Udar, demencja, choroba Alzheimera: nast\u0119pstwa stosowania napoj\u00f3w wysokos\u0142odzonych i\u2026 dietetycznych.
\n
\nLato mamy gor\u0105ce, przede wszystkim politycznie, ale w nadchodz\u0105cym tygodniu b\u0119dzie tak r\u00f3wnie\u017c w naturze. Zapowiedziano upa\u0142y.\u00a0Trzeba zatem zadba\u0107 o odpowiednie nawodnienie organizmu, \u017ceby przerwa\u0107 \u017car przyrody i zachowa\u0107 si\u0142y w d\u0142ugim marszu (wed\u0142ug niekt\u00f3rych: spacerze) po demokratyczn\u0105 Polsk\u0119. Ale co pi\u0107?<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy pos\u0142uchaj\u0105 reklam i potrzeby bycia fajnym. Wybior\u0105 wi\u0119c napoje wysokos\u0142odzone. Inni uwierz\u0105 zupe\u0142nie innym reklamom i w\u0142asnej intuicji. Z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w – chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia lub strachu przed nimi, walki z nadwag\u0105\u00a0lub ch\u0119ci jej zapobie\u017cenia – wybior\u0105 tzw. napoje dietetyczne, s\u0142odzone substytutami cukru. Kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mieli racj\u0119?\u00a0Okazuje si\u0119, \u017ce ani jedni, ani drudzy.<\/p>\n
O tym, \u017ce napoje wysokos\u0142odzone s\u0105 niezdrowym paskudztwem, wiadomo od dawna. Wiedza na temat nast\u0119pstw ich spo\u017cywania wci\u0105\u017c uzupe\u0142niana jest o coraz to nowe niepokoj\u0105ce dane. Ich popularno\u015b\u0107 to kolejny znakomity przyk\u0142ad tego, \u017ce zr\u0119czny marketing ma ogromne szanse wygra\u0107 z rozumem.<\/p>\n
Najniebezpieczniejszymi skutkami regularnego spo\u017cywania s\u0142odzonych napoj\u00f3w s\u0105 oty\u0142o\u015b\u0107 oraz zaburzenia metaboliczne, z cukrzyc\u0105 i przyspieszeniem procesu mia\u017cd\u017cycowego na czele. Z kolei ich nast\u0119pstwem s\u0105 nadci\u015bnienie, niewydolno\u015b\u0107 serca, udar m\u00f3zgu. Niedawno okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tak\u017ce nowotwory. W opublikowanej 28 lutego 2017 r. przez „British Medical Journal” pracy wykazano siln\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy oty\u0142o\u015bci\u0105 (Body Mass Index, czyli BMI \u00a0> 30 kg\/m kw.) a wyst\u0119powaniem 11 r\u00f3\u017cnych nowotwor\u00f3w. Praca jest og\u00f3lnie dost\u0119pna<\/a> i zaczyna si\u0119 od infografiki \u0142atwo zrozumia\u0142ej dla niefachowc\u00f3w. Polecam.<\/p>\n W ostatnim czasie dowiadujemy si\u0119 coraz wi\u0119cej na temat bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu s\u0142odzonych napoj\u00f3w na uk\u0142ad nerwowy. Pismo „Alzheimer\u2019s and Dementia” opublikowa\u0142o 5 marca 2017 r. dane dotycz\u0105ce wp\u0142ywu spo\u017cywania napoj\u00f3w s\u0142odzonych na wczesne objawy choroby Alzheimera<\/a>, okre\u015blane przy pomocy test\u00f3w, a tak\u017ce badania m\u00f3zgu przy u\u017cyciu rezonansu magnetycznego. W\u015br\u00f3d s\u0142odzonych napoj\u00f3w uwzgl\u0119dniono nie tylko „gazowane paskudztwa\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c s\u0142odzone soki owocowe.