{"id":7807,"date":"2026-01-01T13:30:46","date_gmt":"2026-01-01T12:30:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/?p=7807"},"modified":"2026-01-01T13:30:46","modified_gmt":"2026-01-01T12:30:46","slug":"cwierc-wieku-xxi-za-nami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2026\/01\/01\/cwierc-wieku-xxi-za-nami\/","title":{"rendered":"\u0106wier\u0107 wieku XXI za nami!"},"content":{"rendered":"\n

Ani si\u0119 obejrzeli\u015bmy, a naszemu stuleciu stukn\u0119\u0142o ju\u017c 25 lat! To \u0107wier\u0107 jego przewidywanego na sto lat \u017cywota, a kto wie, czy nie b\u0119dzie to stulecie ostatnie. Nie dlatego, \u017ce \u015bwiat mia\u0142by si\u0119 zaraz sko\u0144czy\u0107, lecz dlatego, \u017ce ludzie nie b\u0119d\u0105 chcieli w niesko\u0144czono\u015b\u0107 podporz\u0105dkowywa\u0107 si\u0119 jednemu, maj\u0105cemu religijne \u017ar\u00f3d\u0142a kalendarzowi. Wszelkie urz\u0105dzenia b\u0119d\u0105 natychmiast t\u0142umaczy\u0107 daty na kalendarz lokalny, podobnie jak na lokalny j\u0119zyk. Nie b\u0119dzie wi\u0119c ani globalnego kalendarza, ani globalnego j\u0119zyka. Ale to tylko na marginesie.<\/p>\n\n\n\n

Wiek XXI uderzy\u0142 nas obuchem w g\u0142ow\u0119 \u2013 11 wrze\u015bnia 2001 r. \u2013 po wspania\u0142ej ko\u0144c\u00f3wce poprzedniego stulecia, gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nic nie mo\u017ce ju\u017c stan\u0105\u0107 na przeszkodzie globalnemu odpr\u0119\u017ceniu, post\u0119powi demokracji i rozwojowi techniczno-ekonomicznemu. Najwa\u017cniejszym problemem \u015bwiata by\u0142o w\u00f3wczas AIDS i je\u015bli co\u015b nam naprawd\u0119 wysz\u0142o przez minione 25 lat, to chyba w\u0142a\u015bnie to, \u017ce uda\u0142o si\u0119 wzgl\u0119dnie zapanowa\u0107 nad t\u0105 straszn\u0105 epidemi\u0105. Ca\u0142a reszta to jeden wielki szok.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy to wiemy, ale chyba warto zebra\u0107 to w jednym miejscu, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, ile si\u0119 sta\u0142o, a zw\u0142aszcza ile si\u0119 zmieni\u0142o przez g\u0142upie 25 lat! Oto wi\u0119c:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. \u015awiat straci\u0142 globalnego policjanta i niez\u0142omnego obro\u0144c\u0119 wolno\u015bci. USA dozna\u0142y aksjologicznej zapa\u015bci, za\u015b ameryka\u0144ski parasol rozpi\u0119ty nad ca\u0142ym Zachodem w\u0142a\u015bnie si\u0119 zwin\u0105\u0142.<\/li>\n\n\n\n
  2. Zupe\u0142nie niespodziewanie Rosja zesz\u0142a z drogi pragmatycznego rozwoju, zmieniaj\u0105c si\u0119 w niebezpieczn\u0105 dla \u015bwiata satrapi\u0119.<\/li>\n\n\n\n
  3. Chiny sta\u0142y si\u0119 tym, czym mia\u0142y si\u0119 sta\u0107 \u2013 najpot\u0119\u017cniejszym imperium, kt\u00f3re ju\u017c zaczyna dyrygowa\u0107 \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0105. Ci\u0105gn\u0105 za sob\u0105 Indie i Afryk\u0119, podczas gdy Europa sta\u0142a si\u0119 globaln\u0105 prowincj\u0105.<\/li>\n\n\n\n
  4. Sko\u0144czy\u0142y si\u0119 dyskusje, czy ocieplenie klimatu jest zawinione przez cz\u0142owieka, podobnie jak nadzieje na osi\u0105gni\u0119cie tzw. cel\u00f3w klimatycznych i unikni\u0119cie katastrof, jakie czekaj\u0105 nas w drugiej po\u0142owie stulecia.<\/li>\n\n\n\n
  5. Pa\u0144stwa dramatycznie straci\u0142y na znaczeniu na rzecz globalnych firm technologicznych, kt\u00f3re rob\u0105 co chc\u0105, a liczy\u0107 si\u0119 musz\u0105 co najwy\u017cej z Chinami.<\/li>\n\n\n\n
