Sport to najpi\u0119kniejszy z greckich wynalazk\u00f3w \u2013 daje rado\u015b\u0107, zach\u0119ca do \u0107wicze\u0144, a przede wszystkim zapobiega wojnom. Zamiast walczy\u0107 w polu, zwa\u015bnieni s\u0105siedzi wy\u017cywaj\u0105 si\u0119 na stadionie. Genialne. Warto b\u0119d\u0105c w Grecji, pojecha\u0107 do Olimpii i przebiec si\u0119 bie\u017cni\u0105 \u201etego\u201d stadionu, stadionu olimpijskiego ca\u0142kiem dos\u0142ownie. Nie odbiega rozmiarami od stadionu w przeci\u0119tnej polskiej gminie, a jednak to w\u0142a\u015bnie tam narodzi\u0142 si\u0119 zawodowy sport.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Narody maj\u0105 swoje ulubione sporty, lecz najwa\u017cniejsze s\u0105 te, kt\u00f3re kocha wiele narod\u00f3w, mog\u0105c si\u0119 w nich prawowa\u0107. Pi\u0119kna to rzecz, gdy s\u0105siednie narody zasiadaj\u0105 gremialnie przed monitorami, aby obejrze\u0107 pokojowe zwarcie swoich dru\u017cyn. Rozgrywki wewn\u0105trzkrajowe te\u017c s\u0105 wa\u017cne \u2013 przyczyniaj\u0105 si\u0119 do utrwalania regionalnych to\u017csamo\u015bci i roz\u0142adowywania mi\u0119dzyregionalnych animozji.<\/p>\n\n\n\n
Ale w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce sport jest form\u0105 wysublimowanego agonu<\/em>, czyli sporu, gromadzi w sobie i wok\u00f3\u0142 siebie spo\u0142eczn\u0105 agresj\u0119. Jest jednocze\u015bnie wykwitem kultury i kloak\u0105 zbieraj\u0105c\u0105 m\u0119ty i odpady \u017cycia spo\u0142ecznego. W jaki\u015b przedziwny spos\u00f3b igrzyska poci\u0105gaj\u0105 kulturalne elity, ludzi wykszta\u0142conych i zas\u0142u\u017conych oraz gangi kryminalist\u00f3w i otaczaj\u0105c\u0105 je pospolit\u0105 ho\u0142ot\u0119. W szczeg\u00f3lny spos\u00f3b tak si\u0119 sprawy maj\u0105 w przypadku pi\u0142ki no\u017cnej.<\/p>\n\n\n\n Trudno poj\u0105\u0107, dlaczego w og\u00f3le utrzymuje si\u0119 ca\u0142y ten system. Patrz\u0105c na niego z boku, bez zaanga\u017cowania, widzimy jak\u0105\u015b zupe\u0142n\u0105 anomi\u0119 moraln\u0105 i frajerskie pa\u0144stwo bezkrytycznie i bez szemrania obs\u0142uguj\u0105ce i op\u0142acaj\u0105ce wielorak\u0105 patologi\u0119. Zupe\u0142nie jak w przypadku Ko\u015bcio\u0142a \u2013 jak gdyby politycy bali si\u0119, \u017ce gdy przestan\u0105 wspiera\u0107 residuum archaicznej, plemiennej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, to z jej endemicznych siedzib wyleje potop agresji, kt\u00f3ry obali rz\u0105d. O ile w przypadku Ko\u015bcio\u0142a to jest mo\u017cliwe, o tyle akurat w przypadku pi\u0142ki no\u017cnej trudno to sobie wyobrazi\u0107. Zreszt\u0105 na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 kiboli \u017cadna praworz\u0105dna w\u0142adza i tak liczy\u0107 nie mo\u017ce.<\/p>\n\n\n\n Pi\u0142ka no\u017cna jest pi\u0119knym i skomplikowanym sportem, a ci, kt\u00f3rzy si\u0119 na niej znaj\u0105, imponuj\u0105 wiedz\u0105 i inteligencj\u0105. Nie tylko bowiem to, co dzieje si\u0119 na boisku, jest z\u0142o\u017cone i ekscytuj\u0105ce, w nie mniejszym stopniu dotyczy to ca\u0142ej spo\u0142ecznej i instytucjonalnej otoczki. Kto si\u0119 zna na pi\u0142ce, zna si\u0119 troch\u0119 na socjologii organizacji, na ekonomii, a nawet na psychologii. I cz\u0119sto tymi znawcami okazuj\u0105 si\u0119 ludzie og\u00f3lnie wcale nie za bardzo wykszta\u0142ceni. Ten zadziwiaj\u0105cy i imponuj\u0105cy fakt pokazuje, jak wielkie mog\u0105 by\u0107 zasoby intelektualne drzemi\u0105ce w ludziach, kt\u00f3rych wcale by\u015bmy o to nie podejrzewali. Budz\u0105 si\u0119 one, gdy oddzia\u0142a na nie autentyczne zaciekawienie i pasja. Z ca\u0142ej si\u0142y popieram futbolow\u0105 kultur\u0119 w\u0142a\u015bnie z tego powodu i w pe\u0142ni doceniam ten szcz\u0119\u015bliwy maria\u017c ruchu i fizyczno\u015bci z zaj\u0119ciem czysto umys\u0142owym.