O co chodzi przedstawicielom zawod\u00f3w medycznych protestuj\u0105cym dzisiaj w Warszawie? Wbrew insynuacjom dziennikarzy dobrej zmiany: nie tylko o kas\u0119, chocia\u017c pieni\u0105dze maj\u0105 tu znaczenie. Bo rachunki musimy p\u0142aci\u0107 wszyscy.
\n
\nPostanowi\u0142em zaryzykowa\u0107 eksperyment i podstawowe powody protestu przedstawi\u0107 w punktach. Na temat ka\u017cdego z nich mo\u017cna by napisa\u0107 oddzielny wpis, a nawet kilka. Zale\u017ca\u0142o mi jednak, \u017ceby raz, na jednym ekranie komputera lub tabletu, mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 to, co sprawia, \u017ce bezpiecze\u0144stwo polskich pacjent\u00f3w to raczej kwestia szcz\u0119\u015bcia ni\u017c dzia\u0142ania systemu.<\/p>\n
Dla wytrwa\u0142ych b\u0119dzie poni\u017cej szersze om\u00f3wienie. Oto powody protestu<\/strong> w koncentracie:<\/p>\n 1. Skandalicznie niska stawka godzinowa<\/p>\n 2. Bezpiecze\u0144stwo pacjent\u00f3w i personelu: 3. Marne perspektywy rozwoju zawodowego: b) nepotyzm – otwarty i absolutnie bezkarny<\/p>\n 4. Utrata sensu – w tym systemie nie ma pacjenta, jest tylko jest procedura medyczna Przejd\u017amy do zapowiadanego om\u00f3wienia poszczeg\u00f3lnych punkt\u00f3w.<\/strong><\/p>\n 1. Stawka godzinowa. Rezydent w trakcie specjalizacji: 14 z\u0142. Wysokiej klasy specjalista w o\u015brodku referencyjnym dla kraju: 34 z\u0142. O stawkach piel\u0119gniarek, ratownik\u00f3w medycznych i fizjoterapeut\u00f3w strach nawet my\u015ble\u0107. <\/p>\n Skutki? Exodus lekarzy za granic\u0119. Coraz cz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c kandydat\u00f3w na lekarzy. Skoro wicepremier Gowin i marsza\u0142ek Karczewski sugerowali, \u017ce studia trzeba b\u0119dzie odpracowa\u0107, to m\u0142odzi ludzie coraz ch\u0119tniej wybieraj\u0105 studia medyczne w Unii Europejskiej. W ten spos\u00f3b tracimy zdolnych, przysz\u0142ych lekarzy. <\/p>\n Z piel\u0119gniarkami jest jeszcze gorzej. Du\u017cy szpital w Lubuskiem s\u0105siaduje przez p\u0142ot ze szko\u0142\u0105 piel\u0119gniarsk\u0105. W tym roku z ca\u0142ego rocznika przysz\u0142y do pracy dwie absolwentki. Bo trzeba by\u0107 idealistk\u0105 albo desperatk\u0105, \u017ceby przyj\u015b\u0107 do takiej pracy, za takie pieni\u0105dze. Inna szko\u0142a piel\u0119gniarska: rocznik ma niewiele ponad 100 os\u00f3b, a 98 spo\u015br\u00f3d nich uczy si\u0119 norweskiego…<\/p>\n Je\u017celi p\u0142ace si\u0119 nie zmieni\u0105, to b\u0119dziemy mieli do czynienia z odp\u0142ywem kadr z publicznej s\u0142u\u017cby zdrowia – i to dwojakim. Zewn\u0119trznym – czyli podejmowaniem pracy poza granicami Rzeczypospolitej. Ale tak\u017ce wewn\u0119trznym – przechodzeniem ca\u0142kowicie do systemu prywatnego (znakomitym przyk\u0142adem s\u0105 tu fizjoterapeuci) lub odchodzeniem z zawodu w og\u00f3le (cz\u0119ste zjawisko w\u015br\u00f3d ratownik\u00f3w medycznych). P\u0142ace s\u0105 zatem – obok zdecydowanie zbyt niskiej liczebno\u015bci personelu – jednym z dw\u00f3ch problem\u00f3w kluczowych dla prawid\u0142owego funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej.<\/p>\n 2. Bezpiecze\u0144stwo pacjent\u00f3w i personelu. Sprowadza si\u0119 do czterech element\u00f3w. Pierwszy to skandalicznie d\u0142ugi czas nieprzerwanej pracy, na kt\u00f3ry godzi si\u0119 i Ministerstwo Zdrowia. Traktowa\u0142 o tym poprzedni wpis<\/a>, wiec nie b\u0119d\u0119 tego w\u0105tku rozwija\u0142. Poza przypomnieniem: przem\u0119czony lekarz mo\u017ce by\u0107 dla pacjenta r\u00f3wnie niebezpieczny co lekarz pijany. Polecam ponadto znakomity artyku\u0142 \u0141ukasza Pilipa w „Gazecie Wyborczej”<\/a>.