{"id":1716,"date":"2019-01-07T09:00:02","date_gmt":"2019-01-07T09:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/?p=1716"},"modified":"2019-01-07T10:06:16","modified_gmt":"2019-01-07T10:06:16","slug":"jaki-piekny-poczatek-roku-dyrektorzy-szpitali-boja-sie-bardziej-niz-pielegniarki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/2019\/01\/07\/jaki-piekny-poczatek-roku-dyrektorzy-szpitali-boja-sie-bardziej-niz-pielegniarki\/","title":{"rendered":"Jaki pi\u0119kny pocz\u0105tek roku! Dyrektorzy szpitali boj\u0105 si\u0119 bardziej ni\u017c piel\u0119gniarki!"},"content":{"rendered":"

Brudne chwyty, do kt\u00f3rych uciekaj\u0105 si\u0119 dyrektorzy i prezesi szpitali, pokazuj\u0105 jasno, \u017ce tym razem naprawd\u0119 ich zabola\u0142o. I dobrze, bo dotychczas bola\u0142o pacjent\u00f3w i tzw. bia\u0142y personel.
\n
\nJakie pobudki kierowa\u0142y ministrem Szumowskim, \u017ce akurat teraz przywr\u00f3ci\u0142 normy zatrudnienia piel\u0119gniarek? Opinie s\u0105 sprzeczne. Dwie rzeczy s\u0105 natomiast pewne. Po pierwsze,\u00a0ta decyzja by\u0142a nieunikniona. Po drugie, b\u0119dzie mia\u0142a powa\u017cny wp\u0142yw nie tylko na polityk\u0119 zdrowotn\u0105, ale na polityk\u0119 pa\u0144stwa w og\u00f3le.<\/p>\n

\u017beby jednak lepiej zrozumie\u0107 znaczenie tego, co dzieje si\u0119 teraz, cofnijmy si\u0119 najpierw nieco w czasie. Wst\u0105pienie do Unii Europejskiej spowodowa\u0142o istotny odp\u0142yw kadr medycznych, ale r\u00f3wnie\u017c spadek naboru do szk\u00f3\u0142 piel\u0119gniarskich. Kolejni rz\u0105dz\u0105cy starali si\u0119 ten fakt wypiera\u0107 ze \u015bwiadomo\u015bci albo chocia\u017c bagatelizowa\u0107, ale sytuacja by\u0142a oczywista. Kraj okrzep\u0142, gospodarka te\u017c, w innych dziedzinach rysowa\u0142y si\u0119 obiecuj\u0105ce perspektywy, a zarz\u0105dzanie systemem opieki zdrowotnej by\u0142o nadal powi\u0105zan\u0105 na sznurki prowizork\u0105. Mnogo\u015b\u0107 potencjalnie atrakcyjnych alternatyw spowodowa\u0142a zahamowanie nap\u0142ywu nowych ch\u0119tnych do zawodu. Piel\u0119gniarek ubywa\u0142oby wi\u0119c nawet w\u00f3wczas, gdyby najstarsze po prostu przechodzi\u0142y na emerytury. Ale te bardziej zdeterminowane, a zazwyczaj r\u00f3wnie\u017c m\u0142odsze i lepiej znaj\u0105ce j\u0119zyki obce, wyje\u017cd\u017ca\u0142y pracowa\u0107 za granic\u0119. G\u0142\u00f3wnie do Niemiec, Wielkiej Brytanii i Skandynawii. Warunki pracy mia\u0142y tam niebotycznie lepsze.<\/p>\n

