Tak to ju\u017c jest, \u017ce gdy z powodu wojny albo katastrofy naturalnej z jakiego\u015b terenu znika w\u0142adza i zapanowuje anarchia, to z nie wiadomo jakich nor wype\u0142zaj\u0105 szabrownicy i rabusie. Zaczyna si\u0119 od zwyk\u0142ych kradzie\u017cy z opustosza\u0142ych sklep\u00f3w i mieszka\u0144, ale po kilku dniach rozzuchwalone bandy zaczynaj\u0105 terroryzowa\u0107 ludzi, rabowa\u0107 ich z dobytku, bi\u0107, a w ko\u0144cu zabija\u0107.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Post\u0119puj\u0105ce zdziczenie wyodr\u0119bnia w spo\u0142eczno\u015bci poka\u017an\u0105 grup\u0119 bandyt\u00f3w, kt\u00f3rzy j\u0105 terroryzuj\u0105, a w ko\u0144cu (je\u015bli nie przybywa pomoc wojskowa i policyjna) wytwarzaj\u0105 w\u0142asny, oparty na terrorze porz\u0105dek. Je\u015bli warunki polityczne i militarne temu sprzyjaj\u0105, mo\u017ce si\u0119 on utrwali\u0107 i ulec samoczynnej legalizacji.<\/p>\n\n\n\n
Prze\u0142omem jest moment, w kt\u00f3rym banda zaczyna szuka\u0107 poparcia, oferuj\u0105c pomoc i dystrybuuj\u0105c zagarni\u0119te dobra pomi\u0119dzy tych, kt\u00f3rzy przyobiecaj\u0105 jej lojalno\u015b\u0107. Wkr\u00f3tce pojawia si\u0119 za\u0142gana legenda chwa\u0142y bandyt\u00f3w, zabity w walce dow\u00f3dca jakiego\u015b oddzia\u0142u zostaje desygnowany do roli bohatera \u201ewalk wyzwole\u0144czych\u201d, a utalentowany cz\u0142onek bandy rysuje symbol \u201eorganizacji\u201d b\u0105d\u017a komponuje jej pie\u015b\u0144 bojow\u0105. Jeszcze rok albo dwa i ju\u017c mamy \u201erepublik\u0119 autonomiczn\u0105\u201d, zw\u0142aszcza jak po drodze kt\u00f3re\u015b z mocarstw lokalnych b\u0105d\u017a globalnych zainteresuje si\u0119 ambitnymi \u201ebojownikami\u201d i dostarczy im par\u0119 skrzynek broni, walizk\u0119 got\u00f3wki i kilku emerytowanych oficer\u00f3w w roli \u201edoradc\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ile\u017c to razy ju\u017c si\u0119 wydarzy\u0142o w Ameryce Po\u0142udniowej, w Afryce, w Azji, a przecie\u017c i w Europie nie inaczej (cho\u0107 nieco dawniej)! Jednak\u017ce na pocz\u0105tku jest w\u0142a\u015bnie zwyk\u0142y bandzior-szabrownik. Jak to jest mo\u017cliwe, \u017ce zjawia si\u0119 zawsze, gdy dzieje si\u0119 nieszcz\u0119\u015bcie? Odpowied\u017a tkwi w pospolito\u015bci z\u0142a. Kandydat na bandyt\u0119 mo\u017ce by\u0107 i zwykle jest do\u015b\u0107 pospolitej konduity. Ot, zaniedbany dzieciak, \u017cyj\u0105cy w ci\u0105g\u0142ym deficycie emocjonalnym, od ma\u0142ego do\u015bwiadczaj\u0105cy przemocy, pozbawiony oparcia w jakiejkolwiek doros\u0142ej i stabilnej osobie. Taki nastolatek czy dwudziestolatek lgnie do ka\u017cdego, kto got\u00f3w jest obj\u0105\u0107 go opiek\u0105 i zapewni\u0107 poczucie bezpiecze\u0144stwa. \u017badnych skrupu\u0142\u00f3w wobec do\u0142\u0105czenia do gangu nie czuje, bo nigdy nie uczono go szacunku dla w\u0142asno\u015bci, a przemoc jest dla niego czym\u015b naturalnym. Na to zaniedbanie i pierwotny deficyt socjalizacji cz\u0119sto nak\u0142ada si\u0119 niski poziom inteligencji, skutkuj\u0105cy brakiem krytycyzmu i zdolno\u015bci wyobra\u017cenia sobie konsekwencji, do jakich prowadzi\u0107 mog\u0105 pope\u0142niane przez niego przest\u0119pstwa. A gdy ju\u017c raz si\u0119 zacz\u0119\u0142o, to bardzo trudno z tego wyj\u015b\u0107. \u201eZ\u0142e towarzystwo\u201d trzyma mocno i bardzo szybko ten, kto w nie wpad\u0142, staje si\u0119 \u201ez\u0142ym towarzystwem\u201d dla innych.<\/p>\n\n\n\n