<\/p>\n\n\n\n A jednak jest i kloaka. Byle mecz oznacza dzikie hordy m\u0142odych barbarzy\u0144c\u00f3w eskortowanych przez setki policjant\u00f3w, zniszczenia i zastraszenie tysi\u0119cy zwyk\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy musz\u0105 czeka\u0107, a\u017c ha\u0142astra przewali si\u0119 przez miasto. Jak to w og\u00f3le jest mo\u017cliwe, \u017ce \u201ezabezpieczenie\u201d bierze na siebie bez szemrania rz\u0105d i resort spraw wewn\u0119trznych, a organizatorzy mecz\u00f3w, stwarzaj\u0105cy realne zagro\u017cenie dla porz\u0105dku publicznego i mienia, nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b obci\u0105\u017cani kosztami tych masowych policyjnych akcji?<\/p>\n\n\n\n Ale na tym nie koniec. Przecie\u017c kluby i zwi\u0105zki sportowe s\u0105 prywatnymi organizacjami, na kt\u00f3re rz\u0105d ma ograniczony wp\u0142yw. Bezsilnie patrzy na korupcj\u0119 i nepotyzm, a przede wszystkim p\u0142aci, p\u0142aci, p\u0142aci. Trudno policzy\u0107, ile III RP wyda\u0142a na pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 poprzez r\u00f3\u017cne dotacje, budowanie stadion\u00f3w czy sponsorowanie dru\u017cyn przez publiczne sp\u00f3\u0142ki, s\u0105 to w ka\u017cdym razie ci\u0119\u017ckie miliardy. Oczywi\u015bcie, podobnie sprawy si\u0119 maj\u0105 w dziesi\u0105tkach innych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n To jest jednak jakie\u015b szale\u0144stwo. Pa\u0144stwo bierze pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 pod swoj\u0105 nieustaj\u0105c\u0105 opiek\u0119, os\u0142ania j\u0105 i finansuje razem z ca\u0142\u0105 chuliga\u0144sk\u0105 i kryminaln\u0105 otoczk\u0105. Ba, razem z tym j\u0105drem ciemno\u015bci w postaci gabinet\u00f3w szemranych prezes\u00f3w. Sk\u0105d ta ca\u0142a niemoc, ta upokarzaj\u0105ca zale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwa od zdeprawowanych i bezkarnych prezes\u00f3w, herszt\u00f3w kiboli i zwyk\u0142ych gangster\u00f3w?<\/p>\n\n\n\n Wiadomo, l\u0119k przez plemiennym gniewem i przezorno\u015b\u0107. Agresja i dziko\u015b\u0107 skanalizowane w subkulturze klubowo-kibicowskiej \u0142atwiej pozwalaj\u0105 si\u0119 kontrolowa\u0107 ni\u017c rozlane i rozproszone anarchicznie po ca\u0142ej strukturze spo\u0142ecznej. Jednak jest jeszcze g\u0142\u0119bsza przyczyna tej potulno\u015bci pa\u0144stwa. Jest ni\u0105 unarodowienie pi\u0142ki. Dzi\u0119ki istnieniu tworu zwanego dru\u017cyn\u0105 narodow\u0105 (cho\u0107by nawet niezbyt wiele mia\u0142a ona wsp\u00f3lnego z narodem) sprawa pi\u0142ki no\u017cnej staje si\u0119 spraw\u0105 wagi pa\u0144stwowej i politycznej. W pewnym sensie pa\u0144stwo staje si\u0119 instytucjonalnym Kibicem i bierze na siebie obowi\u0105zki kibicowskie.<\/p>\n\n\n\n I tu wracamy do korzeni, \u017ceby nie powiedzie\u0107: \u017ar\u00f3de\u0142 sportu. Wszak wymy\u015blono go jako namiastk\u0119 wojny, dzi\u0119ki kt\u00f3rej drobne spory mi\u0119dzy s\u0105siadami mo\u017cna rozstrzygn\u0105\u0107 w bezkrwawym turnieju. Oczywi\u015bcie, sens tego jest \u017caden, ale o to chyba w\u0142a\u015bnie chodzi, \u017ce sport jest absurdalny i z tej naiwno\u015bci oraz archaiczno\u015bci czerpie wiarygodno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107. Bo powiedzmy sobie jasno: wydawanie pieni\u0119dzy, inwestowanie emocji, si\u0142 i \u015brodk\u00f3w w spraw\u0119 umieszczania pi\u0142ki w siatce nie ma \u017cadnego sensu. Wewn\u0119trzne cele rozgrywki \u2013 strzelanie goli \u2013 nie s\u0105 \u017cadnymi celami. To czcza i pusta zabawa, z kt\u00f3rej nic nie wynika. \u017baden nar\u00f3d nie dowodzi \u017cadnej racji ani przewagi nad innymi, gdy wbije wi\u0119cej goli.