Pozostaj\u0105c z ca\u0142ym szacunkiem dla organizator\u00f3w niedawnego protestu lekarzy rezydent\u00f3w, pozwalam sobie stwierdzi\u0107, \u017ce odpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie nie jest ani prosta, ani jednoznaczna.
\nTekst blogowy powinien by\u0107 prosty: teza, a potem wykazanie jej prawdziwo\u015bci. Tymczasem ten wpis b\u0119dzie troch\u0119 jak monolog Tewji Mleczarza, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywa zwrot: \u201eale z drugiej strony\u201d.
\n
\nPunktem odniesienia niech b\u0119dzie w tym przypadku deklaracja programowa Porozumienia Rezydent\u00f3w Og\u00f3lnopolskiego Zwi\u0105zku Zawodowego Lekarzy, kt\u00f3rego lektur\u0119 pozwalam sobie Pa\u0144stwu poleci\u0107, gdy\u017c jest to dokument dobrze zredagowany, a przy tym nied\u0142ugi. Wykorzysta\u0142em r\u00f3wnie\u017c wypowiedzi niekt\u00f3rych przedstawicieli protestuj\u0105cych lekarzy. Po zapoznaniu si\u0119 ze stanowiskiem rezydent\u00f3w zasi\u0119gn\u0105\u0142em opinii pi\u0119ciu os\u00f3b. Obieca\u0142em im anonimowo\u015b\u0107, wi\u0119c b\u0119d\u0119 opisywa\u0142 je symbolami.<\/p>\n
Pierwsza to Dyrektor Medyczny du\u017cego szpitala akademickiego, ceniony specjalista w swojej dziedzinie, bardzo aktywny jako praktykuj\u0105cy lekarz. Druga to Specjalizant \u2013 pierwsz\u0105 specjalizacj\u0119 zrobi\u0142 w ramach rezydentury, drug\u0105 ko\u0144czy w ramach etatu. Trzecia to lekarz Ko\u0144cz\u0105cy Rezydentur\u0119, ze szpitala w mie\u015bcie wojew\u00f3dzkim. Czwarta to lekarz Rezydent, kt\u00f3ry niedawno rozpocz\u0105\u0142 rezydentur\u0119. Pi\u0105ta to Specjalista w bardzo wa\u017cnej, chocia\u017c niszowej dziedzinie medycyny, pracuj\u0105cy w jednym z o\u015brodk\u00f3w referencyjnych dla kraju. Otrzyma\u0142em od nich opinie ustne lub pisemne, postara\u0142em si\u0119 mo\u017cliwie wiernie przekaza\u0107 ich wypowiedzi. Do tego pozwol\u0119 sobie doda\u0107 moje w\u0142asne obserwacje i przemy\u015blenia. Wszystkich pi\u0119\u0107 symboli opisuj\u0105cych moich informator\u00f3w jest rodzaju m\u0119skiego, niezale\u017cnie od ich rzeczywistej p\u0142ci \u2013 by jeszcze lepiej chroni\u0107 ich to\u017csamo\u015b\u0107.<\/p>\n
Pierwsza, niezwykle wa\u017cna, grupa postulat\u00f3w opublikowanych przez rezydent\u00f3w zatytu\u0142owana jest: \u201eZadbanie o jako\u015b\u0107 kszta\u0142cenia podyplomowego\u201d. Kwestia niezwykle istotna, o\u015bmielam si\u0119 wr\u0119cz stwierdzi\u0107 \u2013 kluczowa dla jako\u015bci opieki zdrowotnej w Polsce w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
Problem podstawowy to realizacja oficjalnego, ustalonego przez Centrum Medycznego Kszta\u0142cenia Podyplomowego programu specjalizacji tak, \u017ceby nie by\u0142 on fikcj\u0105. Rezydenci przypominaj\u0105, \u017ce:<\/p>\n
Zak\u0142ada on prac\u0119 w oddziale macierzystym, wybranym przez lekarza, pod opiek\u0105 kierownika specjalizacji, wykonywanie w nim okre\u015blonych procedur medycznych, sta\u017ce odbywane w jednostkach zewn\u0119trznych, uczestnictwo w kursach oraz prac\u0119 naukow\u0105. Pe\u0142na realizacja tego programu odbywa\u0107 si\u0119 mo\u017ce tylko wtedy, gdy lekarzowi umo\u017cliwi si\u0119 uczestniczenie we wszystkich tych formach kszta\u0142cenia. Nieprawid\u0142owo\u015bci, jakie zg\u0142aszaj\u0105 nasze Kole\u017canki i Koledzy, to brak mo\u017cliwo\u015bci wyjazdu na sta\u017ce cz\u0105stkowe, problemy finansowe zwi\u0105zane z odbywaniem nierzadko kilkumiesi\u0119cznych kurs\u00f3w i sta\u017cy poza miejscem zamieszkania czy utrudnianie lub wr\u0119cz uniemo\u017cliwianie nauki procedur zaplanowanych przez CMKP (\u2026), bardzo cz\u0119sto pomimo istniej\u0105cych warunk\u00f3w do realizacji programu specjalizacji (odpowiedniej liczby zabieg\u00f3w, operacji lub procedur) m\u0142odzi lekarze nie s\u0105 dopuszczani do ich wykonywania. Mo\u017ce to skutkowa\u0107 nieprawid\u0142owym przygotowaniem lekarza do pe\u0142nienia przez niego zawodu. (\u2026) W zale\u017cno\u015bci od miejsca i lokalnych tradycji rezydenci bywaj\u0105 „wypo\u017cyczani”, „zsy\u0142ani do pracy na SOR” [szpitalny oddzia\u0142 ratunkowy \u2013 przypisek S.K.] (\u2026). Egzekwowanie praw przez rezydent\u00f3w utrudnia sytuacja ogromnego niedoboru \u015brodk\u00f3w finansowych w ochronie zdrowia, kt\u00f3ra zmusza szpitale do wykorzystywania specjalizant\u00f3w jako najta\u0144szej (a niekiedy darmowej!) si\u0142y roboczej. Lekarz zostaje postawiony w sytuacji, w kt\u00f3rej nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 prze\u0142o\u017conym (…).<\/p><\/blockquote>\n