Zwyk\u0142a, banalna \u015bcie\u017cka demoralizacji t\u0142umaczy zwyk\u0142e i banalne z\u0142o, takie jak okazjonalne kradzie\u017ce (okazja, tak\u017ce powodziowa, czyni z\u0142odzieja) czy te\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do hierarchicznej grupy m\u0142odocianych przest\u0119pc\u00f3w. Inaczej ma si\u0119 jednak\u017ce sprawa z bezwzgl\u0119dnymi bandytami, pope\u0142niaj\u0105cymi brutalne zbrodnie i aspiruj\u0105cymi do przyw\u00f3dztwa w grupach przest\u0119pczych albo \u2013 odwrotnie \u2013 staj\u0105cymi si\u0119 morderczymi \u201esamotnymi wilkami\u201d. Mamy tu do czynienia z osobnikami zaburzonymi \u2013 i to w sensie definicyjnym. S\u0105 bowiem takie zachowania (jednostkowe, a najcz\u0119\u015bciej powtarzalne, seryjne), kt\u00f3re wystarcz\u0105 do rozpoznania osobowo\u015bci zaburzonej. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, zdarzaj\u0105 si\u0119 czyny, kt\u00f3rych nie pope\u0142ni \u201enikt normalny\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u0141ukasz \u017b., kt\u00f3rego w\u0142a\u015bnie z\u0142apano w Niemczech, notoryczny przest\u0119pca, handlarz narkotykowy, oszust i pirat drogowy, z pewno\u015bci\u0105 jest socjopat\u0105 b\u0105d\u017a psychopat\u0105. Zabawia\u0142 si\u0119 w wy\u015bcigi na ulicy mimo pi\u0119ciokrotnego zakazu prowadzenia pojazd\u00f3w mechanicznych, zabi\u0142, zbieg\u0142 z miejsca wypadku, nakaza\u0142 kolegom k\u0142ama\u0107 policji. S\u0142owem, bandzior pe\u0142n\u0105 g\u0119b\u0105. Niel\u0119kaj\u0105cy si\u0119 policji ani s\u0105du. Za nic maj\u0105cy ludzkie \u017cycie, nieznaj\u0105cy strachu ani wyrzut\u00f3w sumienia. \u017byj\u0105cy tu i teraz, nap\u0119dzany zwierz\u0119cym instynktem przetrwania. Czy to zdemoralizowany socjopata, czy prawdziwy psychopata z atypowym m\u00f3zgiem i niezdolny do \u017cadnej empatii \u2013 tego si\u0119 pewnie dowiemy z prasy za kilka miesi\u0119cy. Dostanie wyrok \u2013 mo\u017ce nawet taki za spowodowanie katastrofy albo zab\u00f3jstwo \u2013 i przez wiele lat b\u0119dzie terroryzowa\u0142 i demoralizowa\u0142 wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w. Jako \u017ce jest bardzo m\u0142ody (ma tylko 26 lat), system penitencjarny d\u0142ugo b\u0119dzie nad nim pracowa\u0142 i go \u201eresocjalizowa\u0142\u201d. Je\u015bli jest psychopat\u0105 \u2013 z pewno\u015bci\u0105 nieskutecznie. Bo tacy nie podlegaj\u0105 resocjalizacji. Mo\u017cna ich tylko kontrolowa\u0107 i trzyma\u0107 na kr\u00f3tkiej smyczy.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, stare przes\u0105dy i swoista pycha dawnej psychologii sprawiaj\u0105, \u017ce system prawny i system penitencjarny s\u0105 praktycznie bezbronne wobec gro\u017anych bandyt\u00f3w i psychopat\u00f3w, kt\u00f3rych nie da si\u0119 ju\u017c zmieni\u0107. S\u0105 zatwardzia\u0142ymi recydywistami, kt\u00f3rzy wprawdzie dostaj\u0105 kolejne wyroki, lecz potem s\u0105 wypuszczani z wi\u0119zie\u0144 na wolno\u015b\u0107, gdzie od pierwszego dnia zaczynaj\u0105 pope\u0142nia\u0107 kolejne przest\u0119pstwa. Kt\u00f3re\u015b z kolei niechybnie zaprowadzi ich z powrotem za kraty. I tak a\u017c do p\u00f3\u017anego wieku, gdy trac\u0105 si\u0142y niezb\u0119dne do stosowania przemocy. Spo\u0142ecze\u0144stwo mo\u017ce odpocz\u0105\u0107 od notorycznego przest\u0119pcy dopiero, gdy si\u0119 zestarzeje i straci zdrowie.<\/p>\n\n\n\n
