{"id":128,"date":"2012-10-09T19:24:27","date_gmt":"2012-10-09T19:24:27","guid":{"rendered":"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/?p=128"},"modified":"2012-10-09T19:24:27","modified_gmt":"2012-10-09T19:24:27","slug":"jak-krytycznie-czytac-dane-medyczne-na-przyklad-grypowe-odpowiedzi-na-komentarze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/2012\/10\/09\/jak-krytycznie-czytac-dane-medyczne-na-przyklad-grypowe-odpowiedzi-na-komentarze\/","title":{"rendered":"Jak krytycznie czyta\u0107 dane medyczne, na przyk\u0142ad: grypowe? Odpowiedzi na komentarze."},"content":{"rendered":"<p>Temat szczepionek grypowych wywo\u0142a\u0142 dodatkow\u0105, wa\u017cn\u0105 dyskusj\u0119. Poza (prawie) hamletowskim: \u201eszczepi\u0107 si\u0119, czy nie szczepi\u0107?\u201d, wywi\u0105za\u0142a si\u0119 dosy\u0107 gor\u0105ca dysputa na temat rzetelno\u015bci danych, b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 do odpowiedzi na to wa\u017ckie pytanie. Odpowiadaj\u0105c na te w\u0142a\u015bnie komentarze pozwol\u0119 sobie na kilka sugestii dotycz\u0105cych analizy informacji , kt\u00f3re r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a pr\u00f3buj\u0105 nam w kwestii zdrowia przekaza\u0107.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Pan <strong><a href=\"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/2012\/09\/30\/temat-sezonowy-czyli-o-potrzebie-rozumienia-historii-medycyny\/#comment-223\">Marek<\/a><\/strong> zapyta\u0142: <em>\u201eCzy kto\u015b przeliczy\u0142 ilo\u015b\u0107 powik\u0142a\u0144 i zgon\u00f3w w Polsce w stosunku do kraj\u00f3w gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0119 szczepi?!\u201d<\/em> K\u0142opot w tym, \u017ce aby wiarygodnie co\u015b por\u00f3wna\u0107, trzeba wzi\u0105\u0107 dwie identyczne populacje, r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 tylko jednym szczeg\u00f3\u0142em \u2013 w tym przypadku: szczepienie, lub jego brak. Na rejestrowan\u0105 zapadalno\u015b\u0107 na gryp\u0119 wp\u0142ywa mn\u00f3stwo czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne w poszczeg\u00f3lnych krajach. Ju\u017c sam spos\u00f3b prowadzenia dokumentacji medycznej mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na otrzymane rezultaty. Podstawowe znaczenie maj\u0105 chocia\u017cby nawyki \u017cywieniowe, warunki klimatyczne, rozpowszechnienie innych form profilaktyki, czy nawet niekt\u00f3re czynniki kulturowe. Por\u00f3wnania mi\u0119dzypopulacyjne s\u0105 zatem naprawd\u0119 ryzykowne.<\/p>\n<p>Pan <strong><a href=\"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/2012\/09\/30\/temat-sezonowy-czyli-o-potrzebie-rozumienia-historii-medycyny\/#comment-237\">Adam<\/a><\/strong> postawi\u0142 trzy pytania. <em>1. Czy to nie (niemal\u017ce) placebo?<\/em> W skr\u00f3cie: nie. Zatrzymajmy si\u0119 jednak na chwil\u0119 przy tym \u015bwietnym pytaniu. \u017beby na nie odpowiedzie\u0107 trzeba by skonstruowa\u0107 klasyczne badanie na dw\u00f3ch identycznych populacjach. Jedn\u0105 zaszczepi\u0107, drugiej poda\u0107 placebo wygl\u0105daj\u0105ce tak samo, jak szczepionka. Nast\u0119pnie obydwie grupy trzeba by by\u0142o, w spos\u00f3b zamierzony i kontrolowany, podda\u0107 ekspozycji na wirusa grypy. Od czas\u00f3w III Rzeszy i ZSRR nie ma w tzw. cywilizowanym \u015bwiecie komisji etycznej, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a by na takie badanie. Alternatyw\u0105 jest badanie obserwacyjne \u2013 ale w tym przypadku marn\u0105. Chocia\u017cby dlatego, \u017ce najprawdopodobniej okaza\u0142o by si\u0119, \u017ce por\u00f3wnywane populacje tych, kt\u00f3rzy si\u0119 zaszczepili i niezaszczepionych, nie s\u0105 por\u00f3wnywalne. Pochodz\u0105 z r\u00f3\u017cnych kr\u0119g\u00f3w kulturowych spo\u0142ecze\u0144stwa, ze wszystkimi tego nast\u0119pstwami. Nie maj\u0105c wszak\u017ce bezpo\u015bredniego por\u00f3wnania z placebo mo\u017cemy pokusi\u0107 si\u0119 o wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w na podstawie danych, spe\u0142niaj\u0105cych standardy dla pi\u015bmiennictwa naukowego.