Z powy\u017cszymi problemami nieod\u0142\u0105cznie \u0142\u0105czy si\u0119 jeszcze jeden: <\/p>\n
Niepokoi nas r\u00f3wnie\u017c sytuacja, w kt\u00f3rej nasi opiekunowie, kt\u00f3rzy odpowiadaj\u0105 za wprowadzanie nas w arkana zawodu, po\u015bwi\u0119caj\u0105 nam sw\u00f3j czas oraz przekazuj\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie, nie otrzymuj\u0105 za ten wysi\u0142ek i ponoszon\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 \u017cadnego wynagrodzenia.<\/p><\/blockquote>\n
Do koszt\u00f3w edukacji ponoszonych przez rezydent\u00f3w jeszcze wr\u00f3cimy, zajmijmy si\u0119 reszt\u0105. Zacznijmy od moich komentator\u00f3w.<\/p>\n
Ko\u0144cz\u0105cy Rezydentur\u0119:<\/strong> Po pierwsze, m\u0142odzi lekarze bardzo cz\u0119sto nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci wykonywania wszystkich procedur, kt\u00f3re s\u0105 wymagane w planie specjalizacji, poniewa\u017c nikt ze specjalist\u00f3w nie ma woli, by ich tego uczy\u0107. Jest to podyktowane obaw\u0105 o wyszkolenie \u201ekonkurencji\u201d b\u0105d\u017a tym, \u017ce b\u0119d\u0105c specjalist\u0105 i tak tych procedur wykonywa\u0107 nie b\u0119d\u0105 (co jest cz\u0119sto zgodne z prawd\u0105, poniewa\u017c wiele zabieg\u00f3w jest wykonywanych w o\u015brodkach o wy\u017cszym stopniu referencyjno\u015bci).(\u2026) cz\u0119\u015b\u0107 sta\u017c\u00f3w jest zbyt d\u0142uga i niedopasowana do p\u00f3\u017aniejszych wymaga\u0144 jako specjalisty. Na sta\u017cach odnosi si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce jest si\u0119 traktowanym jak z\u0142o konieczne. Cz\u0119sto nie ma lekarzy oddelegowanych do szkolenia os\u00f3b specjalizuj\u0105cych si\u0119, nikt nie egzekwuje umiej\u0119tno\u015bci teoretycznych i praktycznych od m\u0142odych lekarzy. Wymaga si\u0119 od nich g\u0142\u00f3wnie wykonania pracy papierkowej (opisanie historii choroby, wpisania obserwacji lekarskich, zrobienia wypisu).<\/p>\n
Rezydent:<\/strong> Super, jak dosta\u0142em si\u0119 na rezydentur\u0119 w miejscu gdzie nie ma jaki\u015b gigantycznych niedobor\u00f3w kadrowych. Wtedy jest szansa na do\u015b\u0107 p\u0142ynny przebieg specjalizacji tj. opiekun specjalizacji i ordynator puszcza ci\u0119 na sta\u017ce zgodne z programem specjalizacji. Opiekun specjalizacji \u2013 osoba, kt\u00f3ra ma sprawowa\u0107 faktyczn\u0105 opiek\u0119 nad przebiegiem kszta\u0142cenia rezydenta, a przynajmniej mu go nie utrudnia\u0107! W praktyce jest to osoba \u015bwietnie je\u017celi oboj\u0119tna, a ju\u017c cudownie, kiedy wstawi si\u0119 u ordynatora o wypuszczenie na sta\u017c (idylla). Wed\u0142ug definicji powinna by\u0107 to osoba, kt\u00f3ra udost\u0119pnia swoj\u0105 wiedz\u0119 rezydentowi, przekazuje do\u015bwiadczenie. Forma [odbywania specjalizacji \u2013 S.K.]: pisz\u0119 o systemie modu\u0142owym i specjalizacji z podstawowym modu\u0142em internistycznym (kt\u00f3ry wszed\u0142 w \u017cycie 1 pa\u017adziernika 2014 r.) i dotyczy r\u00f3wnie\u017c mnie. W teorii pierwsze 3 lata powinno si\u0119 sp\u0119dza\u0107 na nauce chor\u00f3b wewn\u0119trznych, w oddzia\u0142ach zajmuj\u0105cych si\u0119 t\u0105 dziedzin\u0105 [lub oddzia\u0142ach zajmuj\u0105cych si\u0119 wydzielonymi elementami chor\u00f3b wewn\u0119trznych \u2013 kardiologia, pulmonologia, diabetologia, endokrynologia, nefrologia etc. \u2013 przypisek S.K.]. Faktycznie jest to niemo\u017cliwe do realizacji, poniewa\u017c lekarz rezydent przez ordynatora jest pojmowany przede wszystkim jako pracownik oddzia\u0142u, gdzie ma miejsce szkoleniowe i tu ma \u0142ata\u0107 dziury. Oddzia\u0142 nie ma np. akredytacji z chor\u00f3b wewn\u0119trznych [uprawnie\u0144 do szkolenia specjalizacyjnego w tym zakresie \u2013 przypisek S.K.]