W ostatnim czasie coraz silniej zdajemy sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce mowa nienawi\u015bci jest jedn\u0105 z najbardziej toksycznych form wyrazu ekstremistycznych przekona\u0144. Musi by\u0107 zwalczana kompleksowo, jako przejaw przemocy, postaw ksenofobicznych i nastawienia dyskryminacyjnego. Poprzez r\u00f3\u017cnorodne formu\u0142y wykorzystania trolli, bot\u00f3w oraz wzniecanie nastroj\u00f3w przeciw konkretnym grupom takim jak uchod\u017acy, imigranci czy osoby LGBT mowa nienawi\u015bci jest coraz \u015bmielej wykorzystywanym or\u0119\u017cem politycznym – szczeg\u00f3lnie, i to trzeba powiedzie\u0107 jasno, przez partie prawicowe.
\n
\nMy\u015bl\u0119, \u017ce myl\u0105 si\u0119 – celowo lub bezwiednie – ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce obowi\u0105zuj\u0105ce w Polsce przepisy, zar\u00f3wno te z kodeksu karnego, jak i te z kodeksu cywilnego, a nawet ustawy o IPN s\u0105 wystarczaj\u0105ce.<\/p>\n
Mowa nienawi\u015bci nie jest aktem prywatnym, lecz czym\u015b, co zagra\u017ca pokojowi spo\u0142ecznemu. Odpowied\u017a na ni\u0105 nie mo\u017ce si\u0119 wyra\u017ca\u0107 poprzez ograniczone lub indywidualne akcje, lecz musi jej przeciwdzia\u0142aniu zosta\u0107 nadana sankcja pa\u0144stwowa. Je\u017celi rz\u0105dz\u0105cy dystansuj\u0105 si\u0119 od podj\u0119cia takiego zobowi\u0105zania, to znaczy, \u017ce chc\u0105 przerzuci\u0107 koszty i odpowiedzialno\u015b\u0107 na tych, kt\u00f3rzy mow\u0105 nienawi\u015bci zostali dotkni\u0119ci. To tak jakby na wojn\u0119 z u\u017cyciem najnowocze\u015bniejszych narz\u0119dzi przejmowania pola walki przez jedn\u0105 stron\u0119 druga nak\u0142ania\u0142a ludzi do partyzanckich potyczek, zamiast po prostu wzmocni\u0107 regularn\u0105 armi\u0119. To jest po prostu unikanie odpowiedzialno\u015bci przez pa\u0144stwo.<\/p>\n
Pomys\u0142 \u201eLex Adamowicz\u201d zg\u0142oszony przez \u015brodowisko magazynu \u201eLibert\u00e9\u201d jest pr\u00f3b\u0105 powa\u017cnego potraktowania problemu. Dobrze przygotowana i kompleksowa ustawa b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c sygna\u0142em dla ofiar mowy nienawi\u015bci, \u017ce nie s\u0105 same, \u017ce maj\u0105 narz\u0119dzie do obrony. Dla r\u00f3\u017cnej ma\u015bci hejter\u00f3w, \u017ce nie b\u0119d\u0105 mogli ju\u017c bezkarnie hasa\u0107 anonimowo po internecie czy wiesza\u0107 wielkoformatowych zdj\u0119\u0107 swoich przeciwnik\u00f3w politycznych na szubienicach na ulicach Gda\u0144ska czy Katowic, czy te\u017c wystawia\u0107 \u0142udz\u0105co podobnych do rzeczywistych akt\u00f3w \u201ezgonu politycznego\u201d. Jak widzimy, jeden z takich akt\u00f3w zamieni\u0142 si\u0119 w prawdziwy.<\/p>\n
W psychologii spo\u0142ecznej i w prawie zachodnim coraz powszechniejsze jest te\u017c zrozumienie, \u017ce konkretne zapisy prawne, poza efektem bezpo\u015brednim, procesowym czy odstraszaj\u0105cym od przest\u0119pstw, odgrywaj\u0105 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105, \u201epopychaj\u0105\u201d do dobrych zachowa\u0144 w sferze spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Lex Adamowicz, niezale\u017cnie od swoich skutk\u00f3w w sferze post\u0119powa\u0144 s\u0105dowych i zas\u0105dzanych odszkodowa\u0144 finansowych dla ofiar mowy nienawi\u015bci, pe\u0142ni\u0142by te\u017c w\u0142a\u015bnie tak\u0105 funkcj\u0119 spo\u0142eczn\u0105: zatrzymania nakr\u0119caj\u0105cej si\u0119 spirali nienawi\u015bci i nak\u0142aniania potencjalnych hejter\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 z atmosfery przyzwolenia i bezkarno\u015bci, do zastanowienia si\u0119 trzy razy, zanim postanowi\u0105 da\u0107 upust swojej frustracji w sieci. Mo\u017ce pojawi\u0142by si\u0119 tu te\u017c zbawienny efekt dla zachowa\u0144 polityk\u00f3w, gdyby zobaczyli, \u017ce ich retoryczne wzloty nie znajduj\u0105 odd\u017awi\u0119ku spo\u0142ecznego.<\/p>\n
