W korowodzie bardzo wa\u017cnych wydarze\u0144 umkn\u0119\u0142a og\u00f3lnej uwadze kl\u0119ska Pana Ministra Radziwi\u0142\u0142a, obwieszczona przez niego samego, a tak\u017ce – bezcenny triumf Pani Rzecznik Praw Pacjenta. Jedno i drugie w wymiarze moralnym.<\/p>\n
Punktem wyj\u015bcia dla obydwu – nies\u0142ychanych w naszej politycznej rzeczywisto\u015bci – wydarze\u0144 by\u0142a \u015bmier\u0107 lekarki<\/a>, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a podczas d\u0142ugiego ponad wszelkie kryteria \u0142a\u0144cucha kolejnych dy\u017cur\u00f3w.<\/p>\n O mechanizmie, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce dy\u017curowanie lekarza przez cztery doby z rz\u0119du jest w Polsce absolutnie mo\u017cliwe, opowiedzia\u0142em pokr\u00f3tce w poprzednim wpisie, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 m\u0119czy\u0142 Pa\u0144stwa powt\u00f3rzeniami. Dodam tylko to, co oczywiste: jest to jedyny z zawod\u00f3w wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 bezpo\u015brednio z bezpiecze\u0144stwem ludzkiego zdrowia i \u017cycia, w kt\u00f3rym kolejne ekipy rz\u0105dz\u0105ce godz\u0105 si\u0119 na nielimitowany czas pracy, w imi\u0119 w\u0142asnego (ekip) spokoju. W ka\u017cdej innej dziedzinie, w kt\u00f3rej b\u0142\u0105d z przem\u0119czenia mo\u017ce oznacza\u0107 czyj\u0105\u015b \u015bmier\u0107, jest to nie do pomy\u015blenia.<\/p>\n Oczywi\u015bcie po doniesieniu o \u015bmierci lekarki rozgorza\u0142a na chwil\u0119 gor\u0105ca dyskusja, kt\u00f3ra przebiega\u0142a dwutorowo.<\/p>\n Pierwszy w\u0105tek, to zagro\u017cenie dla zdrowia i \u017cycia lekarzy, spowodowane nadmiernie d\u0142ugim czasem pracy. Dyskusja by\u0142a tu w\u0105t\u0142a, co jest \u0142atwe do wyt\u0142umaczenia, ale wymaga ma\u0142ego odwo\u0142ania do historii najnowszej.<\/p>\n Sytuacja w ochronie zdrowia jest z\u0142a od bardzo dawna. Od zawsze wiadomo by\u0142o r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jej poprawa wymaga niepopularnych decyzji. Mog\u0142o by\u0107 to politycznie kosztowne dla kolejnych partii u w\u0142adzy. Dlatego zdecydowano si\u0119 na manewr znacznie prostszy i ta\u0144szy. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 mglistymi insynuacjami zacz\u0119to wpaja\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwo prze\u015bwiadczenie, \u017ce to lekarze s\u0105 wszystkiemu winni, a w dodatku – czerpi\u0105 ze swoich niecnych dzia\u0142a\u0144 krociowe zyski. Ma\u0142o kto dzi\u015b pami\u0119ta, \u017ce prekursorem metody by\u0142 Pan Ludwik Dorn, ale mia\u0142 i ma wielu na\u015bladowc\u00f3w, z obecnym ministrem zdrowia w\u0142\u0105cznie. Poniewa\u017c za\u015b kropla dr\u0105\u017cy ska\u0142\u0119 nie si\u0142\u0105, lecz cz\u0119stym padaniem, to cel osi\u0105gni\u0119to. Dlatego, chocia\u017c lekarze indywidualnie odbieraj\u0105 wyrazy szacunku, lub nawet sympatii, od swoich pacjent\u00f3w, to jako masa uwa\u017cani s\u0105 za band\u0119 z\u0142oczy\u0144c\u00f3w niewartych wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n Znacznie intensywniej dyskutowano drugi w\u0105tek problemu: zagro\u017cenie dla pacjent\u00f3w, jakie stwarza przem\u0119czony lekarz. Nie trzeba fachowego wykszta\u0142cenia, \u017ceby wiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek przem\u0119czony my\u015bli mniej sprawnie, \u0142atwiej mo\u017ce co\u015b przeoczy\u0107 i \u0142atwiej pope\u0142nia b\u0142\u0119dy. Znaczne zm\u0119czenie og\u0142upia i ot\u0119pia – troch\u0119 jak alkohol. St\u0105d w\u0142a\u015bnie wzi\u0119\u0142y si\u0119 wspomniane normy czasu pracy w wielu zawodach.