{"id":976,"date":"2015-04-16T18:42:21","date_gmt":"2015-04-16T16:42:21","guid":{"rendered":"http:\/\/hartman.blog.polityka.pl\/?p=976"},"modified":"2015-04-17T09:39:23","modified_gmt":"2015-04-17T07:39:23","slug":"rodacy-wspomnijcie-zaglade-waszych-braci-zydow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/2015\/04\/16\/rodacy-wspomnijcie-zaglade-waszych-braci-zydow\/","title":{"rendered":"Rodacy, wspomnijcie Zag\u0142ad\u0119 Waszych braci \u017byd\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p>27 miesi\u0105ca Nisan, tj. wed\u0142ug kalendarza \u017cydowskiego \u2013 u\u017cywanego w Izraelu w sytuacjach o silnej wymowie symbolicznej \u2013 obchodzony jest Dzie\u0144 (Pami\u0119ci) Zag\u0142ady: Yom Ha Shoah.<br \/>\n<!--more--><br \/>\n\u015awi\u0119to ustanowiono w 1953 roku. Jego data wi\u0105\u017ce si\u0119 z wybuchem powstania w Getcie Warszawskim, kt\u00f3re wed\u0142ug kalendarza chrze\u015bcija\u0144skiego rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 19 kwietnia 1943 r., czyli 72 lata temu. Wybrano dzie\u0144, w kt\u00f3rym \u017bydzi podj\u0119li bohatersk\u0105 obron\u0119 swej godno\u015bci. Bo to dumny nar\u00f3d \u2013 tak jak Polacy.<\/p>\n<p>W tym roku Yom Ha Shoah wypad\u0142 16 kwietnia, czyli dzisiaj, gdy pisz\u0119 te s\u0142owa. Jak co roku &#8211; w po\u0142udnie zawy\u0142y syreny. Ruch na ulicach zamar\u0142, wszyscy wstali i minut\u0105 ciszy uczcili pami\u0119\u0107 ofiar. Kilka lat temu sta\u0142em razem z nimi \u2013 stali ko\u0142o mnie tak\u017ce Arabowie.<\/p>\n<p>Oto jak wygl\u0105da\u0142 dzisiaj Izrael:<\/p>\n<div id=\"fb-root\"><\/div>\n<p><script>\/\/ <![CDATA[\n(function(d, s, id) {  var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0];  if (d.getElementById(id)) return;  js = d.createElement(s); js.id = id;  js.src = \"\/\/connect.facebook.net\/pl_PL\/sdk.js#xfbml=1&#038;version=v2.3\";  fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);}(document, 'script', 'facebook-jssdk'));\n\/\/ ]]><\/script><\/p>\n<div class=\"fb-post\" data-href=\"https:\/\/www.facebook.com\/haaretz\/videos\/10153234117322520\/\" data-width=\"500\">\n<div class=\"fb-xfbml-parse-ignore\">\n<blockquote cite=\"https:\/\/www.facebook.com\/haaretz\/videos\/10153234117322520\/\"><p>10:00, \u05d4\u05d1\u05d5\u05e7\u05e8: \u05db\u05da \u05d6\u05d4 \u05e0\u05e8\u05d0\u05d4 \u05de-4 \u05de\u05e6\u05dc\u05de\u05d5\u05ea \u05e9\u05d5\u05e0\u05d5\u05ea.\u05d9\u05e2\u05e7\u05d1 \u05e8\u05d5\u05d6\u05df-\u05e7\u05e0\u05d9\u05d2\u05e1\u05d1\u05d5\u05da \u05db\u05d1\u05e8 \u05d7\u05e9\u05d1 \u05e9\u05e0\u05d2\u05de\u05dc \u05de\u05ea\u05e1\u05de\u05d5\u05e0\u05ea \u05d4\u05d9\u05d8\u05dc\u05e8, \u05d0\u05d1\u05dc \u05d1\u05d9\u05d9\u05d2\u05dc \u05e2\u05d1\u05e9 \u05d0\u05d7\u05d3 \u05d4\u05d5\u05db\u05d9\u05d7 \u05dc\u05d5 \u05d0\u05d7\u05e8\u05ea http:\/\/htz.li\/2bZ<\/p>\n<p>Posted by \u200e<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/haaretz\">Haaretz \u05d4\u05d0\u05e8\u05e5<\/a>\u200e on <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/haaretz\/videos\/10153234117322520\/\">16 kwietnia 2015<\/a><\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>R\u00f3wnie\u017c wielu \u017byd\u00f3w poza Izraelem, czyli w diasporze, pami\u0119ta o minucie ciszy. W Polsce za\u015b tego dnia od 1988 r. odbywa si\u0119 na terenie by\u0142ego obozu Auschwitz-Birkenau Marsz \u017bywych, w kt\u00f3rym idzie 10 tys. \u017byd\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata i Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>Jest jeszcze 27 stycznia, ustanowiony przez ONZ Dniem Pami\u0119ci Ofiar Holokaustu &#8211; w rocznic\u0119 wyzwolenia Auschwitz. Tradycyjnie po\u015bwi\u0119camy go pami\u0119ci nie tylko pomordowanych \u017byd\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c ofiar innych ludob\u00f3jstw: Kambod\u017cy, Ruandy, Darfuru\u2026<\/p>\n<p>Pozw\u00f3lcie, \u017ce przypomn\u0119 to, co wszyscy wiedz\u0105. Wszak to jest Dzie\u0144 Pami\u0119ci. Ot\u00f3\u017c w latach Zag\u0142ady 1942-1945 hitlerowcy wymordowali \u2013 w obozach \u015bmierci oraz w miejscach zamieszkania \u2013 prawie 6 milion\u00f3w \u017byd\u00f3w, a wi\u0119c 1\/3 \u017cydowskiej populacji. Po\u0142owa zamordowanych \u017byd\u00f3w by\u0142a z Polski. Spo\u015br\u00f3d polskich \u017byd\u00f3w przetrwa\u0142o zaledwie 10 proc. Bycie \u017bydem oznacza\u0142o wyrok \u015bmierci. Osoby niezamo\u017cne, maj\u0105ce wyra\u017anie semickie rysy, m\u00f3wi\u0105ce z silnym \u017cydowskim akcentem &#8211; nie mia\u0142y prawie \u017cadnych szans na przetrwanie w ukryciu.