{"id":1254,"date":"2017-02-20T11:00:29","date_gmt":"2017-02-20T11:00:29","guid":{"rendered":"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/?p=1254"},"modified":"2017-02-20T11:31:17","modified_gmt":"2017-02-20T11:31:17","slug":"odplatne-studia-medyczne-gowin-w-slusznym-zapale-topi-tonacego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/2017\/02\/20\/odplatne-studia-medyczne-gowin-w-slusznym-zapale-topi-tonacego\/","title":{"rendered":"Odp\u0142atne studia medyczne? Gowin w s\u0142usznym zapale topi ton\u0105cego"},"content":{"rendered":"

Polski system opieki zdrowotnej tonie – z powodu braku ludzi. Niestety, kolejni potencjalni ratownicy zgodnie prezentuj\u0105 niew\u0105tpliw\u0105 przewag\u0119 entuzjazmu nad precyzyjnym my\u015bleniem.
\n
\nPunkt wyj\u015bcia jest prosty: mamy narastaj\u0105cy niedob\u00f3r personelu medycznego, kt\u00f3ry daje si\u0119 odczu\u0107 mimo ostentacyjnego ignorowania prawa pracy przez osoby odpowiedzialne za jako\u015b\u0107 opieki zdrowotnej. Jedn\u0105 z przyczyn owego niedoboru jest emigracja. Je\u017celi wierzy\u0107 marsza\u0142kowi\u00a0Karczewskiemu<\/a>, to rocznie wyje\u017cd\u017ca z Polski tysi\u0105c lekarzy, a ostatnio tak\u017ce co najmniej 20 tys. piel\u0119gniarek.<\/p>\n

Decydenci podeszli do sprawy hydraulicznie: skoro ubywa, to trzeba po prostu zwi\u0119kszy\u0107 nap\u0142yw i zahamowa\u0107 odp\u0142yw.<\/p>\n

Z dop\u0142ywem by\u0142o prosto. Zwi\u0119kszono liczb\u0119 miejsc na uczelniach medycznych, zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 takich uczelni.<\/p>\n

Za poprzedniej ekipy minister Ar\u0142ukowicz – jako mistrz zarz\u0105dzania kreatywnego – postanowi\u0142 ponadto zlikwidowa\u0107 sta\u017c podyplomowy. W ten spos\u00f3b w jednym roku na rynek pracy wesz\u0142yby dwa roczniki i \u015bwie\u017co po wygranych wyborach w 2015 r. (\u017ce te\u017c on, biedny, wierzy\u0142 w tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107\u2026) m\u00f3g\u0142by pochwali\u0107 si\u0119 spektakularnym sukcesem\u2026 C\u00f3\u017c, nie wysz\u0142o. I s\u0142usznie.<\/p>\n

Odp\u0142yw postanowiono za\u0142atwi\u0107 chirurgicznie, w najgorszym tego poj\u0119cia znaczeniu – czyli z du\u017cym zdecydowaniem, ale za to bez zbytniej finezji intelektualnej. C\u00f3\u017c, znam wielu cudownie finezyjnych chirurg\u00f3w, ale tw\u00f3rca rozwi\u0105zania, o kt\u00f3rym mowa – dr Karczewski – wyra\u017anie do nich nie nale\u017cy. Rozwi\u0105zanie polega\u0142o na tym, \u017ce ka\u017cdy lekarz powinien odpracowa\u0107 koszt swoich studi\u00f3w w ci\u0105gu 15-20 lat od ich zako\u0144czenia<\/a>. Warto\u015b\u0107 studi\u00f3w wyceni\u0142 na 500 tys. z\u0142. <\/p>\n