. Rezydent powinien wi\u0119c odbywa\u0107 p\u00f3\u0142toraroczny sta\u017c w Oddziale Chor\u00f3b Wewn\u0119trznych. W praktyce odbywa kilka miesi\u0119cy. Wyjazdy na sta\u017ce do innych jednostek s\u0105 mniej lub bardziej owocne, cz\u0119sto jest si\u0119 niepotrzebnym z\u0142em \u2013 intruzem, kt\u00f3ry w\u0119szy i robi ba\u0142agan. Cz\u0119sto s\u0105 skracane, jest si\u0119 \u015bci\u0105ganym ze sta\u017cy do Oddzia\u0142u Macierzystego z powodu niedobor\u00f3w kadrowych. Odbywanie sta\u017cy w okresie wakacji jest niemo\u017cliwe \u2013 sezon urlopowy. Czasami jest tak, \u017ce z powodu kolejnych niedobor\u00f3w kadrowych jest si\u0119 przede wszystkim zaganianym do papier\u00f3w i w bardzo ma\u0142ym stopniu mo\u017cna si\u0119 czego\u015b nowego nauczy\u0107.<\/p>\n
Dyrektor Medyczny:<\/strong> Rozumiem opiekun\u00f3w rezydent\u00f3w. Maj\u0105 wykonywa\u0107 dodatkow\u0105 prac\u0119 bez wynagrodzenia, ale za to szkoli\u0107 sobie konkurent\u00f3w? Nawet Hipokrates deklarowa\u0142, \u017ce za darmo b\u0119dzie uczy\u0142 dzieci swojego mistrza i o nikim innym nie wspomnia\u0142. Przewidzia\u0142 nasz system rezydencki?.<\/p>\n
Specjalista:<\/strong> Je\u017celi rzetelnie mam uczy\u0107 rezydenta, to podczas pracy z pacjentem powinienem po\u015bwi\u0119ci\u0107 sporo czasu i uwagi na wyt\u0142umaczenie, co robi\u0119 i dlaczego. Staram si\u0119 tak w\u0142a\u015bnie robi\u0107. Pracuj\u0119 wtedy, si\u0142\u0105 rzeczy, wolniej, ale te\u017c ci\u0119\u017cej. Po takim dniu ledwo m\u00f3wi\u0119, bo gard\u0142o odmawia pos\u0142usze\u0144stwa. Czyli \u2013 istotnie wi\u0119kszy wysi\u0142ek, kt\u00f3ry nie jest w jakikolwiek spos\u00f3b wynagradzany (je\u017celi nie dodatkowe pieni\u0105dze, to przynajmniej mniejsza liczba pacjent\u00f3w na takie dni lub dodatkowy dzie\u0144 wolny za pewn\u0105 liczb\u0119 godzin dydaktycznych). Frustracja narasta.<\/p>\n
Mam wra\u017cenie, \u017ce autorzy projektu okre\u015blaj\u0105cego zasady rezydentury i specjalizacji w og\u00f3le wykazali zadziwiaj\u0105cy brak kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105. B\u0119d\u0105c w\u0105skimi (i nierzadko wybitnymi) specjalistami w swoich dziedzinach, nie wzi\u0119li w og\u00f3le pod uwag\u0119 reali\u00f3w funkcjonowania polskiego systemu opieki zdrowotnej. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o osobach, kt\u00f3re z racji swoich funkcji w r\u00f3\u017cnych instytucjach publicznych by\u0142y odpowiedzialne za zatwierdzenie owego projektu, a obecnie w jakimkolwiek stopniu odpowiadaj\u0105 za jego realizacj\u0119.<\/p>\n
Obecny system jest bowiem ca\u0142kowit\u0105 fikcj\u0105 \u2013 niemo\u017cliw\u0105 ani do rzetelnej realizacji, ani do kontroli jej egzekwowania. Bo takie mamy realia: dramatyczny niedob\u00f3r lekarzy, kompensowany drastycznym \u0142amaniem prawa pracy, a przy tym g\u0142\u0119bokie niedofinansowanie systemu ochrony zdrowia. Poniewa\u017c prawo czy system, kt\u00f3rego nie mo\u017cna wyegzekwowa\u0107, prowadzi do demoralizacji, to tak jest i w tym przypadku. Z obydwu stron konfliktu. O \u0142amaniu zasad przez zwierzchnik\u00f3w rezydent\u00f3w ju\u017c by\u0142o, pora zatem na samych rezydent\u00f3w. Obieca\u0142em przecie\u017c, \u017ce spojrzymy jak Tewije Mleczarz \u2013 z obydwu stron.<\/p>\n
Ko\u0144cz\u0105cy Rezydentur\u0119:<\/strong> A teraz kamyczek do ogr\u00f3dka rezydent\u00f3w. Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce rezydenci sta\u017ce cz\u0105stkowe wykorzystuj\u0105 jako form\u0119 odpoczynku od pracy na oddziale macierzystym, zrywaj\u0105 si\u0119 ze sta\u017cu o godzinie jedenastej po wykonaniu swoich podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w, nie wykazuj\u0105c nawet minimalnego zaanga\u017cowania i ch\u0119ci szkolenia si\u0119. Oczywi\u015bcie jest wielu lekarzy, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119caj\u0105c sw\u00f3j prywatny czas, uczestnicz\u0105 w dodatkowych szkoleniach, zostaj\u0105 w szpitalu po godzinach na zabiegach po to, aby uzyska\u0107 dodatkowe umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119sto mog\u0105 przes\u0105dzi\u0107 o jego karierze zawodowej.<\/p>\n