A u nas? Szpitale by\u0142y permanentnie niedofinansowane z powodu idiotycznego systemu refundacji. Przed upadkiem chroni\u0142y je powtarzaj\u0105ce si\u0119 „odd\u0142u\u017cania\u201d, ale samego systemu finansowania nikt nie rusza\u0142. A piel\u0119gniarek i lekarzy wci\u0105\u017c ubywa\u0142o. W samych szpitalach kolejnymi protestami „bia\u0142y personel\u201d wywalcza\u0142 sobie umiarkowane zmiany warunk\u00f3w pracy. Dyrektorzy szli na ust\u0119pstwa, bo musieli. Byli najcz\u0119\u015bciej z nadania politycznego i dobrze pami\u0119tali, czego od nich wymagali w\u0142adcy: „wicie, rozumicie, ma dzia\u0142a\u0107\u201d. Sytuacja nieuchronnie pogarsza\u0142a si\u0119 i wtedy \u00f3wczesny minister Bartosz Ar\u0142ukowicz postanowi\u0142 wykaza\u0107 si\u0119 kreatywn\u0105 polityk\u0105. W grudniu 2012 r. wyda\u0142 rozporz\u0105dzenie (z dat\u0105 wej\u015bcia w \u017cycie 1 kwietnia 2014 r.) pozwalaj\u0105ce dyrektorom samodzielnie ustala\u0107 normy zatrudnienia piel\u0119gniarek w ich szpitalach. Problem niedoboru piel\u0119gniarek sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w taki sam spos\u00f3b, w jaki niegdy\u015b rozwi\u0105zano kwesti\u0119 jako\u015bci najta\u0144szych win, a ostatnio problem czysto\u015bci powietrza: je\u017celi co\u015b nie spe\u0142nia normy, to zmie\u0144my norm\u0119. Genialne! Je\u017celi d\u0105\u017cy si\u0119 do katastrofy. Drugim genialnym posuni\u0119ciem Ar\u0142ukowicza by\u0142o jednorazowe skumulowanie liczby nowych lekarzy na rynku pracy poprzez manipulowanie czasem trwania studi\u00f3w lekarskich. Dla przypomnienia – te\u017c nie wysz\u0142o nikomu na dobre.<\/p>\n

Rozporz\u0105dzenie Ar\u0142ukowicza, skwapliwie wykorzystane p\u00f3\u017aniej przez jego nast\u0119pc\u0119, zwanego pieszczotliwie Ksi\u0119ciuniem, spowodowa\u0142o w szpitalach g\u0142\u0119bokie zmiany relacji pracodawca-piel\u0119gniarki. Przedtem dyrektorzy szpitali byli zmuszeni stara\u0107 si\u0119 cho\u0107 troch\u0119, bo musieli obsadzi\u0107 oddzia\u0142y konkretn\u0105 liczb\u0105 piel\u0119gniarek, przypadaj\u0105c\u0105 na konkretn\u0105 liczb\u0119 hospitalizowanych chorych. Po wej\u015bciu w \u017cycie rozporz\u0105dzenia nast\u0105pi\u0142 zwrot ku zarz\u0105dzaniu w stylu XIX-wiecznego kapitalizmu: zmniejsza\u0107 obsady piel\u0119gniarskie i nie zwi\u0119ksza\u0107 wynagrodze\u0144. Pacjentami opiekowa\u0142o si\u0119 jednocze\u015bnie coraz mniej piel\u0119gniarek, nawet na tzw. ci\u0119\u017ckich oddzia\u0142ach, jak np. onkologia dzieci\u0119ca. Wypowiadano (i wypowiada si\u0119 nadal, mimo oczywistych brak\u00f3w kadrowych) umowy piel\u0119gniarkom przechodz\u0105cym na emerytur\u0119, ale chc\u0105cym nadal pracowa\u0107.<\/p>\n

Przypomn\u0119 tu, \u017ce dyrektor\u00f3w szpitali rozlicza si\u0119 w Polsce wed\u0142ug kryterium, czy zgadza im si\u0119 bud\u017cet, natomiast nie istnieje \u017caden realny, ca\u0142o\u015bciowy system oceny jako\u015bci leczenia mierzonej np. konieczno\u015bci\u0105 kolejnych hospitalizacji, wczesnymi p\u00f3\u017anymi powik\u0142aniami, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 powrotu do pracy zawodowej etc.<\/p>\n

