W ostatnich czasach coraz cz\u0119\u015bciej \u201epolityka gestu” zast\u0119puje polityk\u0119 deliberatywn\u0105. Populistyczni przyw\u00f3dcy czy dyktatorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce graj\u0105c na emocjach i umiej\u0119tnie wykorzystuj\u0105c aktorskie metody wp\u0142ywu, mog\u0105 odnie\u015b\u0107 sukces w nak\u0142anianiu spo\u0142ecze\u0144stw do przyj\u0119cia nieracjonalnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nieprzypadkowo polityka lat 30. opiera\u0142a si\u0119 na przesadzonych minach i bufonadzie Mussoliniego, krzyku Hitlera czy pozach Perona albo Franco. Ale polityka gestu nie musi by\u0107 oddana w pacht dyktatorom.<\/p>\n\n\n\n
Czasem jeden autentyczny gest, oszcz\u0119dny w doborze \u015brodk\u00f3w i wyra\u017caj\u0105cy emocje bez zb\u0119dnych s\u0142\u00f3w, ma ogromn\u0105 si\u0142\u0119. Prawdziwie pokorny i wzruszaj\u0105cy gest Willy’ego Brandta przed pomnikiem Bohater\u00f3w Getta, kt\u00f3rego 50. rocznic\u0119 w\u0142a\u015bnie obchodzimy, wci\u0105\u017c rezonuje w polskiej pami\u0119ci. Ale by\u0142 on r\u00f3wnie\u017c wa\u017cny dla kszta\u0142towania nowej, powojennej niemieckiej i europejskiej kultury pami\u0119ci. Da\u0142 pewien przyk\u0142ad, pewien standard pokory wobec przesz\u0142o\u015bci, uznania tej przesz\u0142o\u015bci, a tak\u017ce gotowo\u015bci zmierzenia si\u0119 ze z\u0142ymi kartami historii w\u0142asnego narodu.<\/p>\n\n\n\n
W odr\u00f3\u017cnieniu od nasyconych emocjami, ale pustych gest\u00f3w populistycznych, by\u0142 on wyrazem wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci politycznej za przesz\u0142o\u015b\u0107 historyczn\u0105, ale te\u017c otwarciem ku przysz\u0142o\u015bci. By\u0142 to kamie\u0144 milowy na drodze do pojednania polsko-niemieckiego, cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce wtedy nie by\u0142 tak postrzegany. \u00d3wczesne w\u0142adze stara\u0142y si\u0119 ograniczy\u0107 wp\u0142yw tego ukl\u0119kni\u0119cia niemieckiego przyw\u00f3dcy przed pomnikiem \u017cydowskiego bohaterstwa. Wola\u0142yby, \u017ceby sta\u0142o si\u0119 to przed Grobem Nieznanego \u017bo\u0142nierza.<\/p>\n\n\n\n
Ale w rzeczywisto\u015bci to, co zrobi\u0142 Brandt, niezale\u017cnie od tego, czy zosta\u0142o to zaplanowane, czy nie, sta\u0142o si\u0119 momentem, w kt\u00f3rym pami\u0119\u0107 polska i \u017cydowska mia\u0142a szans\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119boko osobistym gestem Niemca, kt\u00f3ry nie ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015bci za z\u0142e czyny w\u0142asnego narodu. Pokaza\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczn\u0105, kt\u00f3ra jest oznak\u0105 prawdziwego m\u0119\u017ca stanu.<\/p>\n\n\n\n
To, co od tamtego momentu zdarzy\u0142o si\u0119 dobrego w relacjach polsko-niemieckich, w du\u017cej mierze zawdzi\u0119czamy temu spontanicznemu gestowi dobrego cz\u0142owieka i m\u0105drego przyw\u00f3dcy. W dalszym ci\u0105gu na poziomie wymiany ludzi i wielorakich powi\u0105za\u0144 naszych kraj\u00f3w stosunki polsko-niemieckie uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 bardzo dobrze. Problem le\u017cy oczywi\u015bcie na poziomie relacji mi\u0119dzy rz\u0105dami. Angela Merkel, ze swoj\u0105 wielk\u0105 polityczn\u0105 przenikliwo\u015bci\u0105 i dalekowzroczno\u015bci\u0105, zrobi\u0142a wszystko, co w jej mocy, aby utrzyma\u0107 jak najlepsze stosunki z ka\u017cdym polskim rz\u0105dem, z jakim mia\u0142a do czynienia. Zawsze kierowa\u0142a si\u0119 zasad\u0105, \u017ce nie ma przeszkody, kt\u00f3rej nie mog\u0142aby pokona\u0107, je\u015bli chodzi o stosunki z s\u0105siadem Niemiec.<\/p>\n\n\n\n