Specjalista:<\/strong> Oczywi\u015bcie, krzywa Gaussa stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do rezydent\u00f3w. Niekt\u00f3rzy z nich staraj\u0105 si\u0119 i interesuj\u0105 bardzo. Ale zabiegi o 15.00 robi\u0119 sam.<\/p>\n
Dyrektor Medyczny: Niedawno robili\u015bmy zabieg unikalny w skali Polski i wci\u0105\u017c rzadko robiony w Europie. Przysz\u0142o\u015b\u0107 w naszej dziedzinie. Zaczynali\u015bmy o 14.00. Zabieg by\u0142 oczywi\u015bcie planowany z wielodniowym wyprzedzeniem i jego termin by\u0142 w naszym szpitalu powszechnie znany. Zach\u0119ca\u0142em rezydent\u00f3w, \u017ceby przyszli popatrze\u0107. Odpowiadali, \u017ce maj\u0105 swoje sprawy. Nikt nie mia\u0142 niczego takiego, co mo\u017cna by by\u0142o prze\u0142o\u017cy\u0107? Nie przyszed\u0142 \u017caden z rezydent\u00f3w. Albo taka rozmowa z rezydentem: \u201eZa\u0142atwi\u0142em szkolenie w o\u015brodku w Bordeaux [jeden z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w europejskich w tej specjalizacji \u2013 przypisek S.K.], pojedziesz?\u201d. \u201eNieee, w Bordeaux ju\u017c by\u0142em\u201d. \u201eNie proponuj\u0119 ci wycieczki, tylko \u015bwietne szkolenie, kt\u00f3re nie b\u0119dzie ci\u0119 nic kosztowa\u0107\u201d. \u201eTak, rozumiem, ale nie. Jakby\u015b za\u0142atwi\u0142 mi co\u015b w Londynie, to ch\u0119tnie, bo Londynu nie znam\u201d.<\/p>\n
Specjalizant:<\/strong> Przypomnia\u0142a mi si\u0119 taka sytuacja. Trzeba by\u0142o rozwi\u0105za\u0107 jaki\u015b problem medyczny. Jedna laska rzek\u0142a na to: czy jest na to jaka\u015b aplikacja? Zabawne, ale dobrze oddaje klimat. Jak co\u015b wymaga wi\u0119cej zachodu ni\u017c wci\u015bni\u0119cie ikony aplikacji i wi\u0119cej czasu ni\u017c jej zadzia\u0142anie, nie jest warte zachodu.<\/p>\n
Przyznam szczerze, \u017ce moje spostrze\u017cenia s\u0105 podobne, oczywi\u015bcie przy wspomnianym powy\u017cej zastrze\u017ceniu, \u017ce krzywa Gaussa dotyczy ka\u017cdej odpowiednio du\u017cej populacji, a wi\u0119c i rezydent\u00f3w. Mam przy tym wra\u017cenie, \u017ce w tym rozk\u0142adzie nast\u0105pi\u0142o wyra\u017ane przesuni\u0119cie. Niepokoj\u0105co zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 (i chyba wci\u0105\u017c zwi\u0119ksza) odsetek tych rezydent\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby nauczy\u0107 si\u0119 medycyny szybko i mo\u017cliwie bezbole\u015bnie, nie przyjmuj\u0105c do wiadomo\u015bci, \u017ce akurat w tym zawodzie tak si\u0119 nie da. Nie traktuj\u0105 okazji do sp\u0119dzenia czasu na praktycznej nauce medycyny (wyj\u0105tkowy zabieg, wyj\u0105tkowe szkolenie) jako inwestycji w sw\u00f3j warsztat pracy, je\u017celi tylko nie przek\u0142ada si\u0119 to na wymierne korzy\u015bci w nieodleg\u0142ym horyzoncie czasowym.<\/p>\n
Specjalizant, po latach obserwacji m\u0142odszego pokolenia rezydent\u00f3w, twierdzi wr\u0119cz: \u201eW pewnym momencie dzieciaki nauczy\u0142y si\u0119, \u017ce t\u0105 sam\u0105 rzecz mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 na wiele sposob\u00f3w. Po co pisa\u0107 \u2013 mo\u017cna \u015bci\u0105gn\u0105\u0107. Po co co\u015b robi\u0107 \u2013 mo\u017cna wynaj\u0105\u0107. Zobacz, \u017ce s\u0105 ju\u017c wszelkie us\u0142ugi. Potrzebujesz \u2013 wchodzisz w googla, dzwonisz, masz. Po co na co\u015b zapracowywa\u0107? Oni wi\u0119c wol\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 cel pod tytu\u0142em papier specjalista<\/em> sposobem po linii najmniejszego oporu. Papier jest papier. A czy w Niemczech, gdzie i tak si\u0119 wybieraj\u0105, kto\u015b b\u0119dzie pyta\u0142, jaki ty jeste\u015b specjalista? Skoro masz certyfikat, to jeste\u015b. A \u017ce certyfikat nie sprawdza Twoich umiej\u0119tno\u015bci praktycznych\u2026 A kogo to obchodzi. Nie ma co marnowa\u0107 cennego \u017cycia\u201d.<\/p>\n