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d ofiar Zag\u0142ady by\u0142a moja babcia, Anna Fussteig-Lorenc. Odm\u00f3wi\u0142a za\u0142o\u017cenia \u017c\u00f3\u0142tej opaski z gwiazd\u0105 Dawida. Zosta\u0142a zastrzelona na Gestapo w Tarnopolu. Umar\u0142a z godno\u015bci\u0105. I tak nie mia\u0142aby szans prze\u017cy\u0107 wojny. Wygl\u0105da\u0142a bowiem tak:<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/babcia.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-977\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/babcia.jpg\" alt=\"babcia\" width=\"2592\" height=\"1936\" srcset=\"\/hartman\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/babcia.jpg 2592w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/babcia-300x224.jpg 300w, \/hartman\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/babcia-1024x764.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 2592px) 100vw, 2592px\" \/><\/a>Babcia pochodzi\u0142a z ultraortodoksyjnej, chasydzkiej rodziny z Sieniawy i Jaros\u0142awia. Mimo to doskonale m\u00f3wi\u0142a i pisa\u0142a po polsku. Z ca\u0142ej jej licznej rodziny prze\u017cy\u0142y dwie osoby. Dzi\u015b kuzyni mieszkaj\u0105 w USA, Australii i Izraelu.<\/p>\n<p>Dla wszystkich \u017byd\u00f3w \u2013 wierz\u0105cych, niewierz\u0105cych, syjonist\u00f3w i antysyjonist\u00f3w, \u017byd\u00f3w takich i owakich \u2013 Zag\u0142ada, czyli Shoah, Holokaust to jedyny, ale za to bezsporny wsp\u00f3lny punkt ich \u017cycia emocjonalnego i \u017cydowskiej to\u017csamo\u015bci. Je\u015bli antysemita chce wiedzie\u0107, kto \u017byd, niech popatrzy, czy \u00f3w pami\u0119ta o Zag\u0142adzie. Mo\u017cna by\u0107 \u017bydem na sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t sposob\u00f3w i o wszystko si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, lecz w tej jednej sprawie panuje niczym niewymuszona zgoda.<\/p>\n<p>Bardzo Was prosz\u0119, moi rodacy, Polacy, zechciejcie po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka chwil zadumy zamordowanym w bestialski spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142obywatelom i ich nigdy nienarodzonym potomkom. Oni, \u017bydzi, tu byli jeszcze niedawno\u2026 Tworzyli ten kraj od samego pocz\u0105tku jego istnienia, dzielili z Polakami i z wszystkimi nacjami tej ziemi wsp\u00f3lny, na og\u00f3\u0142 ci\u0119\u017cki los.<\/p>\n<p>Je\u015bli wierzycie w Boga, zm\u00f3wcie modlitw\u0119 Ojcze Nasz, kt\u00f3ra brzmi prawie tak samo, jak \u017cydowska modlitwa za zmar\u0142ych Kaddish. A w podzi\u0119ce ode mnie pos\u0142uchajcie pi\u0119knej melodii z Listy Schindlera, odegranej kilka lat temu na Marszu \u017bywych, w Yom Ha Shoah, przez Mari\u0119 S\u0142awek \u2013 w\u00f3wczas nieznan\u0105 studentk\u0119 skrzypiec, a dzi\u015b jedn\u0105 z najwybitniejszych polskich skrzypaczek:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"9 Schindler&#039;s List, Performed by Maria Slawek\" width=\"1333\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/JWEYz9aP67c?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27 miesi\u0105ca Nisan, tj. wed\u0142ug kalendarza \u017cydowskiego \u2013 u\u017cywanego w Izraelu w sytuacjach o silnej wymowie symbolicznej \u2013 obchodzony jest Dzie\u0144 (Pami\u0119ci) Zag\u0142ady: Yom Ha Shoah.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[131,227],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=976"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":985,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/976\/revisions\/985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hartman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}