Prosta arytmetyka wskazuje, \u017ce w zale\u017cno\u015bci od przyj\u0119tego przez marsza\u0142ka okresu sp\u0142aty lekarz musia\u0142by rocznie zwraca\u0107 25-33,33 tys. z\u0142. Czyli 2083-2778 z\u0142 miesi\u0119cznie. Znaj\u0105c dochody rezydent\u00f3w, wszystkich ich trzeba by natychmiast wzi\u0105\u0107 na garnuszek opieki spo\u0142ecznej, bo na mieszkanie i wy\u017cywienie z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119d\u0105 mieli sk\u0105d wzi\u0105\u0107. Hm, za moich m\u0142odych lat mawiano: „du\u017cy chirurg – du\u017ce ci\u0119cie, ma\u0142y chirurg – ma\u0142e ci\u0119cie\u201d. Marsza\u0142ek najwyra\u017aniej musi by\u0107 naprawd\u0119 du\u017cym chirurgiem. A przy tym by\u0142 chyba \u0142askaw zapomnie\u0107 o swoich zarobkach z pocz\u0105tku kariery zawodowej. Chyba \u017ce radzi\u0142 sobie finansowo jako\u015b inaczej (wzorem Cz\u0142owieka Wolno\u015bci pozwol\u0119 sobie nie sprecyzowa\u0107, co mam na my\u015bli – to \u015bwietna socjotechnika).\u00a0Jednak nie w pieni\u0105dzach tak naprawd\u0119 rzecz, o czym za chwil\u0119.<\/p>\n

Minister Gowin ma koncepcje znacznie bardziej wywa\u017cone. Zadeklarowa\u0142<\/a>, \u017ce studia b\u0119d\u0105 bezp\u0142atne, a zwraca\u0107 ich koszt trzeba b\u0119dzie tylko w\u00f3wczas, gdy lekarz b\u0119dzie chcia\u0142 opu\u015bci\u0107 Polsk\u0119 na sta\u0142e. Czyli wszystko powinno by\u0107 jasne. Ci, kt\u00f3rzy zostaj\u0105, nie maj\u0105 si\u0119 czego ba\u0107.<\/p>\n

Dodatkow\u0105 zach\u0119t\u0105 powinny sta\u0107 si\u0119 plany wsparcia dla tych m\u0142odych lekarzy, kt\u00f3rzy maj\u0105 ambicje naukowe lub akademickie. Przedstawi\u0142 je w niedawnym wywiadzie<\/a> podsekretarz w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego prof. \u0141ukasz Szumowski. W poprzednim wcieleniu – licz\u0105cy si\u0119 kardiolog, specjalista leczenia zaburze\u0144 rytmu serca. Za\u0142o\u017cenia wygl\u0105daj\u0105 naprawd\u0119 atrakcyjnie.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, w\u0142adza sugeruje, \u017ce\u00a0je\u017celi m\u0142ody lekarz nie zechce emigrowa\u0107, b\u0119dzie mia\u0142 si\u0119 znakomicie. Prawda to? Nieprawda. Opowiedzmy sobie o tym, czego minister Gowin nie wie albo czego nie zechcia\u0142 przemy\u015ble\u0107.<\/p>\n

Zacznijmy od prawdy oczywistej: minister Gowin (tak jak wcze\u015bniej marsza\u0142ek Karczewski) proponuje zahamowanie emigracji lekarzy przy pomocy represji, pomijaj\u0105c jednocze\u015bnie przyczyny owej emigracji.<\/p>\n

O tych przyczynach napisano ju\u017c wiele (na przyk\u0142ad tu<\/a>, \u017ce pozwol\u0119 sobie na ma\u0142\u0105 autopromocj\u0119), ale mo\u017ce w skr\u00f3cie przypomn\u0119 najwa\u017cniejsze.<\/p>\n

Skandalicznie niskie wynagrodzenia <\/b>sta\u017cyst\u00f3w i rezydent\u00f3w s\u0105 powszechnie znane. Nie ma drugiego zawodu, w kt\u00f3rym wykszta\u0142conemu cz\u0142owiekowi, grubo po trzydziestce, p\u0142acono by tak marne grosze za tak ci\u0119\u017ck\u0105 i odpowiedzialn\u0105 prac\u0119.<\/p>\n

