Rosja to byt imperialny. Zawsze istnia\u0142a przez ekspansj\u0119 i dla ekspansji. Wojna jest dla niej stanem naturalnym, a wr\u0119cz po\u017c\u0105danym. Jest bowiem najwa\u017cniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em wi\u0119zi spo\u0142ecznej wskro\u015b tego ogromnego kraju, a przede wszystkim wi\u0119zi obywateli z w\u0142adz\u0105. Rosja musi wojowa\u0107 i b\u0119dzie to robi\u0107 tak\u017ce w przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u015b naciskana jest od wschodu przez pot\u0119\u017cniejsze od niej Chiny, terytoria azjatyckie coraz trudniej jej kontrolowa\u0107 z perspektywy europejskiej Moskwy, wi\u0119c musi prowadzi\u0107 wojn\u0119 tam, gdzie to mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Na razie mo\u017cliwe okaza\u0142o si\u0119 to we wschodniej Ukrainie, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi m\u00f3wi po rosyjsku, a wielu ma p\u0142ynn\u0105 czy nieustabilizowan\u0105 ukrai\u0144sko-rosyjsk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Do trwa\u0142ego przej\u0119cia etnicznie przemieszanej rubie\u017cy wystarczy poparcie cho\u0107by kilkunastu procent ludno\u015bci. Wtedy mo\u017cna liczy\u0107, \u017ce uzysk terytorialny przekszta\u0142ci si\u0119 w uzysk demograficzny i kulturowy. Rosyjska ekspansja jest jak \u015bmiertelny u\u015bcisk mi\u0142o\u015bci. Rosjanie s\u0105dz\u0105, \u017ce skoro oni znosi\u0107 musz\u0105 despoti\u0119, to pokrewne im mniejsze narody te\u017c powinny \u2013 tak jak gdyby w\u0142adza Kremla to by\u0142o jakie\u015b fatum pisane s\u0142owia\u0144skim ludom wschodniej Europy. Straszne to my\u015blenie, ale nie jest to my\u015blenie nienawi\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego te\u017c nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce Rosja nienawidzi Polski. Tym bardziej nie da si\u0119 tego powiedzie\u0107 o Ukrainie i Ukrai\u0144cach. Ukrai\u0144cy to dla Rosjan jakby niesforni bracia. Polacy \u2013 niewdzi\u0119czni i uwiedzeni przez Zach\u00f3d kuzyni. Ch\u0119tnie jednych i drugich poddaliby w\u0142adzy moskiewskiej \u2013 nie jako kolonizatorzy czy okupanci, lecz raczej jako starsi bracia o autorytarnym stylu bycia (i przywi\u0105zania).<\/p>\n\n\n\n
W dziejach stosunk\u00f3w z Rosj\u0105 Polska i Polacy pope\u0142nili wiele b\u0142\u0119d\u00f3w. Niestety, r\u00f3wnie\u017c \u017cyj\u0105ce pokolenie i to niedawno wymar\u0142e takie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia\u0142y. Skutki s\u0105 fatalne, bo zamiast relacji z Rosj\u0105 mamy zdziczenie stosunk\u00f3w. Dzi\u015b rosyjscy agenci robi\u0105 w Polsce, co chc\u0105. A to nagraj\u0105 polskich polityk\u00f3w w restauracji, pomagaj\u0105c si\u0142om populistycznym i antyeuropejskim przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119, a to spal\u0105 hal\u0119 targow\u0105, by pokaza\u0107, \u017ce mog\u0105 i nikt im nie przeszkodzi. Ale jak ma przeszkodzi\u0107, skoro polski, a nawet dzia\u0142aj\u0105cy w Polsce ukrai\u0144ski kontrwywiad nie maj\u0105 sposobu, by spo\u015br\u00f3d milion\u00f3w Ukrai\u0144c\u00f3w odcedzi\u0107 tych kilkuset rosyjskich agent\u00f3w z ukrai\u0144skimi paszportami? Nawet jak z\u0142api\u0105 pi\u0119ciu, to na ich miejsce przyjdzie dziesi\u0119ciu nowych. Trzeba sobie jasno powiedzie\u0107: od strony wywiadowczej nasze szanse w konfrontacji z Moskw\u0105 s\u0105 znikome. To bardzo frustruj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