<\/p>\n\n\n\n A jednak bezsens pi\u0142ki i jej cel\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie jej si\u0142\u0105. Niepraktyczna i bezcelowa aktywno\u015b\u0107 jest bowiem cech\u0105 arcyludzk\u0105. Cz\u0142owiek uprawia sztuk\u0119, oddaje si\u0119 sportom i zabawom, a wszystko to razem wzi\u0119te jest \u015bmiertelnie powa\u017cnie ludzkie. I dlatego gdy nar\u00f3d ma s\u0142ab\u0105 kultur\u0119, s\u0142ab\u0105 nauk\u0119 i s\u0142aby sport, a w dodatku nie umie si\u0119 \u0142adnie bawi\u0107, to jest po prostu chory i nieszcz\u0119\u015bliwy. Nie jest wi\u0119c tak\u0105 zn\u00f3w bagateln\u0105 spraw\u0105, czy Polska jest mocna w pi\u0142ce no\u017cnej, czy nie. Bo skoro pi\u0142ka no\u017cna ma status sportu narodowego i narodowej sprawy, to sukcesy i pora\u017cki w tej dziedzinie s\u0105 pewnego rodzaju probierzem stanu pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n W ko\u0144cu to pa\u0144stwo otacza pi\u0142k\u0119 i zwi\u0105zki sportowe opiek\u0105 i to si\u0142a pa\u0144stwa mo\u017ce si\u0119 przeciwstawi\u0107 korupcji w sporcie. Je\u015bli tej si\u0142y w tak presti\u017cowej dziedzinie brakuje, to pewnie w og\u00f3le to pa\u0144stwo jest s\u0142abe. I tak jest w istocie. Polska jest pa\u0144stwem s\u0142abym. Wprawdzie spo\u0142ecze\u0144stwo i gospodarka nie\u017ale prosperuj\u0105, ale raczej mimo, a nie dzi\u0119ki silnemu pa\u0144stwu. Samo pa\u0144stwo i jego struktury s\u0105 oci\u0119\u017ca\u0142e, powolne, cz\u0119sto niekompetentne i generalnie l\u0119kliwo-kunktatorskie. R\u00f3wnie\u017c zarz\u0105dzanie idzie organom pa\u0144stwa niesporo.<\/p>\n\n\n\n I ta og\u00f3lna niesprawno\u015b\u0107 i niemrawo\u015b\u0107 przenosi si\u0119 na instytucje podwieszone pod aparat pa\u0144stwa, takie jak PZPN. Og\u00f3lnie nikt nic nie mo\u017ce, nikt nie poradzi, bo rz\u0105dzi wiadomo kto, a na w\u0142adz\u0119 nie poradz\u0119. I tak to si\u0119 kr\u0119ci dekada za dekad\u0105. Jacy\u015b ludzie nie wiadomo sk\u0105d, r\u0119ce niezbyt sprawne, a i niezbyt czyste, nieusuwalni prezesi, przetaczane z bocznicy na bocznic\u0119 wagony pieni\u0119dzy i w og\u00f3le g\u0119sta sie\u0107 uk\u0142ad\u00f3w, w kt\u00f3rej sam czort si\u0119 nie wyzna.<\/p>\n\n\n\n PZPN to Polska w pigu\u0142ce, a stan polskiej pi\u0142ki to odzwierciedlenie instytucjonalnej Polski \u2013 do\u015b\u0107 nieudolnej, ale jako\u015b daj\u0105cej sobie rad\u0119 dzi\u0119ki nielicznym sprawnym pa\u0144stwowcom. Strach pomy\u015ble\u0107, co by\u0142oby z polsk\u0105 pi\u0142k\u0105, gdyby przypadkiem nie przydarzy\u0142 si\u0119 jej Lewy. No i strach pomy\u015ble\u0107, co by\u0142oby z Polsk\u0105, gdyby przypadkiem nie przydarzy\u0142 si\u0119 jej Donald.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sport to najpi\u0119kniejszy z greckich wynalazk\u00f3w \u2013 daje rado\u015b\u0107, zach\u0119ca do \u0107wicze\u0144, a przede wszystkim zapobiega wojnom. Zamiast walczy\u0107 w polu, zwa\u015bnieni s\u0105siedzi wy\u017cywaj\u0105 si\u0119 na stadionie. Genialne. Warto b\u0119d\u0105c w Grecji, pojecha\u0107 do Olimpii i przebiec si\u0119 bie\u017cni\u0105 \u201etego\u201d stadionu, stadionu olimpijskiego ca\u0142kiem dos\u0142ownie. Nie odbiega rozmiarami od stadionu w przeci\u0119tnej polskiej gminie, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[440],"tags":[1560,648,1561],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7616"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7621,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616\/revisions\/7621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}