<\/p>\n Rezonansem magnetycznym badano obj\u0119to\u015b\u0107 m\u00f3zgu, kt\u00f3ra w procesie starzenia ulega zmniejszaniu. W por\u00f3wnaniu do os\u00f3b niepij\u0105cych regularnie ani s\u0142odzonych, ani tzw. dietetycznych napoj\u00f3w w grupie spo\u017cywaj\u0105cej regularnie 1 do 2 napoj\u00f3w s\u0142odzonych dziennie stwierdzono obni\u017cenie obj\u0119to\u015bci m\u00f3zgu, odpowiadaj\u0105ce przyspieszeniu jego starzenia o ok. 1,5 roku. W grupie spo\u017cywaj\u0105cej powy\u017cej dw\u00f3ch napoj\u00f3w s\u0142odzonych dziennie r\u00f3\u017cnica obj\u0119to\u015bci m\u00f3zgu w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 odniesienia odpowiada\u0142a przyspieszeniu starzenia m\u00f3zgu o 2 lata. Te liczby nie musz\u0105 robi\u0107 na Pa\u0144stwu wra\u017cenia, ale wyniki test\u00f3w neuropsychologicznych – ju\u017c powinny. Wypad\u0142y one w obydwu podgrupach bardzo \u017ale – wyniki test\u00f3w pami\u0119ci odpowiada\u0142y przyspieszeniu starzenia m\u00f3zgu o prawie 6 lat (1-2 napoje s\u0142odzone dziennie) i 11 lat (ponad 2 napoje dziennie).<\/p>\n Przestraszyli si\u0119 Pa\u0144stwo? No to teraz b\u0119dzie jeszcze straszniej.<\/p>\n Napoje dos\u0142adzane syntetycznymi \u015brodkami, maj\u0105cymi stanowi\u0107 alternatyw\u0119 dla cukru, nazywane s\u0105 cz\u0119sto napojami dietetycznymi albo napojami light<\/i>. By\u0142y i s\u0105 promowane jako kompromis mi\u0119dzy zaspokojeniem zami\u0142owania do s\u0142odkich smak\u00f3w a bezpiecze\u0144stwem dla zdrowia. Wyniki opublikowanych prac naukowych ka\u017c\u0105 jednak zrewidowa\u0107 ten punkt widzenia.<\/p>\n Ju\u017c od pewnego czasu wyniki publikowanych bada\u0144 obserwacyjnych<\/a> wskazywa\u0142y na korelacj\u0119 mi\u0119dzy regularnym spo\u017cywaniem sztucznych \u015brodk\u00f3w s\u0142odz\u0105cych a przyrostem BMI w d\u0142ugiej perspektywie czasowej, a tak\u017ce podwy\u017cszonym ryzykiem wyst\u0105pienia cukrzycy, chor\u00f3b serca i nadci\u015bnienia t\u0119tniczego. Oczywi\u015bcie, publikacje te spotyka\u0142y si\u0119 (i spotykaj\u0105 nadal) z nieprzychylnymi komentarzami ze strony producent\u00f3w substancji, kt\u00f3rych dotyczy\u0142y badania. Ich celem jest deprecjonowanie warto\u015bci naukowej opublikowanych prac oraz wynikaj\u0105cych z nich sugestii co do po\u017c\u0105danych z prozdrowotnego punktu widzenia zmian sposobu od\u017cywiania.<\/p>\n Pod koniec ubieg\u0142ego roku grupa badaczy ze sztokholmskiego Karolinska Institute, jednej z najbardziej renomowanych instytucji medycznych na \u015bwiecie, opublikowa\u0142a w „European Journal of Endocrinology”<\/a> niepokoj\u0105ce wyniki swoich bada\u0144. Dotyczy\u0142y one wp\u0142ywu napoj\u00f3w s\u0142odzonych i tzw. dietetycznych na ryzyko rozwoju cukrzycy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wp\u0142yw na to ryzyko ma dzienna liczba napoj\u00f3w, a nie to, w jaki spos\u00f3b os\u0142adzano ich smak. Analiza danych wykaza\u0142a, \u017ce wypijanie dw\u00f3ch szklanek takich napoj\u00f3w dziennie zwi\u0119ksza ryzyko wyst\u0105pienia cukrzycy o 2,4 razy, za\u015b wypijanie 5 szklanek podwy\u017csza je a\u017c 10-krotnie.