Istniej\u0105 powa\u017cne trudno\u015bci z diagnozowaniem psycho- i socjopatii, wobec czego trudno oddzieli\u0107 tych przest\u0119pc\u00f3w, kt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na leczenie i kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 przez s\u0105dy potraktowani \u0142agodniej z powodu niezawinionego zaburzenia, od tych, kt\u00f3rych nie ma sensu poddawa\u0107 terapii. Dlatego system woli unika\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 tymi nieostrymi kategoriami. Po prostu skazuje brutalnych bandzior\u00f3w za kolejne przest\u0119pstwa pope\u0142nione \u201ew warunkach recydywy\u201d. Opr\u00f3cz izolowania i dalszych kar nak\u0142adanych przez kierownictwo zak\u0142ad\u00f3w karnych oraz s\u0105dy penitencjarne nic z takimi typami jak \u0141ukasz \u017b. si\u0119 nie robi.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Ano dlatego, \u017ce maszyneria tzw. resocjalizacji nie po to jest uruchamiana, aby potem og\u0142asza\u0107 jej bezradno\u015b\u0107 i nieskuteczno\u015b\u0107. \u0141ukasz \u017b. b\u0119dzie przeto uczestniczy\u0142 w rozmaitych zaj\u0119ciach, sesjach terapeutycznych itd., a wychowawcy i psychologowie penitencjarni b\u0119d\u0105 pisa\u0107 na jego temat coraz bardziej sceptyczne raporty. I minie wiele lat, zanim system \u201ezostawi go w spokoju\u201d jako (by\u0107 mo\u017ce, bo przecie\u017c nie mog\u0119 tego rozstrzyga\u0107) przypadek beznadziejny. \u201eZostawi w spokoju\u201d, czyli pozwoli odsiadywa\u0107 kolejne wyroki albo jeden wyrok do\u017cywotniego pozbawienia wolno\u015bci bez \u017cadnych dalszych terapii i dyscyplinuj\u0105cych rozm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Najwy\u017cszy czas, aby pomy\u015ble\u0107 o wprowadzeniu do kodeksu karnego mo\u017cliwo\u015bci obj\u0119cia wyj\u0105tkowo niebezpiecznych przest\u0119pc\u00f3w dozorem policyjno-psychiatrycznym po zako\u0144czeniu kary. Psychopata musi by\u0107 na kr\u00f3tkiej smyczy \u2013 spotyka\u0107 si\u0119 co kilka tygodni z twardym i odpowiednio przeszkolonym policjantem i psychiatr\u0105, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 kontrolowa\u0107 jego \u017cycie i przypomina\u0107 mu, jakie mo\u017ce ponie\u015b\u0107 konsekwencje pope\u0142nienia kolejnych przest\u0119pstw. Ci ludzie powinni by\u0107 stale nadzorowani, w tym elektronicznie, oraz mie\u0107 orzeczone ograniczenie wolno\u015bci i nadz\u00f3r kuratorski. Ich dane musz\u0105 by\u0107 dost\u0119pne wszystkim s\u0142u\u017cbom, a tak\u017ce mi\u0119dzynarodowym organizacjom policyjnym.<\/p>\n\n\n\n
Inaczej m\u00f3wi\u0105c, prawo karne powinno by\u0107 poszerzone o mo\u017cliwo\u015b\u0107 skazywania zdemoralizowanych i niepoprawnych recydywist\u00f3w, pope\u0142niaj\u0105cych kolejne brutalne przest\u0119pstwa, nie tylko na kar\u0119 bezwzgl\u0119dnego pozbawienia wolno\u015bci, lecz r\u00f3wnie\u017c na znacznie d\u0142u\u017csz\u0105 b\u0105d\u017a do\u017cywotni\u0105 kar\u0119 ograniczenia wolno\u015bci – pod rygorem powrotu do zak\u0142adu karnego w razie niewype\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w skazanego wzgl\u0119dem instancji nadzorczych b\u0105d\u017a te\u017c niew\u0142a\u015bciwego zachowania wzgl\u0119dem nich.<\/p>\n\n\n\n