Gorzkie s\u0142owa cz\u0142owieka niespe\u0142na czterdziestoletniego, dla kt\u00f3rego oczywiste by\u0142o, \u017ce im wi\u0119cej zobaczy w trakcie szkolenia, tym lepiej dla jego pacjent\u00f3w, a wi\u0119c i dla niego samego.<\/p>\n
Wr\u00f3\u0107my do organizacji rezydentur. Tym razem nie b\u0119dzie spojrzenia \u201ez drugiej strony\u201d. Zasady kwalifikacji na rezydentur\u0119 i wyboru specjalizacji w ramach rezydentury w og\u00f3le s\u0105 bowiem skandaliczne. Niedobr\u0105 sytuacj\u0119 pogorszy\u0142a tu jeszcze (cytuj\u0119 za postulatami PR OZZL) \u201ewprowadzona w 2014 roku zmiana w zasadach rekrutacji na szkolenie specjalizacyjne m\u00f3wi\u0105ca o zakazie zmiany wybranej dziedziny. Lekarz, wybieraj\u0105c specjalizacj\u0119, opiera sw\u00f3j wyb\u00f3r na swoim niewielkim do\u015bwiadczeniu zdobytym w trakcie studi\u00f3w i sta\u017cu podyplomowego, a w przypadku wielu specjalizacji nieobj\u0119tych programem sta\u017cu takiego do\u015bwiadczenia po prostu nie ma, bo lekarz nie mia\u0142 szans pozna\u0107 reali\u00f3w od strony pracownika. Brak mo\u017cliwo\u015bci zmiany specjalizacji jest niekorzystny zar\u00f3wno dla nas, jak i dla pacjent\u00f3w leczonych przez lekarza, kt\u00f3ry nie czuje si\u0119 przekonany do dziedziny medycyny, kt\u00f3r\u0105 wykonuje\u201d.<\/p>\n
Rezydent:<\/strong> Rekrutacja na specjalizacj\u0119 odbywa si\u0119 2 razy w roku. Obejmuje tylko lekarzy z pe\u0142nym prawem wykonywania zawodu, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli sta\u017c podyplomowy lub uko\u0144czyli inn\u0105 specjalizacj\u0119 i z\u0142o\u017cyli Lekarski Egzamin Ko\u0144cowy [LEK]. Egzamin ten odbywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c 2 razy w roku na jakie\u015b 7 dni przed zamkni\u0119ciem rekrutacji, a og\u0142oszenie jego wynik\u00f3w jest na 2 dni przed. Zazwyczaj, bo na przyk\u0142ad pierwszy tegoroczny LEK by\u0142 27 lutego 2016 r., wyniki 3 marca, a zamkniecie rekrutacji 29 lutego (m\u00f3j kolega, kt\u00f3ry zdawa\u0142 LEK w lutym, nie m\u00f3g\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 dokument\u00f3w na specjalizacj\u0119, bo si\u0119 nie wyrobi\u0142 przed og\u0142oszeniem wynik\u00f3w, ma wi\u0119c kolejne p\u00f3\u0142 roku do namys\u0142u). Jest to wi\u0119c \u015bwi\u0119to ruchome, ale sta\u0142ym elementem jest to, \u017ce czasu na podj\u0119cie decyzji jest zdecydowanie za ma\u0142o lub nie ma go wcale. Mamy wi\u0119c bardzo niewiele czasu do namys\u0142u! Przed tymi igrzyskami minister na ca\u0142e 3 tygodnie przed zamkni\u0119ciem rekrutacji \u0142askawie og\u0142asza liczb\u0119 dost\u0119pnych miejsc szkoleniowych i liczb\u0119 przydzielonych rezydentur na podstawie zapotrzebowania zg\u0142aszanego przez Konsultant\u00f3w Wojew\u00f3dzkich w danych dziedzinach medycyny oraz dost\u0119pnych miejsc szkoleniowych w danych plac\u00f3wkach. Wiadomo, \u017ce najmniej miejsc jest na okulistyce, dermatologii itd. Kiedy ju\u017c wiadomo, ile ma si\u0119 punkt\u00f3w z egzaminu (kt\u00f3ry obejmuje wszystkie najwa\u017cniejsze kliniczne dziedziny medycyny), wybiera si\u0119 tylko jedn\u0105 dziedzin\u0119 w tylko jednym wojew\u00f3dztwie. Albo si\u0119 uda, albo si\u0119 nie uda. W momencie rekrutacji wpisuje si\u0119 3 preferowane przez kandydata plac\u00f3wki, w kt\u00f3rych jest miejsce szkoleniowe. Oczywi\u015bcie, je\u017celi w danym wojew\u00f3dztwie jest tyle o\u015brodk\u00f3w maj\u0105cych miejsca szkoleniowe. Bo mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce na ca\u0142e wojew\u00f3dztwo jest jeden o\u015brodek dysponuj\u0105cy jednym miejscem rezydenckim. Stara\u0107 si\u0119 o rezydentur\u0119 w innym wojew\u00f3dztwie nie mo\u017cna.<\/p>\n