  6. W ci\u0105gu kilku lat ca\u0142a ludzko\u015b\u0107 zaopatrzy\u0142a si\u0119 w smartfony, wype\u0142nione internetem i aplikacjami. Stali\u015bmy si\u0119 niewolnikami wyszukiwarki Google oraz medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, a obecnie popadamy w niewol\u0119 AI (g\u0142\u00f3wnie LLM). Ca\u0142e nasze \u017cycie codzienne zosta\u0142o przemodelowane, a uzale\u017cnienia od ro\u017cnych element\u00f3w produkt\u00f3w IT sta\u0142y si\u0119 plag\u0105 powszechn\u0105 i masow\u0105.<\/li>\n\n\n\n
  7. Najwi\u0119ksze centra Zachodu sta\u0142y si\u0119 w jednej dziesi\u0105tej islamskie i nic nie zapowiada, aby ten odsetek mia\u0142 przesta\u0107 dynamicznie rosn\u0105\u0107; XIX-wieczna kultura mieszcza\u0144ska zachodniej Europy w\u0142a\u015bnie dogorywa i z pewno\u015bci\u0105 nie jest ju\u017c globalnym wzorcem cywilizacyjnym. Za to \u201eprzednowoczeno\u015b\u0107\u201d kwitnie, uzbrojona w komputery. Kwitnie te\u017c destrukcyjny populizm w najbardziej prza\u015bnej i agresywnej postaci, wspierany przez rosyjsk\u0105 agentur\u0119 i nie wiadomo kogo jeszcze.<\/li>\n\n\n\n
  8. Setki milion\u00f3w ludzi d\u017awign\u0119\u0142o si\u0119 z biedy i zacz\u0119\u0142o konsumowa\u0107. Jednocze\u015bnie populacja \u015bwiata wzros\u0142a przez te \u0107wier\u0107 wieku o 35%. Bomba demograficzna tyka, podczas gdy globalna tzw. klasa \u015brednia kurczy si\u0119 w zastraszaj\u0105cym tempie. Nie pe\u0142ni ju\u017c ona roli gwaranta stabilno\u015bci i balansu; nic nie stoi ju\u017c na przeszkodzie chciwo\u015bci i ekspansjonizmowi, a planeta przesta\u0142a regenerowa\u0107 swoje zasoby. Fanatyzm i debilizm hulaj\u0105 po \u015bwiecie, k\u0119dy tylko chc\u0105. Ani stra\u017ce Bia\u0142ego Domu, ani wysokie progi szacownych uniwersytet\u00f3w nie s\u0105 dla nich \u017cadn\u0105 przeszkod\u0105.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    No i co teraz b\u0119dzie? Ano nic: postludzkie i transludzkie boty i roboty, wichury i powodzie, jakich \u015bwiat nie widzia\u0142, azjatyckie korporacje w domu i zagrodzie, post\u0119puj\u0105ce og\u0142upienie \u201einternaut\u00f3w\u201d, pandemia zaburze\u0144 osobowo\u015bci i chor\u00f3b psychicznych oraz wielka fala staro\u015bci i niedo\u0142\u0119stwa, zatapiaj\u0105ca systemy ubezpieczeniowe i wdzieraj\u0105ca si\u0119 do ka\u017cdego domu. O wci\u0105\u017c mutuj\u0105cych wirusach i antybiotykoopornych bakteriach to ju\u017c nawet szkoda gada\u0107. Aj, waj! Ej aj!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ani si\u0119 obejrzeli\u015bmy, a naszemu stuleciu stukn\u0119\u0142o ju\u017c 25 lat! To \u0107wier\u0107 jego przewidywanego na sto lat \u017cywota, a kto wie, czy nie b\u0119dzie to stulecie ostatnie. Nie dlatego, \u017ce \u015bwiat mia\u0142by si\u0119 zaraz sko\u0144czy\u0107, lecz dlatego, \u017ce ludzie nie b\u0119d\u0105 chcieli w niesko\u0144czono\u015b\u0107 podporz\u0105dkowywa\u0107 si\u0119 jednemu, maj\u0105cemu religijne \u017ar\u00f3d\u0142a kalendarzowi. Wszelkie urz\u0105dzenia b\u0119d\u0105 natychmiast […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1591,1592],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7807"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7807"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7808,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7807\/revisions\/7808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}