Nikogo nie wolno pi\u0119tnowa\u0107 \u2013 nawet psychopaty. Nie wolno ujawnia\u0107 danych, oznacza\u0107, ujawnia\u0107 miejsca zamieszkania ani czyni\u0107 niczego, co mog\u0142oby by\u0107 zaproszeniem do samos\u0105du. Czym innym jest jednak\u017ce pi\u0119tnowanie b\u0105d\u017a innego rodzaju naruszanie praw cz\u0142owieka, a czym innym dodatkowe karanie ograniczeniem wolno\u015bci. Nadz\u00f3r nad \u0141ukaszami \u017b. jest po prostu form\u0105 spo\u0142ecznej samoobrony. Jednocze\u015bnie jest bardzo korzystny dla samego przest\u0119pcy, bo zmniejsza ryzyko pope\u0142nienia przez niego kolejnych ci\u0119\u017ckich przest\u0119pstw, a tym samym zmniejsza ryzyko kolejnego pobytu w zak\u0142adzie karnym.<\/p>\n\n\n\n
Nadz\u00f3r nad bandyt\u0105, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0142 wi\u0119zienie, to jednak\u017ce nie wszystko. Taki cz\u0142owiek ma zwykle jak\u0105\u015b rodzin\u0119 i s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rych dr\u0119czy. To rodzinne i spo\u0142eczne \u015brodowisko r\u00f3wnie\u017c musi zosta\u0107 obj\u0119te pomoc\u0105. Ich cierpienie, cz\u0119sto najzupe\u0142niej niezawinione, mo\u017ce by\u0107 bowiem ogromne. Jest czym\u015b nieludzkim i okrutnym, \u017ce tylu ludzi, w tym kobiet i dzieci, pozostaje w zale\u017cno\u015bci od brutalnych psychopat\u00f3w, kt\u00f3rzy budz\u0105 w nich przera\u017cenie i wobec kt\u00f3rych bywaj\u0105 niemal\u017ce bezbronni.<\/p>\n\n\n\n
\u0141ukasz\u00f3w \u017b. nie jest w Polsce ani stu, ani tysi\u0105c. S\u0105 ich dziesi\u0105tki tysi\u0119cy. Zauwa\u017cenie tego, \u017ce s\u0105 przest\u0119pcy i przest\u0119pcy \u2013 normalni i patologiczni – jest niezb\u0119dne, je\u015bli chcemy stworzy\u0107 bezpieczne spo\u0142ecze\u0144stwo bez przemocy. Odsiadka nie za\u0142atwia sprawy, a resocjalizacja jest tylko dla \u201enormalnych\u201d. Z psychopatami trzeba bezpiecze\u0144stwo negocjowa\u0107 i mie\u0107 do tego twarde narz\u0119dzia. Bo to nie s\u0105 ludzie, z kt\u00f3rymi mo\u017cna \u201epo dobroci\u201d. Realistyczny system karno-nadzorczy wymierzony w tych, kt\u00f3rych nazywamy socjopatami oraz psychopatami, sprz\u0119\u017cony z systemem lecznictwa psychiatrycznego i resocjalizacji b\u0119dzie bardzo kosztowny. Ale pozostawianie psychopat\u00f3w samym sobie jest kosztowne o wiele bardziej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tak to ju\u017c jest, \u017ce gdy z powodu wojny albo katastrofy naturalnej z jakiego\u015b terenu znika w\u0142adza i zapanowuje anarchia, to z nie wiadomo jakich nor wype\u0142zaj\u0105 szabrownicy i rabusie. Zaczyna si\u0119 od zwyk\u0142ych kradzie\u017cy z opustosza\u0142ych sklep\u00f3w i mieszka\u0144, ale po kilku dniach rozzuchwalone bandy zaczynaj\u0105 terroryzowa\u0107 ludzi, rabowa\u0107 ich z dobytku, bi\u0107, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7212,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1475,1474,1473,1476,1472],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7209"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7209"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7215,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7209\/revisions\/7215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}