Owe niskie pobory sk\u0142aniaj\u0105 szukania dochod\u00f3w w dy\u017curach. Suma podstawowego czasu pracy, dy\u017cur\u00f3w obowi\u0105zkowych i dy\u017cur\u00f3w dodatkowych sprawiaj\u0105, \u017ce \u0142\u0105czna liczba godzin pracy zdecydowanie przekracza oficjalne normy – z absolutnym pogwa\u0142ceniem prawa pracy<\/b>. Rz\u0105d, a zw\u0142aszcza minister zdrowia, nie przejmuj\u0105 si\u0119 tym absolutnie. Dy\u017curuj\u0105cy niebezpiecznie du\u017co (dla pacjent\u00f3w i dla siebie) lekarze pomagaj\u0105 zamaskowa\u0107 przed opini\u0105 publiczn\u0105 problem dramatycznego niedoboru kadr w\u015br\u00f3d „bia\u0142ego personelu\u201d. Minister, tak pryncypialny w wielu etycznych kwestiach, w tym przypadku wykazuje zdumiewaj\u0105c\u0105 elastyczno\u015b\u0107.<\/p>\n

System rekrutacji na specjalizacje<\/b> jest nie do przyj\u0119cia z punktu widzenia zwyk\u0142ej przyzwoito\u015bci. Podczas gdy maturzy\u015bci maj\u0105 prawo z\u0142o\u017cy\u0107 dokumenty w kilku uczelniach w Polsce na r\u00f3\u017cnych kierunkach, to kandydaci na lekarzy specjalist\u00f3w musz\u0105 gra\u0107 va banque<\/i>, bo pozwala im si\u0119 aplikowa\u0107 tylko na jeden kierunek. Niech\u0119\u0107 do zmiany tego stanu rzeczy jest, z jednej strony, \u015bwietnym wyk\u0142adnikiem intelektualnego lenistwa ministra zdrowia i jego weso\u0142ej gromadki, z drugiej – ostentacyjnego lekcewa\u017cenia m\u0142odych lekarzy, a z trzeciej – kompletnego braku wyobra\u017ani co do mo\u017cliwych nast\u0119pstw.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c realizacja programu specjalizacji<\/b> nierzadko jest fikcj\u0105. Albo raczej loteri\u0105. Je\u017celi specjalizant ma szcz\u0119\u015bcie, nauczy si\u0119 czego\u015b. Je\u017celi nie – b\u0119dzie przek\u0142ada\u0142 papiery w swoim oddziale lub tym, kt\u00f3ry mia\u0142 go szkoli\u0107. Nie wsz\u0119dzie te\u017c szkol\u0105cy lekarze gotowi s\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 z m\u0142odzie\u017c\u0105. Egzamin te\u017c w zbyt wielu elementach jest form\u0105 hazardu, a nie wywa\u017conym sprawdzeniem specjalistycznej wiedzy, ale to kwestia w tym kontek\u015bcie drugorz\u0119dna. Z moich rozm\u00f3w z m\u0142odymi lekarzami (co jest oczywi\u015bcie subiektywnym spostrze\u017ceniem, bez \u017cadnej mocy statystycznej) wynika, \u017ce szeroko poj\u0119ty system specjalizacji jest znacznie silniejszym bod\u017acem do zmiany kraju pobytu ni\u017c kwestie p\u0142acowe.<\/p>\n

Nepotyzm<\/b> jest chorob\u0105 tocz\u0105c\u0105 polsk\u0105 publiczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia. Wbrew potocznym pogl\u0105dom dotyka przede wszystkim m\u0142odych lekarzy, a nie konkurent\u00f3w do ordynatur. Bo niewa\u017cne, co umiesz i jak si\u0119 starasz, je\u017celi w tym samym oddziale pracuje latoro\u015bl kierownika. C\u00f3rka szefa rozpisywana do wi\u0119kszo\u015bci zabieg\u00f3w operacyjnych – wszyscy inni odsuni\u0119ci s\u0105 na boczny tor. Syn szefa otrzymuj\u0105cy wa\u017cne merytorycznie funkcje – mimo \u017ce kompetencje wi\u0119kszo\u015bci pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u s\u0105 zdecydowanie wy\u017csze. Nepotyzm szczeg\u00f3lnie dotkliwie odczuwany jest w specjalno\u015bciach zabiegowych. Tam, gdzie ucz\u0105cy si\u0119 lekarz powinien mie\u0107 oczywi\u015bcie du\u017co w g\u0142owie, ale r\u00f3wnie\u017c w palcach. Innymi s\u0142owy – gdzie musi wykona\u0107 w\u0142asnor\u0119cznie (oczywi\u015bcie pod nadzorem) pewn\u0105 liczb\u0119 procedur, by osi\u0105gn\u0105\u0107 pewien poziom. Efektem jest frustracja bezlito\u015bnie „wycinanych\u201d specjalizant\u00f3w – mog\u0105ca przeradza\u0107 si\u0119 w ch\u0119\u0107 szeroko rozumianej zmiany klimatu. W Polsce nepotyzm jest w teorii prawnie niedozwolony, ale realizacja jej pozostaje, r\u00f3wnie\u017c w tym przypadku, urocz\u0105 utopi\u0105.<\/p>\n