Przypuszczalnie prowokacj\u0105 moskiewsk\u0105 by\u0142o zniszczenie przez Karola Nawrockiego ok. 40 pomnik\u00f3w armii sowieckiej. Cz\u0119sto te pomniki stoj\u0105 w miejscach, gdzie gin\u0119li sowieccy \u017co\u0142nierze id\u0105cy na Niemcy. Dla Rosjan to miejsca \u015bwi\u0119te. Ich niszczenie nigdy nie spotka si\u0119 ze zrozumieniem Rosjan ani nie zostanie wybaczone. Je\u015bli Putin potrzebuje jakiego\u015b paliwa propagandowego na czas konfrontacji z Polsk\u0105, to w\u0142a\u015bnie dosta\u0142 je od Nawrockiego. Puszczaj\u0105c w moskiewskiej telewizji obrazki z niszczenia pomnik\u00f3w, re\u017cim Putina zapewni sobie \u017cyw\u0105 i szczer\u0105 nienawi\u015b\u0107 obywateli Rosji do Polski i Polak\u00f3w, nienawi\u015b\u0107 bardzo przydatn\u0105 w razie inwazji.<\/p>\n\n\n\n
Czy Nawrocki to wie? Pewnie tak, ale co go to obchodzi? Robi to, co s\u0142u\u017cy jego karierze. A \u017ce jest przy tym rozgrywany przez Rosjan jako tzw. po\u017cyteczny idiota, to pewnie dla niego jaka\u015b \u201eczysta abstrakcja\u201d. \u201ePo\u017cyteczny idiota\u201d tym bardziej jest po\u017cyteczny, im bardziej jest idiot\u0105 i mniej zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce kto\u015b go podpuszcza.<\/p>\n\n\n\n
Ale te absurdalne antyrosyjskie gesty by\u0142yby niemo\u017cliwe bez poparcia PiS i miejscowych w\u0142adz gmin, gdzie te \u201eruskie pomniki\u201d sta\u0142y. Patrz\u0105c szerzej na to zjawisko, wydaje si\u0119, \u017ce w gr\u0119 wchodzi nie tylko zmanipulowanie przez prowokator\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c zwyk\u0142a ignorancja. Ludzie dzisiaj, po 80 latach, po prostu nie wiedz\u0105, jak wygl\u0105da\u0142a druga wojna \u015bwiatowa i jak si\u0119 ko\u0144czy\u0142a. I cho\u0107 s\u0142owo \u201ewyzwolenie\u201d nie opisuje ca\u0142kiem adekwatnie tego, co zrobi\u0142a armia czerwona, id\u0105c przez Polsk\u0119, jest to okre\u015blenie na tyle bliskie prawdy, \u017ce od samego pocz\u0105tku Polacy, przez nikogo do tego nieprzymuszani, w\u0142a\u015bnie tego okre\u015blenia u\u017cywali.<\/p>\n\n\n\n
Rosjanie na Polsk\u0119 razem z Niemcami napadli, zabieraj\u0105c kresy na wsch\u00f3d od Bugu, a potem Polsk\u0119 od Niemc\u00f3w wyzwolili, oddaj\u0105c im tereny wschodnich Niemiec, w wi\u0119kszo\u015bci nale\u017c\u0105ce do \u015bredniowiecznego kr\u00f3lestwa polskiego. Taka to jest prawda i z t\u0105 prawd\u0105 nikt nie dyskutowa\u0142. Nikt nie mia\u0142 te\u017c w czasach PRL \u017cadnego problemu z tym, \u017ce w Polsce s\u0105 \u201eruskie cmentarze\u201d i \u201eruskie pomniki\u201d po\u015bwi\u0119cone \u017co\u0142nierzom. Co nie znaczy, \u017ce nie pami\u0119tano o rabunkach i gwa\u0142tach, jakich dopuszczali si\u0119 sowieccy maruderzy, ani o wyw\u00f3zkach mieszka\u0144c\u00f3w kres\u00f3w na wsch\u00f3d. Po prostu brano \u017cycie takim, jakie jest. A w \u017cyciu jest r\u00f3\u017cnie i sprawy s\u0105 skomplikowane.