<\/p>\n Nie dziwi\u0105 wyniki w grupie stosuj\u0105cej klasycznie s\u0142odzone napoje. Zaskoczenie mo\u017ce budzi\u0107 fakt, \u017ce ryzyko zwi\u0105zane z piciem tzw. napoj\u00f3w dietetycznych jest r\u00f3wnie du\u017ce.\u00a0Naukowcy z Karolinska t\u0142umacz\u0105 to w ten spos\u00f3b: odczucie s\u0142odkiego smaku kojarzone jest przez organizm z przyj\u0119ciem kalorycznego posi\u0142ku, kt\u00f3ry jednak tym przypadku nie zosta\u0142 dostarczony. Powoduje to szybki,\u00a0gwa\u0142towny wzrost apetytu, co w efekcie prowadzi do wzrostu masy cia\u0142a, ze wszystkimi jego konsekwencjami.<\/p>\n To nie koniec z\u0142ych wiadomo\u015bci dotycz\u0105cych skutk\u00f3w picia tzw. napoj\u00f3w dietetycznych.<\/p>\n W kwietniu opublikowano w pi\u015bmie „Stroke”\u00a0bardzo wa\u017cn\u0105 prac\u0119 (pe\u0142ny tekst mo\u017cna znale\u017a\u0107 tutaj<\/a>), dotycz\u0105c\u0105 ich wp\u0142ywu na wyst\u0119powanie chor\u00f3b m\u00f3zgu. Wynika z niej, \u017ce regularne wypijanie ju\u017c jednej puszki tzw. napoju dietetycznego dziennie zwi\u0119ksza a\u017c trzykrotnie ryzyko wyst\u0105pienia udaru m\u00f3zgu lub rozwoju demencji (w tym choroby Alzheimera) w ci\u0105gu 10 lat. Gdy spo\u017cycie takich napoj\u00f3w wynosi 1 do 6 puszek tygodniowo, ryzyko jest ni\u017csze, ale nadal jest podwy\u017cszone w por\u00f3wnaniu z populacj\u0105 nieu\u017cywaj\u0105c\u0105 ich w og\u00f3le.<\/p>\n Co zatem pi\u0107? Napoje s\u0142odzone czy dietetyczne? Zdrowy rozs\u0105dek podpowiada, \u017ce najlepszym wyborem jest, po prostu, woda. Oczywi\u015bcie, poza sytuacjami, gdy wykonujemy podczas upa\u0142u wysi\u0142ek fizyczny. W takich okoliczno\u015bciach warto wzi\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod uwag\u0119 napoje izotoniczne (w \u017cadnym wypadku nie myli\u0107 z energetyzuj\u0105cymi!)<\/a>.<\/p>\n Post scriptum:<\/b> Mamy na tym blogu kumulacj\u0119 jubileuszy.<\/p>\n Po pierwsze: wpis o przewidywanych skutkach podpisania przez prezydenta ustawy o ustroju s\u0105d\u00f3w powszechnych zamkn\u0105\u0142 drug\u0105 setk\u0119 wpis\u00f3w. Minister Ziobro zrobi\u0142 mi bardzo swoisty okoliczno\u015bciowy prezent z tej okazji – natychmiast wni\u00f3s\u0142 apelacj\u0119<\/a> od wyroku uniewinniaj\u0105cego lekarzy w procesie o spowodowanie \u015bmierci doktora Jerzego Ziobry. Czym potwierdzi\u0142 prawdziwo\u015b\u0107 opisywanych przeze mnie obaw co do przysz\u0142o\u015bci dzia\u0142a\u0144 systemu prawnego wobec systemu opieki zdrowotnej i jego pracownik\u00f3w.<\/p>\n