Podsumujmy: lekarz ma mniejsze prawa ni\u017c maturzysta. Maturzysta mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 podania do dowolnej liczby uczelni, na r\u00f3\u017cne kierunki studi\u00f3w, a kandydat na rezydenta mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 tylko na jeden kierunek specjalizacji. Je\u017celi komu\u015b si\u0119 wydaje, \u017ce \u015bwie\u017co upieczony absolwent medycyny posiada wystarczaj\u0105c\u0105 wiedz\u0119 do podj\u0119cia decyzji, kt\u00f3ra zawa\u017cy na jego \u017cyciu zawodowym, to jest w dramatycznym b\u0142\u0119dzie. Przyswajanie wiedzy na poziomie studenckim i w spos\u00f3b, jaki si\u0119 j\u0105 studentom przekazuje, pozostawia ogromne ryzyko b\u0142\u0119du w tym wzgl\u0119dzie. Wiedza absolwenta, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie uko\u0144czy\u0142 sta\u017c podyplomowy, o realiach pracy w niekt\u00f3rych specjalizacjach, jest niewiele wy\u017csza od tej, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 maturzy\u015bci w odniesieniu do medycyny w og\u00f3le. W obydwu przypadkach przewaga wyobra\u017ce\u0144 i intuicji nad zasobem konkretnych danych do przemy\u015ble\u0144 jest gigantyczna.<\/p>\n
Co wi\u0119cej \u2013 doktor Ewa Kopacz firmowa\u0142a swoim nazwiskiem wspomniany w postulatach protestuj\u0105cych rezydent\u00f3w zakaz zmiany raz wybranej dziedziny. Czyli mo\u017cna zmieni\u0107 w Polsce kierunek studi\u00f3w, ale kierunku specjalizacji \u2013 nie. Lekarz ma mniejsze prawa ni\u017c student.<\/p>\n
Pikanterii dodaje tu fakt, \u017ce c\u00f3rka Pani Doktor dosta\u0142a si\u0119 na rezydentur\u0119 z ginekologii, mimo \u017ce wynik, jaki uzyska\u0142a na egzaminie, nie kwalifikowa\u0142 jej do tego. Pani Doktor najwyra\u017aniej nie mia\u0142a motywacji, by spojrze\u0107 na losy m\u0142odych lekarzy w szerszym kontek\u015bcie.<\/p>\n
No i jeszcze liczba miejsc rezydenckich. Jak to jest, \u017ce jest ona tak ma\u0142a w tych specjalno\u015bciach, gdzie kolejki do lekarzy s\u0105 tak du\u017ce? Nasuwa mi si\u0119 kilka odpowiedzi, ale nie mam \u017cadnych dowod\u00f3w na ich potwierdzenie\u2026<\/p>\n
Smutne jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce ani Izby Lekarskie, ani Og\u00f3lnopolski Zwi\u0105zek Zawodowy Lekarzy nie podj\u0119\u0142y \u017cadnej istotnej akcji w sprawie organizacji rezydentur. To du\u017ca plama na wizerunku obydwu organizacji. Wywabi\u0107 j\u0105 mo\u017ce chyba tylko podj\u0119cie adekwatnych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n
Na koniec zostawmy to, co oczywiste, czyli kwesti\u0119 wynagrodze\u0144 lekarzy rezydent\u00f3w. S\u0105 one skandalicznie niskie \u2013 mam nadziej\u0119, \u017ce rzecz jest poza dyskusj\u0105. Zw\u0142aszcza \u017ce obci\u0105\u017cenia finansowe zwi\u0105zane z sam\u0105 rezydentur\u0105 s\u0105 istotne.<\/p>\n
Ko\u0144cz\u0105cy Rezydentur\u0119:<\/strong> Bardzo du\u017cym problemem jest konieczno\u015b\u0107 odbywania wielomiesi\u0119cznych sta\u017c\u00f3w w bardzo du\u017cej odleg\u0142o\u015bci od miejsca zamieszkania. Jest to przede wszystkim problem finansowy dla m\u0142odych lekarzy, gdy\u017c wymaga wynajmowania na w\u0142asny koszt pokoju\/mieszkania przez wiele tygodni, praktycznie uniemo\u017cliwia dy\u017curowanie w swoim szpitalu, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o roz\u0142\u0105ce z najbli\u017csz\u0105 rodzin\u0105. (\u2026) Lekarze w trakcie specjalizacji zarabiaj\u0105 naprawd\u0119 ma\u0142o. Co do rezydent\u00f3w, to jest to do\u015b\u0107 jednolita grupa, je\u015bli chodzi o zarobki, gdy\u017c pensja podstawowa jest narzucana ustawowo. (\u2026) Uwa\u017cam, \u017ce system p\u0142ac w s\u0142u\u017cbie zdrowia jest stworzony tak, aby zmusza\u0107 lekarzy do dy\u017curowania. Z powodu bardzo niskiej pensji podstawowej oraz ma\u0142ej liczby lekarzy w kraju (jeden z najni\u017cszych wska\u017anik\u00f3w UE) \u201epozwala\u201d si\u0119 nam zarabia\u0107 lepsze pieni\u0105dze na dy\u017curach, \u0142ataj\u0105c w ten spos\u00f3b niedobory kadrowe w zakresie dy\u017cur\u00f3w. Konsekwencj\u0105 tego jest wyrabianie przez lekarzy godzinowo dw\u00f3ch etat\u00f3w, wieczna nieobecno\u015b\u0107 w domu i kompletnie rozwalone \u017cycie prywatne.<\/p>\n
Rzeczywisto\u015b\u0107 dy\u017curowa jest dosy\u0107 wstrz\u0105saj\u0105ca.<\/p>\n
Rezydent:<\/strong> Dy\u017cury – formy s\u0105 dwie. Mo\u017cna z kontraktu, nale\u017cy z etatu.<\/p>\n