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, z dekady na dekad\u0119 s\u0142ab\u0142o poj\u0119cie o tym, czym by\u0142a wojna. Nie znaczy to, \u017ce narasta\u0142a jaka\u015b wrogo\u015b\u0107 w stosunku do Rosji. Polacy doskonale odr\u00f3\u017cniali Rosjan od Zwi\u0105zku Radzieckiego i re\u017cimu gensek\u00f3w. W PRL w\u0142a\u015bciwie nie spotyka\u0142o si\u0119 niech\u0119ci do Rosjan i zapewne podobnie by\u0142o w czasach Kr\u00f3lestwa Polskiego. Wielu nienawidzi\u0142o caratu, wielu pogardza\u0142o KPZR, ale Rosjanie? Nie, antyrosyjsko\u015b\u0107 to w Polsce rzadki ptak. Podobnie by\u0142o w Rosji \u2013 Rosjanie raczej szanowali Polak\u00f3w, cho\u0107 mieli i maj\u0105 w g\u0142owach istny negatyw naszej pami\u0119ci historycznej. Uwa\u017caj\u0105 Polsk\u0119 za kraj odwiecznie wrogi i agresywny\u2026 A jednak nienawi\u015bci tu nie ma. Nie ma jej u nich, nie ma jej u nas. Na razie! Owszem, m\u00f3wi\u0142o si\u0119 kiedy\u015b \u201eKacapy\u201d, ale to o przedstawicielach w\u0142adzy, a nie o zwyk\u0142ych \u201eRuskich\u201d. Jak jest dzisiaj? Nienawi\u015bci nie ma \u2013 to rzecz pewna. Ale za to jest pot\u0119\u017cna ignorancja.<\/p>\n\n\n\n
Paradoksalnie w czasach komunistycznych Moskwa i jej satelickie re\u017cimy dba\u0142y o dobre relacje mi\u0119dzy narodami. I do jakiego\u015b stopnia ta odg\u00f3rnie narzucona i przesi\u0105kni\u0119ta ideologi\u0105 \u201eprzyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy narodami socjalistycznymi\u201d dzia\u0142a\u0142a. G\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki piosenkarzom, pie\u015bniarzom i aktorom. I w paru przypadkach jako\u015b to nawet wymyka\u0142o si\u0119 z r\u0105k politruk\u00f3w i propagandzist\u00f3w. A \u017ce nie chcieli\u015bmy si\u0119 uczy\u0107 rosyjskiego? To nie dlatego, \u017ce to \u201ej\u0119zyk wroga\u201d. Po trosze dlatego, \u017ce ludziom si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce i tak \u201epo rusku\u201d rozumiej\u0105, a po trosze dlatego, \u017ce znajomo\u015b\u0107 rosyjskiego do niczego si\u0119 nie przydawa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
A nie przydawa\u0142a si\u0119, bo granica by\u0142a zamkni\u0119ta. Moskwa tak ba\u0142a si\u0119 \u201eszpion\u00f3w\u201d, \u017ce odgradza\u0142a si\u0119 od \u201eprzyjaci\u00f3\u0142\u201d zasiekami i polami minowymi. I to by\u0142 b\u0142\u0105d. Gdyby ta granica by\u0142a otwarta, je\u017adziliby\u015bmy do ZSRR bardzo ch\u0119tnie. I korzy\u015bci by\u0142yby z tego i wtedy, i w czasach wolno\u015bci ogromne.<\/p>\n\n\n\n
Niestety, po upadku ZSRR nikt nie pomy\u015bla\u0142 o tym, aby pozna\u0107 si\u0119 z Rosjanami lepiej i nawi\u0105zywa\u0107 z nimi dobre relacje. Wr\u0119cz przeciwnie. Narasta\u0142y nieporozumienia, zdarza\u0142y si\u0119 gro\u017ane incydenty. Ale jeszcze na pocz\u0105tku tego wieku sam widzia\u0142em w krakowskim Teatrze S\u0142owackiego r\u0105czego i weso\u0142ego Putina wpadaj\u0105cego na wyk\u0142ad wielkiego dysydenta i demokraty Sergieja Kowaliowa. Ludzie patrzyli z ciekawo\u015bci\u0105 i ekscytacj\u0105. Wtedy nikt nie my\u015bla\u0142, \u017ce b\u0119dzie \u017ale. Co prawda niewiele te\u017c wiedziano, jakich rzeczy Putin dopuszcza\u0142 si\u0119 w Czeczenii i nie tylko tam. Z pewno\u015bci\u0105 jednak nie by\u0142o w\u00f3wczas do pomy\u015blenia, aby mi\u0119dzy Polsk\u0105 i Rosj\u0105 mog\u0142a kiedykolwiek zapanowa\u0107 nienawi\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b, gdy Rosja napad\u0142a na Ukrain\u0119, a my musimy by\u0107 z Ukrain\u0105 solidarni, Polska i Rosja s\u0105 sobie wrogami. Trudno nawet wyrazi\u0107 s\u0142owami to, jak straszna to jest i niebezpieczna sytuacja. A ile\u017c