<\/p>\n Drugi w\u0105tek to niebezpiecznie nieliczne obsady personalne w szpitalach – zar\u00f3wno lekarskie, jak i piel\u0119gniarskie. Strajkowa\u0142y w tej sprawie piel\u0119gniarki w Centrum Zdrowia Dziecka. \u017beby uzmys\u0142owi\u0107 Pa\u0144stwu wag\u0119 problemu – historia z \u017cycia. W szpitalu by\u0142 jeden dy\u017curant, maj\u0105cy zabezpieczy\u0107 oddzia\u0142 szpitalny (w kt\u00f3rym z definicji przebywaj\u0105 bardzo chorzy ludzie) i izb\u0119 przyj\u0119\u0107. Do izby przyj\u0119\u0107 przyszed\u0142 pacjent, kt\u00f3ry chwilk\u0119 potem dozna\u0142 zatrzymania akcji serca. Lekarz dy\u017curny pobieg\u0142, by prowadzi\u0107 reanimacj\u0119. W trakcie jej trwania zatrzymanie akcji serca nast\u0105pi\u0142o u pacjentki przebywaj\u0105cej w oddziale. Pacjentka zmar\u0142a. By\u0107 mo\u017ce prze\u017cy\u0142aby, gdyby – tak jak podczas mojej pracy w szpitalu miejskim, przed ponad dekad\u0105 – oddzielni dy\u017curanci byli na wszystkich oddzia\u0142ach, a jeszcze inny w izbie przyj\u0119\u0107. Czasy si\u0119 jednak zmieni\u0142y. Dyrekcja szpitala mo\u017ce okroi\u0107 obsady dy\u017curowe, nara\u017caj\u0105c \u017cycie pacjent\u00f3w i – pozosta\u0107 bezkarna.<\/p>\n Trzeci element dotyczy opieki ambulatoryjnej. System refundacji wymaga, by jednemu pacjentowi po\u015bwi\u0119ci\u0107 minimaln\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu. W praktyce – ok. 15 minut. W tym czasie nie da si\u0119 zbada\u0107 pacjenta i zastanowi\u0107 nad jego leczeniem, zgodnie z klasycznymi kanonami medycyny. Ponadto chorzy czuj\u0105 si\u0119 najzwyczajniej w \u015bwiecie lekcewa\u017ceni.<\/p>\n Czwarty element to brak sekretarek medycznych. Nowa epoka przynios\u0142a wzrost wymaga\u0144 dotycz\u0105cych dokumentacji. Tyle \u017ce obci\u0105\u017canie t\u0105 dokumentacj\u0105 lekarzy oraz piel\u0119gniarek zabiera im czas, kt\u00f3ry powinien by\u0107 przeznaczony na rozwi\u0105zywanie medycznych problem\u00f3w pacjenta. Niestety, sekretarka medyczna, kt\u00f3ra jest wa\u017cnym elementem system\u00f3w opieki zdrowotnej w krajach Starej Unii, u nas jest wci\u0105\u017c zjawiskiem egzotycznym.<\/p>\n 3. Marne perspektywy rozwoju zawodowego. O patologiach proces\u00f3w specjalizacyjnych lekarzy <\/a>i piel\u0119gniarek <\/a>pisa\u0142em ju\u017c poprzednio – pozwalam sobie odes\u0142a\u0107 zainteresowanych do tamtych tekst\u00f3w, bo nic si\u0119 nie zmieni\u0142o.<\/p>\n Drugim problemem jest w tym kontek\u015bcie ostentacyjny nepotyzm, kt\u00f3rego \u017cadna kolejna w\u0142adza nie zamierza zauwa\u017ca\u0107. Medycyna jest tu szczeg\u00f3ln\u0105 wysp\u0105, \u201erajem nepotyzmu\u201d. W innych dziedzinach tego rodzaju sytuacje zaprowadzi\u0142yby ich czynnych uczestnik\u00f3w na sale s\u0105dowe. W medycynie lekarz z aspiracjami mo\u017ce us\u0142ysze\u0107 od kolegi, b\u0119d\u0105cego synem kierownika kliniki: \u201ePami\u0119taj, jest kr\u00f3l, jest ksi\u0105\u017c\u0119 i s\u0105 inni lekarze. I tego si\u0119 trzymajmy\u201d. <\/p>\n Oczywi\u015bcie, jest to scena hipotetyczna. By\u0107 mo\u017ce. W ka\u017cdym razie ci z aspiracjami szukaj\u0105 szcz\u0119\u015bcia poza granicami Rzeczypospolitej. Najcz\u0119\u015bciej je znajduj\u0105, czyli – nasi pacjenci znowu trac\u0105.