Dy\u017cury etatowe \u2013 jako pracownik szpitala. Rezydenta ubezpiecza szpital. Wynagrodzenie stanowi 14z\u0142\/h do g. 15.30, 150 proc. tej stawki do g. 23 i 200 proc. za godziny nocne, do 7.00 (w niedziele i \u015bwi\u0119ta stawka wynosi 200 proc. stawki podstawowej za ca\u0142y dy\u017cur). W wielu szpitalach odliczane jest wynagrodzenie za przymusowe, bo zgodne z kodeksem pracy, wyj\u015bcie z pracy po dy\u017curze dnia nast\u0119pnego. Faktycznie na r\u0119k\u0119 dostaje si\u0119 jakie\u015b ok 250 z\u0142, za cz\u0119sto koszmarnie ci\u0119\u017ckie dy\u017cury oddzia\u0142owe, konsultacje na innych oddzia\u0142ach, konsultacje na SOR [Szpitalny Oddzia\u0142 Ratunkowy \u2013 przypisek S.K.], gdzie odpowiada si\u0119 i konsultuje pacjenta jako specjalista.<\/p>\n
Zgodnie z nowym systemem modu\u0142owym przez pierwsze 3 lata lekarz rezydent mo\u017ce odbywa\u0107 tylko dy\u017cury towarzysz\u0105ce, ze specjalist\u0105, w wymiarze 30 h miesi\u0119cznie, ale szpital w praktyce nie chce za to p\u0142aci\u0107, wi\u0119c wymusza na rezydentach pe\u0142nienie 16-godzinnych dy\u017cur\u00f3w samodzielnych.<\/p>\n
Kontrakt \u2013 lekarz zak\u0142ada jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, musi z tego tytu\u0142u ponownie op\u0142aci\u0107 ubezpieczenie zdrowotne oraz sam si\u0119 ubezpieczy\u0107 w razie b\u0142\u0119d\u00f3w medycznych, za kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c odpowiada sam. Tutaj \u2013 jako \u017ce jest ju\u017c on firm\u0105 \u2013 nie obowi\u0105zuj\u0105 go ustawowe normy pracy. Mo\u017ce wi\u0119c pracowa\u0107 non stop np. przez 72 godziny. Dzi\u0119ki temu mo\u017ce pracowa\u0107 w kilku miejscach, przychodniach, SOR-ach za stawki wy\u017csze ni\u017c os\u0142awione 14 z\u0142\/h: \u015brednio ok 30-50 z\u0142\/h i to jest pula, z kt\u00f3rej m\u0142odzi lekarze zarabiaj\u0105 na chleb i godne \u017cycie. S\u0105 to dy\u017cury dobrowolne, niezwi\u0105zane z programem specjalizacji.<\/p>\n
Czy mieli\u015bcie Pa\u0144stwo \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce gdyby w Polsce przyj\u0119to takie normy prawa pracy jak np. w Niemczech, to z dnia na dzie\u0144 nasz system opieki zdrowotnej przesta\u0142by funkcjonowa\u0107 w og\u00f3le \u2013 z braku lekarzy? W Niemczech sumuje si\u0119 czas pracy lekarzy ze wszystkich miejsc, gdzie ow\u0105 prac\u0119 wykonuj\u0105. Przekroczenie limitu czasu grozi lekarzowi dotkliwymi sankcjami. W Polsce mo\u017ce bada\u0107 lub leczy\u0107 Pa\u0144stwa bliskich lekarz w trzeciej dobie nieprzerwanej pracy. Czyli na granicy niepoczytalno\u015bci. Wszystko to w majestacie prawa.<\/p>\n
Z drugiej strony \u2013 \u015bredni wiek os\u00f3b ko\u0144cz\u0105cych rezydentur\u0119 to 37 lat. \u0141atwo wi\u0119c si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce wielu rezydent\u00f3w nie czeka z za\u0142o\u017ceniem rodziny do tego momentu. Ma rodzin\u0119 ju\u017c podczas trwania rezydentury. Z czym wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie istotne zobowi\u0105zania finansowe. Pensja jest marna, rachunki trzeba p\u0142aci\u0107, wi\u0119c pozostaj\u0105 dy\u017cury \u2013 tak jak wspomnia\u0142 o tym lekarz Ko\u0144cz\u0105cy Rezydentur\u0119.<\/p>\n
Lekarze-rezydenci s\u0142usznie domagaj\u0105 si\u0119 wy\u017cszych p\u0142ac. Martwi\u0105 mnie jednak niekt\u00f3re przedstawiane przez nich uzasadnienia, dlaczego takiej podwy\u017cki potrzebuj\u0105. Pani Doktor Joanna Szarla i Pani Doktor Karolina Ma\u015blanka w wywiadzie dla Radia Wroc\u0142aw argumentowa\u0142y, \u017ce musz\u0105 same kupowa\u0107 sobie podr\u0119czniki i stetoskopy. Wspomnia\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce niekt\u00f3re konieczne kursy kosztuj\u0105 ponad trzy tysi\u0105ce z\u0142otych \u2013 jako przyk\u0142ad poda\u0142y kurs ultrasonografii. Pan Doktor \u0141ukasz Jankowski w wywiadzie dla TVN24 r\u00f3wnie\u017c przytoczy\u0142 przyk\u0142ad kurs\u00f3w ultrasonograficznych, na kt\u00f3re musi odk\u0142ada\u0107 z niewielkiej pensji.<\/p>\n