by\u0142oby nam teraz \u0142atwiej, gdyby przeci\u0119tny Rosjanin wiedzia\u0142, \u017ce Polak jest przyjazny, a Polska ciekawa i godna szacunku. No i odwrotnie: gdyby Polak wiedzia\u0142 to i owo o Rosji, by\u0142 tam raz czy dwa, mia\u0142 jakie\u015b dobre do\u015bwiadczenia. O ile\u017c byliby\u015bmy bezpieczniejsi, gdyby kilka milion\u00f3w Polak\u00f3w zna\u0142o rosyjski, a kilka milion\u00f3w Rosjan \u2013 polski. Gdyby granica by\u0142a \u0142atwa do przekroczenia, a komunikacja dost\u0119pna i wydajna.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, sta\u0142o si\u0119 inaczej. Dla Rosjanina Polska to obcy, wrogi kraj, kt\u00f3ry go nic nie obchodzi, lecz w razie czego mo\u017ce \u201eobej\u015b\u0107\u201d w bardzo negatywnym tego s\u0142owa znaczeniu. Czy da si\u0119 to jeszcze naprawi\u0107? Nie, to niemo\u017cliwe. Ale mo\u017cna przynajmniej przyj\u0105\u0107 prost\u0105 zasad\u0119: pot\u0119piamy re\u017cim Putina, ale nie zamykamy si\u0119 na Rosjan. Je\u015bli chcemy unikn\u0105\u0107 rosyjskiej nienawi\u015bci i jej skutk\u00f3w, to musimy mie\u0107 swoj\u0105 polityk\u0119 budowania relacji mi\u0119dzy narodami. I mo\u017ce zabrzmi to jak godzenie w dogmaty polityki zagranicznej, ale trudno, takie jest moje zdanie: nale\u017cy sko\u0144czy\u0107 z bojkotem kulturalnym i naukowym Rosji. Nawet je\u015bli wszystko w tym pa\u0144stwie jest kontrolowane przez w\u0142adze (tak jak by\u0142o za ZSRR), to przecie\u017c nadal arty\u015bci i naukowcy, a tak\u017ce sportowcy s\u0105 po prostu lud\u017ami. I powinno nam na nich zale\u017ce\u0107, aby pokaza\u0107, \u017ce z powodu niezgody na wojn\u0119 Polska jako pa\u0144stwo wprawdzie znalaz\u0142a si\u0119 na pozycjach wobec Rosji wrogich, ale nie chcemy, \u017ceby oznacza\u0142o to wrogo\u015b\u0107 wobec narodu rosyjskiego.<\/p>\n\n\n\n
Rosjanie, tak\u017ce ci \u201ezwykli\u201d, nie s\u0105 niewini\u0105tkami, ale s\u0105 to nasi s\u0105siedzi, z kt\u00f3rymi mamy kawa\u0142 wsp\u00f3lnej historii i z kt\u00f3rymi wiele nas \u0142\u0105czy\u0142o i \u0142\u0105czy. Otwarto\u015b\u0107 na Rosjan \u2013 przy jednoznacznym pot\u0119pieniu agresji na Ukrain\u0119 \u2013 to dla nas d\u0142ugookresowa polisa ubezpieczeniowa, warta tyle co armia. Nie wykupili\u015bmy jej w por\u0119, ale nie wszystko jeszcze stracone.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rosja to byt imperialny. Zawsze istnia\u0142a przez ekspansj\u0119 i dla ekspansji. Wojna jest dla niej stanem naturalnym, a wr\u0119cz po\u017c\u0105danym. Jest bowiem najwa\u017cniejszym \u017ar\u00f3d\u0142em wi\u0119zi spo\u0142ecznej wskro\u015b tego ogromnego kraju, a przede wszystkim wi\u0119zi obywateli z w\u0142adz\u0105. Rosja musi wojowa\u0107 i b\u0119dzie to robi\u0107 tak\u017ce w przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u015b naciskana jest od wschodu przez pot\u0119\u017cniejsze od […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1352,1307,1216],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7583"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7588,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7583\/revisions\/7588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7583"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7583"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7583"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}