennikarskiego i nie sprowokowa\u0142o tylu dyskusji z etyk\u0105 dziennikarsk\u0105 w tle co niedawna mistyfikacja sprokurowana przez szefa telewizji internetowej \u201eKana\u0142 Zero\u201d Krzysztofa Stanowskiego. Wszyscy zapewne widzieli ten filmik, ale przypomn\u0119, \u017ce jego tre\u015bci\u0105 jest rozmowa Stanowskiego z zespo\u0142em dziennikarzy, podczas kt\u00f3rej zabrania im rzetelnego opracowywania tematyki nadu\u017cy\u0107 w Funduszu Sprawiedliwo\u015bci, przypominaj\u0105c, \u017ce \u201eKana\u0142 Zero\u201d zobowi\u0105zany jest oszcz\u0119dza\u0107 ludzi z kr\u0119g\u00f3w PiS i SP.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Film wygl\u0105da na bardzo naturalny i trudno pozna\u0107, \u017ce jest tzw. fejkiem, jakkolwiek na samym ko\u0144cu pojawia si\u0119 trop, kt\u00f3ry powinien podj\u0105\u0107 zawodowy komentator, zanim nabierze si\u0119 na autentyczno\u015b\u0107 nagrania. Ot\u00f3\u017c m\u0142oda dziennikarka, zrazu ch\u0119tna do wys\u0142uchania ta\u015bm z nagraniami by\u0142ego dyrektora departamentu MS zajmuj\u0105cego si\u0119 Funduszem Sprawiedliwo\u015bci, na koniec proponuje, by przykry\u0107 temat informacjami o osobie wci\u0105gni\u0119tej do silnika odrzutowca na lotnisku w Amsterdamie. Wygl\u0105da\u0142o to bardzo niem\u0105drze, w dodatku mo\u017cna by\u0142o sprawdzi\u0107, \u017ce akurat pod koniec maja, kiedy to mia\u0142a niby odby\u0107 si\u0119 rzekomo nagrana z ukrycia rozmowa, podobnego wypadku nie by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Fa\u0142szywe nagranie zosta\u0142o przekazane ma\u0142o wiarygodnemu i maj\u0105cemu raczej z\u0142\u0105 reputacj\u0119 dziennikarzowi obywatelskiemu Zbigniewowi Stonodze, kt\u00f3ry je rozpowszechni\u0142. Wiele os\u00f3b, w tym znani dziennikarze, uwierzy\u0142o w jego prawdziwo\u015b\u0107. Gdy okaza\u0142o si\u0119, jak wielu ludzi w kr\u0119gach medialnych i politycznych si\u0119 nabra\u0142o, Stanowski wyst\u0105pi\u0142 z nast\u0119puj\u0105c\u0105 interpretacj\u0105 tego faktu. Ot\u00f3\u017c jego zdaniem wszystkie te osoby, nie dok\u0142adaj\u0105c stara\u0144, aby zweryfikowa\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 przekazu, udowodni\u0142y swoj\u0105 stronniczo\u015b\u0107 i to, \u017ce gotowe s\u0105 da\u0107 wiar\u0119 wszystkiemu, co b\u0119dzie przemawia\u0107 za z g\u00f3ry przyj\u0119t\u0105 przez nich i ca\u0142kiem fa\u0142szyw\u0105 tez\u0105, \u017ce \u201eKana\u0142 Zero\u201d jest zale\u017cny od ludzi poprzedniej w\u0142adzy i im sprzyja.<\/p>\n\n\n\n
Tym samym ca\u0142a prowokacja okazuje si\u0119 w pe\u0142ni uprawniona, bo jej powodzenie pokazuje, jak ma\u0142o wiarygodni i uprzedzeni s\u0105 dziennikarze i komentatorzy w\u0105tpi\u0105cy w niezale\u017cno\u015b\u0107 \u201eKana\u0142u Zero\u201d. Nie b\u0119dzie chyba nadu\u017cyciem, gdy wypowiedzi Krzysztofa Stanowskiego zinterpretuj\u0119 w taki spos\u00f3b, \u017ce uwa\u017ca on powodzenie swojej prowokacji za po\u015bredni dow\u00f3d, \u017ce jego stacja faktycznie jest medium niezale\u017cnym. Oto m\u00f3j komentarz:<\/p>\n\n\n\n
1.<\/strong> Ca\u0142a akcja Stanowskiego nie dowodzi bynajmniej, \u017ce jego stacja jest niezale\u017cnym medium, lecz wr\u0119cz przeciwnie. Trudno sobie wyobrazi\u0107, aby BBC, CNN albo cho\u0107by i TVP ucieka\u0142a si\u0119 do produkowania fa\u0142szywek w celu wykazania swojej niezale\u017cno\u015bci. Nie ma bowiem powodu w ni\u0105 w\u0105tpi\u0107.