Ale przez ostatnie pi\u0119\u0107 lat byli\u015bmy \u015bwiadkami szeregu problem\u00f3w, kt\u00f3re wynikaj\u0105 ze specyfiki TEGO konkretnego rz\u0105du i partii, sprawuj\u0105cych niepodzieln\u0105 w\u0142adz\u0119 w Polsce. Panuj\u0105ca, jak to si\u0119 kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142o, \u201ewiod\u0105ca” ideologia jest w najwy\u017cszym stopniu nastawiona na sta\u0142y sp\u00f3r i wybuchaj\u0105ce co jaki\u015b czas ostre konflikty. Partner\u00f3w w UE i NATO, takich jak Niemcy (ale nie tylko – to samo dotyczy Francji), traktuje si\u0119 z g\u0142\u0119bok\u0105 podejrzliwo\u015bci\u0105, si\u0119gaj\u0105c cz\u0119\u015bciej do przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra dzieli, ni\u017c do przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra mog\u0142aby \u0142\u0105czy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Kwestie, kt\u00f3re mog\u0105 zdestabilizowa\u0107 stosunki polsko-niemieckie, rzuca si\u0119 ot tak, od niechcenia, jako puste gesty, kt\u00f3re s\u0105 nieprzemy\u015blane, nie maj\u0105 \u017cadnego politycznego ci\u0105gu i s\u0105 traktowane tylko jako dora\u017ane narz\u0119dzie retoryczne. Tak sta\u0142o si\u0119 np. ze spraw\u0105 tzw. reparacji – politycznej wrzutki radykalnego skrzyd\u0142a prawicy, przydatnej do wewn\u0119trznej konsumpcji tej cz\u0119\u015bci polskiego elektoratu, kt\u00f3ra nadal ma antyniemieckie uprzedzenia.<\/p>\n\n\n\n
No a teraz jeste\u015bmy w oczekiwaniu kolejnego przejawu nieprzemy\u015blanej polityki gest\u00f3w: zapowiedzi weta europejskiego bud\u017cetu. Nie jest to wyraz \u017cadnej strategii politycznej – bo nikt naprawd\u0119 nie my\u015bli, co si\u0119 stanie \u201edzie\u0144 po” tej szale\u0144czej decyzji. Przera\u017caj\u0105ce, \u017ce polska polityka sta\u0142a si\u0119 zak\u0142adnikiem tupetu kilku Herostrates\u00f3w, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 sensu swojego istnienia na scenie publicznej.<\/p>\n\n\n\n
Polityka gestu polegaj\u0105ca na pokazywaniu Unii, Niemcom i innym partnerom \u015brodkowego palca jest strace\u0144cza, za nic ma interes Polski i Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Czy znajdzie si\u0119 kto\u015b po prawej stronie, kto krzyknie, \u017ce \u201ekr\u00f3l jest nagi”, i powstrzyma ten bieg ku przepa\u015bci? Czekam na taki gest sprzeciwu. Jest on bardzo potrzebny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W ostatnich czasach coraz cz\u0119\u015bciej \u201epolityka gestu” zast\u0119puje polityk\u0119 deliberatywn\u0105. Populistyczni przyw\u00f3dcy czy dyktatorzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce graj\u0105c na emocjach i umiej\u0119tnie wykorzystuj\u0105c aktorskie metody wp\u0142ywu, mog\u0105 odnie\u015b\u0107 sukces w nak\u0142anianiu spo\u0142ecze\u0144stw do przyj\u0119cia nieracjonalnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":252,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions\/257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/hubner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}