I jeszcze dwie rzeczy, nie\u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 mo\u017ce bezpo\u015brednio z mow\u0105 nienawi\u015bci jako tak\u0105, ale na pewno nieprzyczyniaj\u0105ce si\u0119 do zmiany atmosfery politycznej w Polsce i w relacjach zagranicznych.<\/p>\n
Pierwsza to gorsz\u0105cy przebieg dyskusji w Senacie na temat uchwa\u0142y upami\u0119tniaj\u0105cej Paw\u0142a Adamowicza. Jest przejawem niebywa\u0142ej ma\u0142ostkowo\u015bci, \u017ce polityczne za\u015blepienie nie pozwoli\u0142o przyj\u0105\u0107 takich sformu\u0142owa\u0144 jak \u201ewybitny samorz\u0105dowiec\u201d, \u017ce zamiast \u201efina\u0142u WO\u015aP\u201d mamy \u201ezgromadzenie publiczne\u201d, \u017ce s\u0142owa o zamordowanym \u201edobry i wra\u017cliwy cz\u0142owiek\u201d zosta\u0142y usuni\u0119te z projektu wsp\u00f3lnej uchwa\u0142y. Nie zgodzono si\u0119 te\u017c na umieszczenie zwrotu o \u201ewolno\u015bci i solidarno\u015bci\u201d. Tak samo wypad\u0142o stwierdzenie o mowie nienawi\u015bci. Niebezpodstawnie marsza\u0142ek Borusewicz, poruszony, pyta\u0142: „Dlaczego nie chcieli\u015bcie napisa\u0107, \u017ce to by\u0142 mord? Dlaczego nie chcieli\u015bcie sformu\u0142owania, \u017ce by\u0142 wzorcem samorz\u0105dowca? Za\u015bwiadczy\u0142 o tym swoim \u017cyciem. Dlaczego nie chcecie pisa\u0107, \u017ce Gda\u0144sk to miasto wolno\u015bci i solidarno\u015bci, chocia\u017c tak jest? Dlaczego w tej waszej uchwale nie ma protestu przeciwko mowie nienawi\u015bci?\u201d. My\u015bl\u0119, \u017ce to s\u0105 zasadne pytania.<\/p>\n
I druga sprawa: prezydent Andrzej Duda spotka\u0142 si\u0119 w Davos z prezydentem Brazylii Jairem Bolsonaro. Prezydent Brazylii, skrajny polityk prawicowy, jest s\u0142ynny z tego, \u017ce powiedzia\u0142, i\u017c wola\u0142by, aby jego syn zgin\u0105\u0142 w wypadku, ni\u017c by\u0142 gejem, oraz ze s\u0142\u00f3w pod adresem jednej z brazylijskich deputowanych: \u201eja bym ci\u0119 nawet nie zgwa\u0142ci\u0142, bo nie jeste\u015b tego warta\u201d. Bolsonaro ju\u017c pierwszego dnia urz\u0119dowania wprowadzi\u0142 zarz\u0105dzenia uderzaj\u0105ce w osoby LGBT, czarnosk\u00f3rych i ludy tubylcze. W takiej sytuacji rozwijaj\u0105cego si\u0119 obecnie skandalu prezydent Duda zaprasza Bolsonaro do Polski, cieszy si\u0119 z produktywnej wymiany my\u015bli i wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 wr\u0119cz wskazuje na to, \u017ce obaj przyw\u00f3dcy maj\u0105 podobne punkty widzenia na \u201ezagadnienia ideologiczne\u201d. Jednocze\u015bnie w rozmowie z wysok\u0105 komisarz ONZ ds. praw cz\u0142owieka Michelle Bachelet (b. prezydent Chile, kt\u00f3rej rodzina i ona sama by\u0142y ofiarami prze\u015bladowa\u0144 re\u017cimu Pinocheta) wyra\u017ca nadziej\u0119, \u017ce Polska zostanie wybrana do Rady Praw Cz\u0142owieka ONZ na lata 2020\u201322!<\/p>\n
To jest dla mnie przyk\u0142ad kompletnego za\u0142amania polskiej polityki zagranicznej, ju\u017c nie tylko w Europie, ale te\u017c globalnie. Zastanawiam si\u0119, czy – ju\u017c pomijaj\u0105c aspekty moralne – najwy\u017cszy polski urz\u0119dnik pa\u0144stwowy, jakim jest prezydent, otrzymuje w og\u00f3le jakie\u015b sensowne i rzeczowe briefingi na tak delikatne tematy? \u015awiat obserwuje i pami\u0119ta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awiat obserwuje i pami\u0119ta.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":125,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124\/revisions\/126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}