<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong> Fakt, \u017ce wiele os\u00f3b nabra\u0142o si\u0119 na bardzo realistycznie wygl\u0105daj\u0105ce (cho\u0107 zawieraj\u0105ce \u201ered flag\u201d) sfa\u0142szowane nagranie (mistyfikacj\u0119), nie \u015bwiadczy bynajmniej o tym, \u017ce nies\u0142usznie uwa\u017caj\u0105 one \u201eKana\u0142 Zero\u201d za medium zale\u017cne od obozu Kaczy\u0144skiego i Ziobry, a jedynie o tym, \u017ce nagranie wyda\u0142o im si\u0119 na tyle dobrze potwierdza\u0107 ich przekonania, i\u017c zaniechali bli\u017cszego przyjrzenia si\u0119 mu pod k\u0105tem autentyczno\u015bci. Uznali je po prostu za wiarygodne. Pope\u0142nili b\u0142\u0105d, ale bynajmniej nie tego rodzaju, aby wzmacnia\u0142o to tez\u0119, \u017ce zale\u017cno\u015b\u0107 \u201eKana\u0142u Zero\u201d od PiS\/SP jest niczym wi\u0119cej, a tylko pom\u00f3wieniem. Wr\u0119cz odwrotnie, ludzie dali si\u0119 nabra\u0107 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce to, co obejrzeli, by\u0142o sp\u00f3jne z ich wiedz\u0105 i wyobra\u017ceniami. Gdyby zobaczyli podobne nagranie w redakcji \u201ePolityki\u201d i red. Baczy\u0144skiego w miejscu red. Stanowskiego, z pewno\u015bci\u0105 nie uwierzyliby w jego autentyczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong> Kluczowe jest wi\u0119c pytanie o to, czy owa \u201ewiedza i wyobra\u017cenia\u201d na temat zale\u017cno\u015bci Stanowskiego od by\u0142ego \u201eobozu w\u0142adzy\u201d by\u0142a s\u0142uszna, czy nie. W rozstrzygni\u0119ciu tego w \u017caden spos\u00f3b nie pomaga fakt, \u017ce ten czy \u00f3w da\u0142 si\u0119 nabra\u0107 na fa\u0142szywk\u0119, kt\u00f3ra nie mia\u0142a precedensu w polskich mediach. Rozstrzyga o tym po prostu tre\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w wytwarzanych przez \u201eKana\u0142 Zero\u201d, kt\u00f3re od samego pocz\u0105tku bij\u0105 w oczy stronniczo\u015bci\u0105 i udawaniem bezstronno\u015bci poprzez wplatanie w \u201epropisowski\u201d przekaz s\u0142abych ech krytyki. Wida\u0107 to by\u0142o jak na d\u0142oni nawet w inauguracyjnym wywiadzie z Andrzejem Dud\u0105. Przebieg i forma tego wywiadu, jego tre\u015b\u0107, a przede wszystkim sam fakt, \u017ce nowa stacja inauguruje dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywiadem z samym prezydentem, \u015bwiadcz\u0105 dobitnie o powi\u0105zaniu Stanowskiego ze \u015brodowiskiem politycznym, kt\u00f3rego Duda jest prominentn\u0105 postaci\u0105.<\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong> \u201eKana\u0142 Zero\u201d jest \u201epropisowski\u201d, jakkolwiek stara si\u0119 to na r\u00f3\u017cne sposoby kamuflowa\u0107. Jednym z tych sposob\u00f3w by\u0142a w\u0142a\u015bnie omawiana prowokacja. Jej zaistnienie tylko potwierdza polityczne uwik\u0142anie Krzysztofa Stanowskiego, zw\u0142aszcza na tle tre\u015bci emitowanych przez niego program\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong> Prowokacja Stanowskiego w spos\u00f3b ra\u017c\u0105cy naruszy\u0142a zasady etyki dziennikarskiej i reputacj\u0119 naszego zawodu. Po pierwsze, co do zasady media nie mog\u0105 wprowadza\u0107 odbior\u00f3w w b\u0142\u0105d \u2013 ewentualne dementi nigdy nie dotrze do wszystkich, kt\u00f3rych w b\u0142\u0105d wprowadzono. Po drugie, istniej\u0105 rzadkie wyj\u0105tki od tej zasady (gdy inne \u015brodki s\u0105 niedost\u0119pne lub nieskuteczne), lecz w ka\u017cdym przypadku te wyj\u0105tki musz\u0105 si\u0119 wi\u0105za\u0107 z bardzo wa\u017cnym interesem spo\u0142ecznym lub ratowaniem\/chronieniem ludzkiego \u017cycia i zdrowia. Takim interesem spo\u0142ecznym, usprawiedliwiaj\u0105cym wprowadzanie w b\u0142\u0105d odbiorc\u00f3w, w \u017cadnym razie nie mo\u017ce by\u0107 \u201einteres wizerunkowy\u201d dopuszczaj\u0105cego si\u0119 tego rodzaju manipulacji medium. (Trudno sobie zreszt\u0105 wyobrazi\u0107, aby medium pozwalaj\u0105ce sobie na takie post\u0119powanie faktycznie zyskiwa\u0142o na reputacji).