Zacznijmy od podr\u0119cznik\u00f3w i stetoskopu. To narz\u0119dzia pracy, czyli inwestycja. Za\u015b co do kurs\u00f3w z ultrasonografii \u2013 sprawdzi\u0142em: takie kursy nie s\u0105 konieczne do specjalizacji z interny. S\u0105 jednak niew\u0105tpliwie przydatne. Po takim kursie mo\u017cna zacz\u0105\u0107 zarabia\u0107, wykonuj\u0105c badania USG. Czyli jest to kolejna inwestycja, kt\u00f3ra powinna przynie\u015b\u0107 (i z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem przyniesie) zwrot poniesionych koszt\u00f3w, a nast\u0119pnie zysk. Rezydenci zatem nie musz\u0105 odk\u0142ada\u0107 na te kursy, ale chc\u0105. Czy osoby, kt\u00f3re o nich opowiada\u0142y przed mikrofonami i kamerami, wyrazi\u0142y si\u0119 po prostu nieprecyzyjnie, czy te\u017c uwa\u017caj\u0105, \u017ce wszystkie narz\u0119dzia ich pracy \u2013 w tym kursy dostarczaj\u0105ce u\u017cytecznej wiedzy \u2013 powinny by\u0107 sfinansowane przez pa\u0144stwo?<\/p>\n
Martwi mnie ten brak zrozumienia dla konieczno\u015bci inwestowania czasu i pieni\u0119dzy. Wskazywa\u0142by on bowiem na problem mentalny, typowy dla pokolenia Y, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0105 nasi rezydenci, tak trafnie opisany przez Pani\u0105 Redaktor Soni\u0119 K\u0119sy w portalu interia.pl. Tego i jeszcze m\u0142odszego pokolenia dotyczy \u015bwietna uwaga rozpoczynaj\u0105ca tekst Rafa\u0142a Drzewieckiego na stronie dziennik.pl: \u201e\u017byj\u0105 w tyranii optymizmu, przekonane, \u017ce mog\u0105 wszystko, \u017ce maj\u0105 r\u00f3wne szanse, \u017ce wystarczy chcie\u0107, by mie\u0107\u201d.<\/p>\n
Lekarz tu\u017c po rezydenturze, kt\u00f3ry niedawno zda\u0142 egzamin, pracuj\u0105cy w du\u017cym szpitalu akademickim, powiedzia\u0142 mi o swoich m\u0142odszych kolegach: \u201eMam wra\u017cenie, \u017ce zapatrzyli si\u0119 na komputerowc\u00f3w. W ich oczach tamci od razu po studiach maj\u0105 \u0142atwo i bogato, i nasi postanowili, \u017ce te\u017c tak b\u0119d\u0105 mie\u0107”.<\/p>\n
Pora na trzy wnioski praktyczne.<\/strong><\/p>\n
Pierwszy: system kszta\u0142cenia lekarzy specjalist\u00f3w jest niewyobra\u017calnie ci\u0119\u017cko chory. Mam nadziej\u0119, \u017ce i w\u0142adza, i opozycja do\u0142o\u017c\u0105 wszelkich stara\u0144, by go uzdrowi\u0107. W najlepiej rozumianym interesie spo\u0142ecznym.<\/p>\n
Drugi: przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 rezydent\u00f3w wydaje si\u0119 mie\u0107 problemy z etosem pracy, typowe dla pokolenia Y. Je\u017celi jest to prawda, to czeka nas pogorszenie jako\u015bci opieki zdrowotnej, niezale\u017cne od warunk\u00f3w jej finansowania. Za\u015b rezydent\u00f3w \u2013 sporo bolesnych rozczarowa\u0144.<\/p>\n
Trzeci: brak konstruktywnych dzia\u0142a\u0144 w obydwu powy\u017cszych sprawach mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce za siedem lat nie b\u0119dziemy martwi\u0107 si\u0119 dokonuj\u0105cym si\u0119 (by\u0107 mo\u017ce) w\u00f3wczas Brexitem. Naszym zmartwieniem b\u0119dzie (prawie pewny) Whitexit, czyli dramatyczny brak tzw. bia\u0142ego personelu, czyli tego, kt\u00f3ry pracuje bezpo\u015brednio z pacjentami: lekarzy, piel\u0119gniarek, ratownik\u00f3w, technik\u00f3w medycznych. Z dramatycznymi nast\u0119pstwami dla zdrowia, a nawet \u017cycia, przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Wszystkojednokt\u00f3rej Rzeczypospolitej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pozostaj\u0105c z ca\u0142ym szacunkiem dla organizator\u00f3w niedawnego protestu lekarzy rezydent\u00f3w, pozwalam sobie stwierdzi\u0107, \u017ce odpowied\u017a na tytu\u0142owe pytanie nie jest ani prosta, ani jednoznaczna. Tekst blogowy powinien by\u0107 prosty: teza, a potem wykazanie jej prawdziwo\u015bci. Tymczasem ten wpis b\u0119dzie troch\u0119 jak monolog Tewji Mleczarza, w kt\u00f3rym g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywa zwrot: \u201eale z drugiej strony\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[80,29,84,390,391,389,366],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1084"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1084"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1086,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1084\/revisions\/1086"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}