Piel\u0119gniarkom domagaj\u0105cym si\u0119 lepszej organizacji pracy i wy\u017cszych wynagrodze\u0144 m\u00f3wiono wprost: „nikt was tutaj na si\u0142\u0119 nie trzyma, droga wolna\u201d. Bardziej precyzyjny opis \u00f3wczesnego stanu rzeczy zainteresowani znajd\u0105 np. tutaj<\/a>. Media Dobrej Zmiany uporczywie lansowa\u0142y tez\u0119, \u017ce piel\u0119gniarkom chodzi tylko o kas\u0119. Warto tu r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce „Solidarno\u015b\u0107\u201d, tak ch\u0119tna do palenia opon w r\u00f3\u017cnych innych sprawach i pos\u0142ugiwania si\u0119 gro\u017abami karalnymi („wiemy, gdzie mieszkacie, i znajdziemy was\u201d etc.), robi\u0142a wszystko, by problemu piel\u0119gniarek nie zauwa\u017cy\u0107.<\/p>\n

Potem nadszed\u0142 strajk rezydent\u00f3w, kt\u00f3ry zmi\u00f3t\u0142 Ksi\u0119ciunia. Nowy minister prof. Szumowski wypracowa\u0142 z nimi kompromis. Potem przysz\u0142y strajki piel\u0119gniarek – w po\u0142owie ubieg\u0142ego roku. Bierno\u015b\u0107 i dyrektor\u00f3w, i \u0142asz\u0105cej si\u0119 do Jego Mi\u0142om\u015bciwo\u015bci Panny „S\u201d doprowadzi\u0142y na skraj likwidacji kilka kluczowych szpitali we wschodniej cz\u0119\u015bci Polski. Wtedy minister Szumowski uzgodni\u0142 z piel\u0119gniarkami kompromisowe porozumienie. Z jego realizacj\u0105 bywa r\u00f3\u017cnie, ale sam fakt uzgodnie\u0144 spowodowa\u0142 gro\u017ab\u0119 ze strony lidera Panny „S\u201d, \u017ce zaskar\u017cy prof. Szumowskiego do Trybuna\u0142u Stanu, poniewa\u017c pomin\u0105\u0142 w swoich negocjacjach wspomnian\u0105 Pann\u0119 „S\u201d. To interesuj\u0105ce – jak mo\u017cna pomin\u0105\u0107 kogo\u015b, kto nic nie robi i demonstruje niech\u0119\u0107 do podj\u0119cia jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144? No ale nie dziwcie si\u0119 Pa\u0144stwo, medycyna zna takie przypadki: opr\u00f3cz silnych i \u0142ebskich facet\u00f3w s\u0105 na \u015bwiecie ci, kt\u00f3rym wszystko posz\u0142o w pi\u0105chy, a szcz\u0119\u015bcia w my\u015bleniu to oni nie maj\u0105.<\/p>\n

Protestowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek pracodawc\u00f3w, ale dla nich liczy si\u0119 kasa, a nie jako\u015b\u0107 opieki szpitalnej, wi\u0119c zdziwienia nie by\u0142o.<\/p>\n

W ten spos\u00f3b doszli\u015bmy do roku 2019. Wesz\u0142y w \u017cycie przywr\u00f3cone normy zatrudnienia piel\u0119gniarek w odniesieniu do liczby \u0142\u00f3\u017cek szpitalnych w danej plac\u00f3wce. No i zacz\u0119\u0142a si\u0119 histeria dyrektor\u00f3w oraz prezes\u00f3w szpitali. \u017be poniewa\u017c piel\u0119gniarek jest zbyt ma\u0142o, to musz\u0105 likwidowa\u0107 \u0142\u00f3\u017cka szpitalne, bo nie mo\u017cna inaczej spe\u0142ni\u0107 norm. Niekt\u00f3rzy przyj\u0119li to wr\u0119cz za podstaw\u0119 tworzenia teorii spiskowej, o kt\u00f3rej poni\u017cej.<\/p>\n