Jak wyra\u017anie wida\u0107, jest co naprawia\u0107, zanim si\u0119gnie si\u0119 po represje. Wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wspania\u0142e perspektywy roztaczane przez wiceministra Szumowskiego przed przysz\u0142ymi (lub obecnymi) badaczami i akademikami kompletnie nie zmieni\u0105 motywacji lekarzy praktyk\u00f3w, bo w og\u00f3le ich nie dotycz\u0105. Nie mo\u017cna za\u015b traktowa\u0107 lekarzy praktyk\u00f3w r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci jako zaniedbywalnego, gorszego sortu, bo to oni bior\u0105 na siebie g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car gry o zdrowie i \u017cycie pacjent\u00f3w, a poza tym jest ich zwyczajnie du\u017co wi\u0119cej.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, w pe\u0142ni uzasadnione b\u0119dzie stwierdzenie, \u017ce minister Gowin nie ma mo\u017cliwo\u015bci naprawienia b\u0142\u0119d\u00f3w i wypacze\u0144 systemu, bo le\u017c\u0105 one, najzwyczajniej w \u015bwiecie, poza jego kompetencjami. No dobrze, ale skoro wymy\u015bli\u0142 taki projekt, to powinno mu wystarczy\u0107 wyobra\u017ani na zrozumienie, \u017ce pr\u00f3buje zmieni\u0107 fragment wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci, integralnie z ni\u0105 zwi\u0105zany. I \u017ce powinien uzgodni\u0107 ten projekt z ministrem zdrowia, analizuj\u0105c wsp\u00f3lnie potencjalne konsekwencje, korzy\u015bci oraz ryzyko wynikaj\u0105ce z nast\u0119pstw jego realizacji. W tym konkretnym przypadku jest to o tyle trudne, \u017ce minister zdrowia wypowiedzia\u0142 si\u0119 sceptycznie o jego pomy\u015ble. By\u0107 mo\u017ce zapowiada si\u0119 wi\u0119c kolejna dworska przepychanka na wp\u0142ywy.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, projekt mo\u017ce wzbudzi\u0107 obawy w\u015br\u00f3d m\u0142odych lekarzy, si\u0119gaj\u0105ce daleko poza sfer\u0119 czysto finansow\u0105. No bo skoro zamknie si\u0119 im drog\u0119 ucieczki, to b\u0119dzie mo\u017cna z nimi zrobi\u0107 praktycznie wszystko. Na przyk\u0142ad:
\n – dowolnie modyfikowa\u0107 (czytaj: obni\u017ca\u0107) wynagrodzenia
\n – dowolnie \u017conglowa\u0107 obowi\u0105zkowym czasem pracy
\n – wprowadzi\u0107 – wzorem czas\u00f3w wczesnego PRL – nakazy dotycz\u0105ce miejsca pracy i kierunku specjalizacji
\n – ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy w instytucjach niepublicznych lub zabroni\u0107 jej w og\u00f3le.<\/p>\n