<\/p>\n 4. Utrata sensu: \u201ew tym systemie nie ma pacjenta, jest tylko procedura medyczna\u201d – to s\u0142owa, kt\u00f3re us\u0142ysza\u0142em od bardzo dobrego, przejmuj\u0105cego si\u0119 pacjentami lekarza. W\u0142a\u015bciwie prawie wyczerpuj\u0105 one w\u0105tek. Pozwol\u0119 sobie tylko na cztery uzupe\u0142nienia.<\/p>\n Po pierwsze: w\u0142adza (ani ta, ani poprzednia) nie wykazuje najmniejszego zainteresowania jako\u015bci\u0105 us\u0142ug medycznych. Wa\u017cna jest liczba procedur i spe\u0142nienie zwi\u0105zanych z nimi warunk\u00f3w (czas hospitalizacji etc.). To demotywuje.<\/p>\n Po drugie: system refundacji nie przystaje do wsp\u00f3\u0142czesnej wiedzy medycznej, znajduj\u0105cej odzwierciedlenie w wytycznych fachowych towarzystw lekarskich. Taki stan rzeczy szkodzi nie tylko pacjentom. M\u00f3wienie choremu: „Ma pan wskazania do (tu nazwa procedury), ale takie post\u0119powanie nie jest refundowane\u201d – jest kolejnym czynnikiem demotywuj\u0105cym dla lekarza.<\/p>\n Po trzecie: limity wykona\u0144, obejmuj\u0105ce r\u00f3wnie\u017c procedury chroni\u0105ce przed \u015bmierci\u0105 lub inwalidztwem. Niemo\u017cno\u015b\u0107 ich wykonania, \u201ebo kontrakt si\u0119 wyczerpa\u0142\u201d, szkodzi zdrowiu pacjent\u00f3w i psychice lekarzy.<\/p>\n Wreszcie, po czwarte: wszystkie powy\u017csze czynniki sprawiaj\u0105, \u017ce w pacjentach i ich rodzinach narasta agresja. Znajduje ona swoje uj\u015bcie nie wobec tw\u00f3rc\u00f3w systemu, jego zarz\u0105dc\u00f3w lub p\u0142atnika (czyli NFZ) – jej obiektem jest personel szpitali i przychodni. Prosz\u0119 mi wierzy\u0107, \u017ce bycie tarcz\u0105 strzelnicz\u0105 dla pacjent\u00f3w zabiera si\u0142y i ch\u0119\u0107 do pracy. Nawet je\u017celi pod koniec takich rozm\u00f3w pacjenci po wyt\u0142umaczeniu rozumiej\u0105, dlaczego rzeczy maj\u0105 si\u0119 tak, a nie inaczej. Nikt nie lubi obrywa\u0107 za to, co narozrabia\u0142 kto\u015b inny. Zw\u0142aszcza je\u017celi taka sytuacja powtarza si\u0119 bardzo cz\u0119sto.<\/p>\n Wszystkie cztery powy\u017csze czynniki to pot\u0119\u017cne si\u0142y sprzyjaj\u0105ce decyzjom o emigracji, przej\u015bciu do pracy w sektorze prywatnym lub o odej\u015bciu z zawodu.<\/p>\n Pora na kilka s\u0142\u00f3w podsumowania.<\/strong><\/p>\n Dzisiaj nast\u0105pi historyczne wydarzenie – przedstawiciele wszystkich zawod\u00f3w medycznych, maj\u0105cych bezpo\u015bredni zwi\u0105zek z diagnostyk\u0105 i terapi\u0105 pacjent\u00f3w, spotkaj\u0105 si\u0119 – chyba po raz pierwszy – na WSP\u00d3LNEJ manifestacji protestacyjnej, ustalonej przed dwoma miesi\u0105cami przez Porozumienie Zawod\u00f3w Medycznych<\/a>.<\/p>\n
\n – czas pracy wykraczaj\u0105cy poza wszelkie normy
\n – niebezpiecznie ma\u0142e obsady szpitalne
\n – minimalny czas na jednego pacjenta w poradniach
\n – brak sekretarek medycznych<\/p>\n
\na. chory system specjalizacji
\n – nab\u00f3r
\n – fikcyjne sta\u017ce
\n – kuriozalny system egzaminacyjny
\n – odp\u0142atne specjalizacje dla piel\u0119gniarek<\/p>\n
\n – nie liczy si\u0119 jako\u015b\u0107 post\u0119powania medycznego
\n – refundacja niezgodna ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wiedz\u0105 medyczn\u0105
\n – limity wykona\u0144
\n – agresja pacjent\u00f3w skupia si\u0119 na personelu, a nie p\u0142atnikach i zarz\u0105dzaj\u0105cych – \u201ebo my jeste\u015bmy pod r\u0119k\u0105\u201d.<\/p>\n