<\/p>\n\n\n\n Po trzecie, dziennikarze nie powinni uczestniczy\u0107 w intrygach, a ich przekaz powinien by\u0107 maksymalnie jasny i transparentny, wolny od manipulacji, ukrytych intencji, a zw\u0142aszcza moralnie dwuznacznej genealogii \u2013 to kluczowy wym\u00f3g z punktu widzenia wsp\u00f3lnego dobra naszego \u015brodowiska, kt\u00f3rym jest moderowane przez krytycyzm zaufanie spo\u0142eczne do przekaz\u00f3w medialnych. Po czwarte, wszelkie prowokacje dziennikarskie dopuszczalne s\u0105 jedynie w celu ujawnienia (w wa\u017cnym interesie spo\u0142ecznym) tego, czego nie mo\u017cna ujawni\u0107 zwyczajnymi \u015brodkami. Tymczasem faktu, \u017ce \u015brodowisko dziennikarskie uwa\u017ca Stanowskiego i \u201eKana\u0142 Zero\u201d za medium powi\u0105zane ze \u015bwiatem PiS i jest w zwi\u0105zku z tym bardzo wobec niego nieufne, nie trzeba ujawnia\u0107 za pomoc\u0105 nadzwyczajnych \u015brodk\u00f3w \u2013 wystarczy zapyta\u0107, a my ch\u0119tnie odpowiemy, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie uwa\u017camy. Zastosowanie metody prowokacji by\u0142o wi\u0119c niczym nieusprawiedliwione. Po pi\u0105te, dziennikarzowi nie wolno wykorzystywa\u0107 (nadu\u017cywa\u0107) swojego kierowniczego stanowiska w celu nak\u0142aniania podw\u0142adnych do udzia\u0142u w w\u0105tpliwych moralnie dzia\u0142aniach. Tymczasem Stanowski wci\u0105gn\u0105\u0142 do swojej akcji podleg\u0142ych mu pracownik\u00f3w stacji.<\/p>\n\n\n\n Obecnie raczej nikt ju\u017c nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, do czego zdolny jest \u201eKana\u0142 Zero\u201d. \u017baden roztropny cz\u0142owiek nie udzieli ju\u017c tej stacji wypowiedzi, kt\u00f3ra mo\u017ce wszak zosta\u0107 zmanipulowana lub wykorzystana niezgodnie z intencj\u0105 m\u00f3wi\u0105cego. Sam tego zreszt\u0105 do\u015bwiadczy\u0142em. By\u0142em jednym z go\u015bci programu po\u015bwi\u0119conego stosunkom polsko-\u017cydowskim \u2013 wspomnianego zreszt\u0105 na pocz\u0105tku omawianej tu inscenizacji Stanowskiego. Do programu nie mia\u0142em zastrze\u017ce\u0144, ale ju\u017c nazajutrz nieoczekiwanie stacja dos\u0142ownie naplu\u0142a mi w twarz, publikuj\u0105c brutalny, pe\u0142en k\u0142amstw i przeinacze\u0144 paszkwilancki materia\u0142.<\/p>\n\n\n\n Ostrzegam wi\u0119c wszystkich ekspert\u00f3w i osoby publiczne: do \u201eKana\u0142u Zero\u201d nie chod\u017acie! Dam te\u017c dobr\u0105 rad\u0119 pracownikom Stanowskiego: nie wiem, ile zarabiacie w tym medium, ale je\u015bli chcecie si\u0119 rozwija\u0107 i mie\u0107 dobr\u0105 reputacj\u0119, spadajcie stamt\u0105d w podskokach! M\u00f3wi\u0119 powa\u017cnie \u2013 je\u015bli ju\u017c szyderczo si\u0119 ze mnie \u015bmiejecie, to niech Wam ten \u015bmiech zamrze na ustach, a w g\u0142owie za\u015bwita refleksja. Nie idiota Wam to m\u00f3wi, cho\u0107 tak mnie Wasza stacja przedstawia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dawno nic tak nie rozgrza\u0142o \u015brodowiska dziennikarskiego i nie sprowokowa\u0142o tylu dyskusji z etyk\u0105 dziennikarsk\u0105 w tle co niedawna mistyfikacja sprokurowana przez szefa telewizji internetowej \u201eKana\u0142 Zero\u201d Krzysztofa Stanowskiego. Wszyscy zapewne widzieli ten filmik, ale przypomn\u0119, \u017ce jego tre\u015bci\u0105 jest rozmowa Stanowskiego z zespo\u0142em dziennikarzy, podczas kt\u00f3rej zabrania im rzetelnego opracowywania tematyki nadu\u017cy\u0107 w Funduszu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7137,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,95],"tags":[1138,1097,1460,1457,1456,1459,1458,482],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7133"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7141,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7133\/revisions\/7141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/ol>\n\n\n\n