Nazbyt apokaliptyczne? Je\u017celi przypomnicie sobie Pa\u0144stwo, jakie manipulacje szeroko rozumianym prawem wydawa\u0142y si\u0119 latem 2015 r. niewyobra\u017calne, a jakie okaza\u0142y si\u0119 p\u00f3\u017aniej najzupe\u0142niej mo\u017cliwe, to by\u0107 mo\u017ce zmienicie zdanie. \u017byjemy w kraju i czasach Realpolitik<\/i>, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Nie b\u0119d\u0119 zanudza\u0142 ich przypominaniem.<\/p>\n

Jaka mo\u017ce by\u0107 realna konsekwencja pomys\u0142u ministra (i pana doktora-marsza\u0142ka)? Ci, kt\u00f3rych b\u0119dzie na to sta\u0107, wy\u015bl\u0105 swoje dzieci na studia za granic\u0119, cho\u0107by do Berlina czy Pragi. Dop\u00f3ki jeste\u015bmy w Unii Europejskiej, jest to nie tylko mo\u017cliwie, ale i niedramatycznie drogie. Je\u017celi Unia si\u0119 rozsypie lub obrazi si\u0119 na nas (a raczej Cz\u0142owiek Wolno\u015bci na ni\u0105), to te\u017c specjalnych barier by\u0107 nie powinno. W Niemczech niedob\u00f3r lekarzy jest znacz\u0105cy. Dla reszty pozostan\u0105 uczelnie krajowe, ale b\u0119dzie to selekcja negatywna, bo je\u017celi kto\u015b godzi si\u0119 na zadekretowane niewolnictwo, to albo jest desperatem, albo liczy, \u017ce jako\u015b sobie poradzi. Czyli nadejdzie czas cwaniaczk\u00f3w. Biada pacjentom. Dzisiejsza rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 wspominana przez nich jako raj utracony, mimo \u017ce dzisiaj nikomu rozumnemu nie przyjdzie to na my\u015bl.<\/p>\n

Jest jeszcze jeden aspekt ca\u0142ej sprawy. System opieki zdrowotnej to nie tylko lekarze. Mamy dramatyczny, wci\u0105\u017c narastaj\u0105cy niedob\u00f3r piel\u0119gniarek<\/a>. Uciekaj\u0105 z zawodu ratownicy medyczni. I co? Nuda, panie dziejaszku, nic si\u0119 nie dzieje. Rz\u0105d palcem w bucie nie kiwn\u0105\u0142, \u017ceby ten trend realnie odwr\u00f3ci\u0107. Ten brak dzia\u0142a\u0144 wobec sytuacji allied professionals<\/i> (prosz\u0119 wybaczy\u0107, ale nie znosz\u0119 u\u017cywanego u nas okre\u015blenia „personel \u015bredni\u201d) mo\u017ce przynie\u015b\u0107 katastrof\u0119 szybsz\u0105 i dotkliwsz\u0105 ni\u017c niedob\u00f3r lekarzy. Ale na to ministrowi (a zw\u0142aszcza marsza\u0142kowi) nie wystarczy\u0142o wyobra\u017ani.<\/p>\n

Mistrz Wojciech M\u0142ynarski zdefiniowa\u0142 kiedy\u015b, \u017ce „prowincja\u201d nie jest kategori\u0105 geograficzn\u0105, ale intelektualn\u0105. Zgodnie z t\u0105 definicj\u0105 polega ona na braku dystansu oraz krytycyzmu wobec w\u0142asnej osoby i w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w. W tym kontek\u015bcie minister (tak jak wcze\u015bniej marsza\u0142ek) okaza\u0142 si\u0119 politykiem prowincjonalnym. Swoimi nie w pe\u0142ni przemy\u015blanymi pomys\u0142ami mo\u017ce doprowadzi\u0107 do szybszego zatoni\u0119cia ton\u0105cego polskiego systemu opieki zdrowotnej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polski system opieki zdrowotnej tonie – z powodu braku ludzi. Niestety, kolejni potencjalni ratownicy zgodnie prezentuj\u0105 niew\u0105tpliw\u0105 przewag\u0119 entuzjazmu nad precyzyjnym my\u015bleniem.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4,8,5],"tags":[467,138,474,473,471,469,470,424,366,425,472,468],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1254"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1257,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions\/1257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}