Inni \u017cal\u0105 si\u0119, \u017ce musieliby zatrudni\u0107 nagle ponad 30 piel\u0119gniarek, a to przecie\u017c niemo\u017cliwe. Nagle?! Przecie\u017c o niedoborach piel\u0119gniarek wiedzieli od dawna. Tyle \u017ce przedtem mogli u\u017cywa\u0107 wobec swoich zespo\u0142\u00f3w piel\u0119gniarskich r\u00f3\u017cnego rodzaju nacisk\u00f3w i szanta\u017cu, a teraz nie mog\u0105. Przedtem nic ich nie obchodzi\u0142o, \u017ce na oddziale onkologii dzieci\u0119cej, gdzie ryzyko niepo\u017c\u0105danych dzia\u0142a\u0144 podawanych do\u017cylnie lek\u00f3w jest du\u017ce, trzy piel\u0119gniarki musz\u0105 zadba\u0107 o bezpiecze\u0144stwo trzydzie\u015bciorga dzieci. Zgadza\u0107 mia\u0142a si\u0119 kasa, a cel dzia\u0142ania szpitala by\u0142 dla pa\u0144stwa zarz\u0105dzaj\u0105cych jakim\u015b ma\u0142o znacz\u0105cym rekwizytem w tej ca\u0142ej grze. Mogli stara\u0107 si\u0119 o zatrudnianie nowych piel\u0119gniarek albo z\u0142o\u017cy\u0107 rezygnacj\u0119 z pe\u0142nionej funkcji. Dopu\u015bcili si\u0119 b\u0142\u0119du zaniechania, braku pokory, a\u00a0w niekt\u00f3rych przypadkach by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c chciwo\u015bci. Na now\u0105 sytuacj\u0119 nie s\u0105 mentalnie przygotowani i z rado\u015bci\u0105 dowiem si\u0119 o ka\u017cdym przypadku, kiedy kto\u015b z nich us\u0142yszy, \u017ce nikt go na stanowisku si\u0142\u0105 nie trzyma i \u017ce droga wolna.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie, wprowadzenie nowych norm stanowi wielk\u0105 nadziej\u0119 zmian na lepsze – zar\u00f3wno w odniesieniu do jako\u015bci opieki szpitalnej, jak i do pozycji zawodowej piel\u0119gniarek. Nie spos\u00f3b jednak nie postawi\u0107 dw\u00f3ch elementarnych pyta\u0144.<\/p>\n

Po pierwsze, co chcia\u0142 osi\u0105gn\u0105\u0107 minister Szumowski, wprowadzaj\u0105c w\u0142a\u015bnie teraz zlikwidowane przez Ar\u0142ukowicza normy? Znam przynajmniej dwie teorie. Moja w\u0142asna, jako ostatniego wioskowego g\u0142upka, m\u00f3wi, \u017ce ministrowi chodzi\u0142o o zahamowanie obiektywnie istniej\u0105cego kryzysu piel\u0119gniarstwa szpitalnego, kt\u00f3ry z kolei przek\u0142ada si\u0119 na pog\u0142\u0119biaj\u0105cy si\u0119 kryzys jako\u015bci opieki szpitalnej w Polsce. Jednym z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w przyspieszaj\u0105cych i wzmacniaj\u0105cych kryzys piel\u0119gniarstwa szpitalnego sta\u0142y si\u0119 postawy ludzi zarz\u0105dzaj\u0105cych szpitalami. Przywr\u00f3cenie norm ma wp\u0142yn\u0105\u0107 na optymalizacj\u0119 ich post\u0119powania.<\/p>\n

Teoria spiskowa g\u0142oszona przez osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce szpitalami g\u0142osi, \u017ce minister chce w ten spos\u00f3b przeprowadzi\u0107 niepopularny program, jakim jest ograniczenie liczby \u0142\u00f3\u017cek szpitalnych w Polsce. No bo likwidacja \u0142\u00f3\u017cek szpitalnych albo ca\u0142ych szpitali to zawsze pow\u00f3d do negatywnych reakcji spo\u0142ecznych i medialnych, a tu likwidacji dokonaj\u0105 sami dyrektorzy. Minister b\u0119dzie mia\u0142 czyste r\u0119ce. Co mi nie pasuje w tej teorii? Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dyrektor\u00f3w jest z nadania Dobrej Zmiany, z kt\u00f3rej jest te\u017c oczywi\u015bcie minister. Intryga musia\u0142aby by\u0107 zatem bardzo skomplikowana, co stawia pod znakiem zapytania wiarygodno\u015b\u0107 hipotezy.<\/p>\n