<\/p>\n<p><em>2. Czy ewentualne skutki uboczne (je\u015bli istniej\u0105) nie s\u0105 gorsze od potencjalnego (tylko potencjalnego) zachorowania?<\/em> W skr\u00f3cie: nie. Ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 powik\u0142a\u0144 grypy \u2013 niekiedy odleg\u0142ych w czasie \u2013 jest pora\u017caj\u0105ca. Wydaje si\u0119, \u017ce \u2013wobec niedostatk\u00f3w systemu gromadzenia informacji medycznych, oraz niepe\u0142nego dost\u0119pu do specjalistycznej diagnostyki, cz\u0119sto\u015b\u0107 tych powik\u0142a\u0144 mo\u017ce by\u0107 w Polsce niedoszacowana. Jak bardzo? Nie wiem. Poza niezwykle rzadkimi b\u0142\u0119dami w produkcji niekt\u00f3rych partii szczepionek, ryzyko istotnych efekt\u00f3w niepo\u017c\u0105danych jest znikome. Ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 tych efekt\u00f3w niepo\u017c\u0105danych nie dor\u00f3wnuje jednak ci\u0119\u017cko\u015bci powik\u0142a\u0144<\/p>\n<p><em>3 Czy po prostu nie jest to zwyk\u0142y biznes?<\/em>, a pytanie to uzupe\u0142ni\u0142a Pani <strong><a href=\"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/2012\/09\/30\/temat-sezonowy-czyli-o-potrzebie-rozumienia-historii-medycyny\/#comment-226\">plautilla<\/a><\/strong>: <em>Czy ta zach\u0119ta jest sponsorowana przez przemys\u0142 farmaceutyczny czy p\u0142ynie z rzetelnej wiedzy medycznej ? <\/em>Szanowny Panie, zale\u017cy jak na to spojrze\u0107. Dla mnie nie jest to \u017caden biznes, bo nic z tego nie mam. Ma\u0142o tego \u2013 tak jak zapewne ka\u017cdy kardiolog \u2013 wola\u0142bym leczy\u0107 tych pacjent\u00f3w, kt\u00f3rych chorobie nie mo\u017cna by\u0142o w \u017caden spos\u00f3b zapobiec. Spotykamy nazbyt wielu takich, kt\u00f3rzy swoj\u0105 chorob\u0119 nieomal\u017ce sprowokowali. To bezsensowne. Czy biznes dla firm produkuj\u0105cych szczepionki? Ale\u017c oczywi\u015bcie! Niestety, \u017cyjemy w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym niczego nie robi\u0105 krasnoludki. Poza nimi \u2013 ca\u0142a reszta chcia\u0142aby m\u00f3c ze swojej pracy zrobi\u0107 zakupy i zap\u0142aci\u0107 rachunki. Skoro kto\u015b powinien produkowa\u0107 \u015brodki ratuj\u0105ce \u017cycie, to z pewno\u015bci\u0105 powinien zrobi\u0107 na tym biznes, bo inaczej tych \u015brodk\u00f3w mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107. Dlaczego piszecie Pa\u0144stwo jadowicie o wytw\u00f3rcach szczepionek, a nie sarkacie \u2013 zapewne \u2013 na producent\u00f3w ga\u015bnic, albo kapok\u00f3w? Przy okazji, Pani <strong>plautillo<\/strong>:\u00a0 nie, zach\u0119ta nie jest sponsorowana przez przemys\u0142 farmaceutyczny. W sprawie sponsorowania wszystkiego przez wszystkich proponowa\u0142bym chwil\u0119 refleksji, bo jej brak grozi w przeciwnym przypadku powa\u017cnym i trwa\u0142ym zaburzeniem og\u00f3lnego poczucia bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Odpowied\u017a na pozosta\u0142e komentarze do tego w\u0105tku \u2013 niebawem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temat szczepionek grypowych wywo\u0142a\u0142 dodatkow\u0105, wa\u017cn\u0105 dyskusj\u0119. Poza (prawie) hamletowskim: \u201eszczepi\u0107 si\u0119, czy nie szczepi\u0107?\u201d, wywi\u0105za\u0142a si\u0119 dosy\u0107 gor\u0105ca dysputa na temat rzetelno\u015bci danych, b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 do odpowiedzi na to wa\u017ckie pytanie. Odpowiadaj\u0105c na te w\u0142a\u015bnie komentarze pozwol\u0119 sobie na kilka sugestii dotycz\u0105cych analizy informacji , kt\u00f3re r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a pr\u00f3buj\u0105 nam w kwestii zdrowia przekaza\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions\/129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}