<\/p>\n W krajach \u201estarej\u201d Unii Europejskiej ju\u017c dawno wprowadzono normy maksymalnego czasu pracy dla lekarzy. Oczywi\u015bcie, sumowanego ze wszystkich miejsc pracy lekarza, bo zm\u0119czenie jest jedno. W Niemczech za przekroczenie tych norm zawiesza si\u0119 lekarzowi prawo wykonywania zawodu.<\/p>\n U nas panuje swoisty dualizm my\u015blenia. Plakaty i filmy ostrzegaj\u0105ce przed wsiadaniem do samochodu, kt\u00f3rego kierowca pi\u0142 alkohol nie s\u0105 u nas rzadko\u015bci\u0105, i s\u0142usznie. Z drugiej strony – nikt nie ostrzega, \u017ce lekarz po jednym nawet dy\u017curze funkcjonuje inaczej. Pokoje lekarskie pe\u0142ne s\u0105 opowie\u015bci o wi\u0119kszych, lub mniejszych efektownych g\u0142upstwach, poczynionych przez moje kole\u017canki i koleg\u00f3w po fachu, kiedy ju\u017c wyszli po dy\u017curze ze szpitala. Je\u017celi u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce w szpitalu, przy pacjencie, mog\u0105 przydarzy\u0107 si\u0119 pomy\u0142ki o innym ci\u0119\u017carze gatunkowym, ni\u017c szukanie kasownika bilet\u00f3w w windzie, albo pukanie do w\u0142asnej szafy ubraniowej – to przestaje by\u0107 zabawnie.<\/p>\n Pani Rzecznik Praw Pacjenta, Krystyna Koz\u0142owska, wyst\u0105pi\u0142a do Ministra Zdrowia o (cytuj\u0119 za portalem Gazeta Prawna PL):<\/a> \u201erozwa\u017cenie maksymalnego czasu pracy lekarzy, we wszystkich miejscach pracy, niezale\u017cnie od podstawy prawnej udzielania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych\u201d. Warto u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce jest to wyraz odwagi cywilnej i rzadkiego w naszej polityce nonkonformizmu. Po pierwsze dlatego, \u017ce opinia Pani rzecznik jest nie na r\u0119k\u0119 Ministrowi Zdrowia, kt\u00f3ry wyra\u017anie marzy o tym, \u017ceby problem mo\u017cna by\u0142o znowu zamie\u015b\u0107 pod dywan, spod kt\u00f3rego wystaje. Po drugie – bo Rzecznik Praw Pacjenta podlega Prezesowi Rady Ministr\u00f3w. Obecna Pani Premier zdaje sobie spraw\u0119 z problemu, ale desperacko usi\u0142uje lawirowa\u0107 pomi\u0119dzy wyra\u017caniem troski, a nie podejmowaniem krok\u00f3w zmierzaj\u0105cych do poprawy sytuacji. By\u0142o to \u015bwietnie widoczne podczas strajku piel\u0119gniarek (kt\u00f3rych te\u017c jest o wiele za ma\u0142o) w Centrum Zdrowia Dziecka. <\/p>\n Dlaczego pani Premier nie chce realnych dzia\u0142a\u0144? Bo tak, jak jej poprzednicy wie, \u017ce wprowadzenie rzetelnego, chroni\u0105cego pacjent\u00f3w prawa, skutkowa\u0142oby natychmiastowym obna\u017ceniem dramatycznego niedoboru lekarzy i piel\u0119gniarek. Wszystkie kroki zmierzaj\u0105ce do za\u0142atania tej dziury musz\u0105 by\u0107 k\u0142opotliwe i kosztowne. Tym bardziej, im p\u00f3\u017aniej zostan\u0105 wdro\u017cone. Dlatego lepiej – wzorem poprzednik\u00f3w z poprzedniego \u0107wier\u0107wiecza – lepiej siedzie\u0107 cicho i pr\u00f3bowa\u0107 przeczeka\u0107. Tymczasem podw\u0142adna Pani Premier wyci\u0105ga niewygodny problem. W tle za\u015b s\u0105 starania Ministra Zdrowia o likwidacj\u0119 instytucji Rzecznika Praw Pacjenta<\/a>. Pani Rzecznik z pewno\u015bci\u0105 o tym wie. Zna r\u00f3wnie\u017c star\u0105 prawd\u0119, \u017ce je\u017celi czyje\u015b stanowisko jest zagro\u017cone, to nie powinien wkurza\u0107 szefa. Pani Rzecznik to wie, a mimo to wystosowuje list, kt\u00f3ry mo\u017ce doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce Pani Premier przychyli si\u0119 do stara\u0144 Pana Ministra Radziwi\u0142\u0142a. Czapki z g\u0142\u00f3w! Jeszcze raz wraca maksyma Pana Profesora Bartoszewskiego: \u201eWarto by\u0107 przyzwoitym, chocia\u017c zupe\u0142nie si\u0119 to nie op\u0142aca. Nie warto by\u0107 nieprzyzwoitym, chocia\u017c si\u0119 to op\u0142aca\u201d.<\/p>\n