Przy okazji – senator PO Tomasz Grodzki napisa\u0142 (cytuj\u0119 za portalem mp.pl): „A co z chorymi? Te\u017c si\u0119 maj\u0105 samoogranicza\u0107 z chorowaniem? Albo normy b\u0119d\u0105 martwe, albo system wejdzie w faz\u0119 agonii”. Pan senator zapomnia\u0142 o paru drobnych szczeg\u00f3\u0142ach: system jest ju\u017c w fazie agonii, bo \u0142\u00f3\u017cka szpitalne bez lekarzy i piel\u0119gniarek maj\u0105 marn\u0105 moc terapeutyczn\u0105, a piel\u0119gniarek i lekarzy bardzo brakuje. Do przyspieszenia tej agonii przyczyni\u0142 si\u0119 partyjny kolega pana senatora, a obecnie przewodnicz\u0105cy sejmowej komisji zdrowia.<\/p>\n

Drugie zasadnicze pytanie jest znacznie trudniejsze: z czego Dobra Zmiana zamierza (je\u017celi zamierza) pokry\u0107 koszty zatrudnienia znacznej liczby piel\u0119gniarek? Trzeba przy tym powiedzie\u0107 wprost, \u017ce jeste\u015bmy w najbli\u017cszych latach skazani na ich import, je\u017celi zapewnimy godziwe warunki pracy.\u00a0Mo\u017cemy w\u00f3wczas wygra\u0107 z Niemcami, bo oni przede wszystkim potrzebuj\u0105 piel\u0119gniarek do prac piel\u0119gnacyjnych, a my poszukujemy r\u00f3wnie\u017c tych do zada\u0144 wymagaj\u0105cych wy\u017cszych kwalifikacji. Nie ka\u017cda piel\u0119gniarka z bloku operacyjnego zgodzi si\u0119 przez reszt\u0119 \u017cycia zmienia\u0107 pampersy, nawet za wyra\u017anie wi\u0119ksze pieni\u0105dze. Ale je\u017celi p\u0142aca u nas b\u0119dzie n\u0119dzna, to wybierze pampersy u Niemca. Potrzeba wi\u0119c sporo pieni\u0119dzy, r\u00f3wnie\u017c dla naszych absolwentek szk\u00f3\u0142 piel\u0119gniarskich, \u017ceby stworzy\u0107 im mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju. Oraz dla naszych do\u015bwiadczonych piel\u0119gniarek, \u017ceby zechcia\u0142y jeszcze troch\u0119 popracowa\u0107 na emeryturze. Cho\u0107by na cz\u0119\u015b\u0107 etatu. Nie wiem, czy s\u0105 przewidziane \u015brodki na to wszystko. Je\u017celi nie ma, to decyzja ministra Szumowskiego b\u0119dzie jego politycznym samob\u00f3jstwem – nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Dobra Zmiana po\u015bwi\u0119ci go dla dobra sprawy. Czyli utrzymania w\u0142adzy Jego Mi\u0142om\u015bciwo\u015bci i K\u0142amczuszka-Obiecywacza.<\/p>\n

Minister Szumowski, przywracaj\u0105c normy liczebno\u015bci piel\u0119gniarek w szpitalach, przys\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 niew\u0105tpliwie bezpiecze\u0144stwu pacjent\u00f3w, ale postawi\u0142 Dobr\u0105 Zmian\u0119 (i siebie samego) w bardzo trudnej sytuacji. Najwa\u017cniejsi w ca\u0142ej tej sprawie s\u0105 pacjenci i piel\u0119gniarki, ale dzi\u015b ma\u0142o kto o tym pami\u0119ta.<\/p>\n

PS Sk\u0142ada\u0142em ju\u017c Pa\u0144stwu \u017cyczenia noworoczne, ale nie mog\u0119 nie do\u0142\u0105czy\u0107 do nich ma\u0142ego suplementu: <\/p>\n