Przyczyny wypadk\u00f3w drogowych s\u0105 r\u00f3\u017cne, ale zabija g\u0142\u00f3wnie pr\u0119dko\u015b\u0107. Dramatyczn\u0105 nonszalancj\u0105 jest pomijanie, albo bagatelizowanie, tej prawdy przez opiniotw\u00f3rczych dziennikarzy w ich wojnie z fotoradarami.<\/p>\n
<\/p>\n
Wszystko, o czym trzeba tu pami\u0119ta\u0107, to elementarna fizyka. Si\u0142a, masa, przyspieszenie – to ostatnie podczas wypadk\u00f3w drogowych nast\u0119puje w czasie bardzo bliskim zeru, czyli jest olbrzymie. Niewa\u017cne, dla prawdziwo\u015bci tego modelu, czy pieszy zosta\u0142 uderzony przez samoch\u00f3d, czy te\u017c samoch\u00f3d uderzy\u0142 w jak\u0105kolwiek przeszkod\u0119. Nast\u0119puje gwa\u0142towne przyspieszenie od zera do jakiej\u015b pr\u0119dko\u015bci (a potem – zatrzymanie), lub gwa\u0142towne wyhamowanie z jakiej\u015b pr\u0119dko\u015bci do zera. Tutaj do naszego modelu dochodz\u0105 elementy anatomii, histologii i biofizyki.\u00a0 Struktura ludzkich tkanek jest zbyt s\u0142aba na to, by wytrzyma\u0107 takie przeci\u0105\u017cenia. Niedawno Krzysztof Ho\u0142owczyc po\u0142ama\u0142 sobie \u017cebra i uszkodzi\u0142 kr\u0119gos\u0142up podczas Rajdu Dakar, po zsuni\u0119ciu si\u0119 z uskoku i uderzeniu w \u015bcian\u0119 piasku. Pr\u0119dko\u015b\u0107 zderzenia wynios\u0142a 57 km\/h, czyli nie by\u0142a jaka\u015b niebotyczna. Samoch\u00f3d nadawa\u0142 si\u0119 do dalszej jazdy. Kierowca \u2013 ju\u017c nie, bo jego uk\u0142ad kostny nie wytrzyma\u0142 pot\u0119\u017cnego ujemnego przyspieszenia. Dlatego zwolnienie przed przej\u015bciem dla pieszych, skrzy\u017cowaniem, lub wrednym zakr\u0119tem nie zapobiegnie wypadkowi, ale mo\u017ce ocali\u0107 kogo\u015b przed \u015bmierci\u0105, lub kalectwem. Za\u015b brak \u015bwiadomo\u015bci skutk\u00f3w zderzenia jest przyczyn\u0105 przera\u017caj\u0105cej nonszalancji wielu kierowc\u00f3w. Przera\u017caj\u0105cej \u2013 bo skutek jest wymierny: wsp\u00f3\u0142czynnik \u015bmiertelno\u015bci (case fatality <\/em>lub fatality rate<\/em> \u2013 t\u0142umaczenie za: S. J\u0119draszko: S\u0142ownik lekarski angielsko polski, PZWL 1974) dla wypadk\u00f3w drogowych w Polsce jest jednym z najwy\u017cszych w Europie. B\u0119d\u0119 si\u0119 upiera\u0142, \u017ce zwolnienie przed fotoradarem ustawionym w potencjalnie niebezpiecznym miejscu ma sens nawet wtedy, je\u017celi ocali kogo\u015b tylko raz do roku, bo wszyscy jeste\u015bmy jednorazowi i niepowtarzalni.<\/p>\n Sko\u0144czmy z fizyk\u0105, anatomi\u0105 i histologi\u0105. Porozmawiajmy o fizjologii. Przeczyta\u0142em kiedy\u015b powa\u017cn\u0105 analiz\u0119 (przepraszam, nie pami\u0119tam \u017ar\u00f3d\u0142a), \u017ce w nat\u0119\u017conym ruchu drogowym, zw\u0142aszcza miejskim, ka\u017cdy kierowca nieuchronnie pope\u0142nia co pewien czas b\u0142\u0105d, mog\u0105cy potencjalnie doprowadzi\u0107 do wypadku drogowego. Nie ka\u017cdy b\u0142\u0105d kierowcy ko\u0144czy si\u0119 wypadkiem, bo ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest kompensowana odpowiedni\u0105 reakcj\u0105, albo pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w ruchu drogowego, albo nawet samego sprawcy. Nie wiem, jak Pa\u0144stwo, ale ja pod t\u0105 tez\u0105 podpisuj\u0119 si\u0119 bez wahania. Gdzie tu miejsce na fizjologi\u0119? Ot\u00f3\u017c, istnieje co\u015b takiego, jak czas reakcji, kt\u00f3ry jest sum\u0105 odebrania bod\u017aca, \u201eprzeprocesowania\u201d go w centralnym uk\u0142adzie nerwowym, a nast\u0119pnie uruchomienia odpowiednich mi\u0119\u015bni, kt\u00f3re spowoduj\u0105, \u017ce nasz pojazd uniknie wypadku. Im wi\u0119ksza jest pr\u0119dko\u015b\u0107, z kt\u00f3r\u0105 poruszamy si\u0119 my, lub pojazd powoduj\u0105cy zagro\u017cenie, tym mniej pozostaje czasu na prawid\u0142ow\u0105 reakcj\u0119, a przecie\u017c musi si\u0119 ona jeszcze przenie\u015b\u0107 na silnik, uk\u0142ad kierowniczy i hamulce naszego pojazdu. Widzieli\u015bcie mo\u017ce Pa\u0144stwo pokazywany w telewizji film z niedawnego, tragicznie zako\u0144czonego, czo\u0142owego zderzenia TIRa z busem? Wida\u0107 na nim doskonale, \u017ce kierowca busa chcia\u0142 uciec do rowu, ale nie zd\u0105\u017cy\u0142, bo TIR jecha\u0142 na to zbyt szybko, a w tym przypadku pr\u0119dko\u015bci oczywi\u015bcie si\u0119 sumowa\u0142y.<\/p>\n Bardzo wielu kierowcom zdarza si\u0119 przekroczy\u0107 dopuszczaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Mnie te\u017c. Tylko miejmy w sobie do\u015b\u0107 przyzwoito\u015bci, by nie udawa\u0107 pokrzywdzonych, gdy kto\u015b usi\u0142uje wyegzekwowa\u0107 istniej\u0105ce prawo. \u017be cz\u0119\u015b\u0107 ogranicze\u0144 jest idiotyczna? Oczywi\u015bcie, \u017ce tak i \u017ce nale\u017cy stara\u0107 si\u0119 o ich urealnienie. Jednak lepiej jest zwalnia\u0107 na krety\u0144skich ograniczeniach, ni\u017c nie zwalnia\u0107\u00a0 na uzasadnionych. Je\u017celi za\u015b komu\u015b bardzo si\u0119 spieszy, jak niekt\u00f3rym celebrytom dziennikarstwa telewizyjnego? C\u00f3\u017c, m\u00f3j przyjaciel mawia: \u201eJe\u015bli strasznie mi si\u0119 spieszy, to wyje\u017cd\u017cam wczoraj\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przyczyny wypadk\u00f3w drogowych s\u0105 r\u00f3\u017cne, ale zabija g\u0142\u00f3wnie pr\u0119dko\u015b\u0107. Dramatyczn\u0105 nonszalancj\u0105 jest pomijanie, albo bagatelizowanie, tej prawdy przez opiniotw\u00f3rczych dziennikarzy w ich wojnie z fotoradarami.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":196,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/196"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}